2017 an t-Ògmhios: Conasg / June: Whins

 Conasg

As t-samhradh bidh mi ag obair mar neach-iùil luchd-turais, a‘ mhòr-chuid dhiubh às a’ Ghearmailt. Nuair a bhios sinn air a’ bhus aig an àm seo den bhliadhna, air an t-slighe bhon loidhnear ann an Inbhir Ghòrdain gu ceann-ùidhe turasachd air choreigin, leithid Loch Nis, bidh iad uile a’ cur an aon cheist – dè an stuth buidhe sin? Chan fhaca iad riamh conasg, agus cuiridh e dìreach annas orra, gu h-àraidh an uimhir dheth agus an dath làidir.   Tha iad eòlach air bealaidh, ach a rèir coltais chan eil conasg sa Ghearmailt, no co-dhiù chan eil e cho cumanta ‘s a dh’aithnicheadh iad e.

Agus gun teagamh sam bith ‘s e sealladh drùidteach a th‘ ann, a thogas cridhe, an dùthaich làn de bhuidhe agus de dh’fhàileadh chnò-chòco.  Tha àitichean ann a tha ainmeil air a shon, mar an cnoc air cùlaibh Bhun Ilidh, no an rathad sìos gu Eurabol, ach tha conasg gu lèòr againn ann am Machair Rois cuideachd, m.e. air an leitir ri taobh Clach Baile a’ Chnuic.

Bun Illidh / Helmsdale

Ach àlainn ‘s mar a tha e, faodaidh conasg a bhith cunnartach cuideachd.  B’ àbhaist do dh’fhuineadairean conasg a chleachadh san àmhainn mar chonnadh fìor èifeachdach, agus  bidh e a’ losgadh a cheart cho math agus cho luath air a’ chnoc, a’ cur togalaichean, daoine agus stoc ann an cunnart. Chunnaic sinn seo shìos fo Chathabol mìos air ais. Tha cuimhne agam gun robh sinn a’ cleachdadh pìosan conaisg thioraim gus na teintean-campa againn a lasadh nuair a bha mi anns na Guides. Tha an luaithre luachmhor mar mhathachas-talmhainn cuideachd – ‘s dòcha gur e sin an adhbhar air an ath-shlànachadh luath aige às dèidh theintean fiadhaich.

Ach tha cunnart eile ann – na drisean. Air preasan abaich tha iad fada, cruaidh agus cho geur ri ràsar, cnap-starra èifeachdach do dhaoine agus bheathaichean. Mar sin tha an conasg driseach feumail do dh’eòin beaga a thogas an nid ann, m.e. an gocan-conaisg agus an gealbhonn. Ach tha conasg feumail do thuathanaich cuideachd – nuair a tha na drisean air am bruanadh ann am muileann- brùthaidh, ‘s e fodar beathachail a th’ ann.

Whins (and heron), Portmahomack

Chuireadh daoine conasg gu feum ann an dòighean eile cuideachd.  Rachadh plangaidean fliuch an sgaoileadh air na preasan – chumadh na drisean iad sìos sa ghaoith agus gheibheadh an nigheadaireachd fàileadh a’ bhlàith. Rinn iad sin aig an allt ann am Baile a’ Chnuic aig àm mo sheanmhar.  Rinn daoine stuth-dathaidh às na flùrain cuideachd, agus thèid an cleachdadh an-diugh fhathast gus fìon, tì agus sailead a dhèanamh.

Agus tha aon fheart inntinneach eile aig a’ chonasg – ged a tha am blàth aig àirde tron earrach agus tron t-samhradh thrath, faodaidh flùrain a bhith air tron bhliadhna gu lèir. ‘S ann air an adhbhar sin a tha an seanfhacal ag ràdh:  “When gorse is out of bloom kissing is out of season.”

Mar sin, fhad ‘s a bhios sibh a’ mealadh sealladh a’ chonaisg bhuidhe ghlòrmhoir, faodaidh sibh a bhith a’ smaoineachadh cuideachd dè cho inntinneach agus feumail ‘s a tha am preas àlainn seo.

***************************************************************

Whins

Ullapool

In the summer I work as a tour guide on the buses from the liners in Invergordon, and most of my passengers are Germans. When we’re driving to our tourist destinations, such as Loch Ness, they all ask the same question: What’s that yellow stuff? They’re never seen whins, and it really amazes them, especially the sheer amount and the intense colour.  They’re familiar with broom, but apparently they don’t have whins in Germany, or at least it’s not common enough for them to recognise it.

And without a doubt it’s an impressive sight, one that lifts the heart, the countryside full of yellow and the scent of coconut. There are places that are famous for it, such as the hill behind Helmsdale, or the road down to Embo, but we have plenty of whins here in Easter Ross too, such as the hillside beside the Hilton Stone.

Whin fires, Cadboll

But lovely though they are, whins can be dangerous too. Bakers used to heat their ovens with whins as it was a very effective fuel, and it burns just as well and as quickly out on the hill, endangering buildings, people and livestock, as we saw down below Cadboll a month ago. I remember that we used pieces of dry whin to light our campfires when I was in the Guides. The ashes are valuable as soil-dressing too – maybe that’s the reason for the whins’  fast recovery after wildfires.

But there’s another danger – the thorns. On a mature plant they are long, hard and as sharp as a razor, an effective barrier to man and beast. Whins are therefore useful to the small birds who build their nests there, e.g. the whinchat and the linnet. But whins are useful to farmers too – when the thorns are crushed in a crushing-mill, they make nutritious fodder.

Chapel,Hilton

 

People would make use of whins in other ways too.  Wet blankets would be spread on the bushes – the thorns would hold them down in the wind, and the washing would get the scent of the blossom. They did that at the burn in Hilton in my grandmother’s day. People also made dye from the blossoms, and they are still used today to make wine, tea and salad.

And whin has one other interesting feature – although the blossom is at its best in spring and early summer, it can have blossoms on it throughout the year. That’s the reason for the saying: “When gorse is out of bloom, kissing is out of season.”

So while you’re next enjoying the glorious yellow whins, you can be thinking too about how interesting and useful this beautiful bush is.

 

Posted in Seaboard News Gaelic archive | Comments Off on 2017 an t-Ògmhios: Conasg / June: Whins

Mearan is dàsachd

Bha mi a’ lorg facal ùr, spòrsail air “insanity” do sgeulachd a bha mi a’ sgrìobhadh an latha eile. Bha mi air cus feum a dhèanamh de na seann charaidean mar ‘cuthach’ is ‘boile’ agus bha mi a’ lorg facal a bha inntinneach, rud beag mì-àbhaisteach, ach fhathast ri leughadh ann an litreachas nach robh tuilleadh is sean, agus abair gun do lorg mi ionmhas:

Ó Maolalaigh, Roibeart (2014) Am Buadhfhacal Meadhan-Aoiseach Meranach agus mearan, mearanach, dàsachdach, dàsan(n)ach na Gaidhlig. Scottish Studies: 37, td. 183-206.

Cha robh mi eòlach air an alt seo aig Rob Ó Maolalaigh ach leugh mi a-raoir e agus cha chreid gun do ghabh mi tlachd cho mòr à alt sgoileireil ann an ùine fhada. Mholainn gu mòr e. Chan e cànanaiche eachdraidheil a th’ annam, agus mar sin, cha do thuig mi a h-uile rud mu na h-atharrachaidhean-fuaim a thug buaidh air an sgrùdadh, ach bha an litreachas agus an eachdraidh smaoineachail. Is duilich gu bheil Rob cho taing a’ ruith Oilthigh Ghlaschu. Nach biodh e math nam b’ urrainn dha altan mar seo a sgrìobhadh làn-ùine. Feumaidh sinn obair air clònadh.


Posted in corpas ficsean-saidheans | Comments Off on Mearan is dàsachd

Is e cridhe cultair a chànan

Sùil air a’ chruadalachd a dh’adhbhraich crìonadh na Gàidhlig, agus ceist ann mu bhuaidh Brfhàgail oirre san latha an-diugh.

————————————— more—————————————————-

San 19mh agus san 20mh linn chaidh Gàidhlig a thrèigsinn mean air mhean le mòr-shluagh na Gàidhealtachd –  a dh’aindeoin orra , dh’fhaodadh tu ràdh – a chionn ´s gun robh a’ Ghàidhealtachd fo chìs Shasainn agus a’ mhòr-chuid de na Gàidheil air an atharrachadh às an fhearann.

San 19mh linn, bha na ceudan mhìltean de na caoraich mhaola air sgaoileadh thairis air an tìr agus an dèidh sin, na ceudan de mhìltean de dh’fhèidh airson spòrs seilge nan uachdaran ’s an caraidean beairteach. Le àireamhan mòra nam beathaichean acrach ud, chaidh an talamh a rùsgadh de phlanntrais gus an robh an tìr ionnas a bhith air a bearradh lom.

Aig toiseach na 20mh linn, dh’èirich croitearan gus sealbh a ghabhail air fearann an sìnnsearan, ach am biodh bith-beò na b’feàrr aca. An dèidh a’ Chogaidh Mhòir,  rinneadh fealladh air na saighdearan òga Gàidhealach a thill dhachaigh, ’s cha d’ fhuair iad na bha air gealltainn dhaibh ron Chogadh. Thòisich riaghaltas Westminster air eilthireachd a Chanada a bhrosnachadh air eagal ’s gun èiricheadh an còrr de na Gàidheil gus am fearann a ghabhail air ais bho na h-uachdarain.

Mar a bhite an dùil, bha aire an t-sluaigh sna h-aimsirean seo ga tomhadh cho mòr ri beò-shlàinte is biadh do an cuid theaghlaichean gun robh a’ Ghàidhlig, a bha uair ?na meadhan brosnachaidh, air a leigeil air dhearmad . Bha uiread de smachd  is sealbh aig uachdarain chèin, choimheach air an eaconamaidh ionadail gun robh bith-beò is biadh air an cleachdadh an aghaidh – ?s chan ann air leas – an t-sluaigh.

A thaobh na Gàidhlig, às aonais foghlaim innte, rinneadh milleadh a bharrachd air cothroman eaconamaidh a stèidheachadh air a’ Ghàidhealtachd a bhiodh ag obair gu buannachd nan Gàidheal. Clann na Gàidhealtachd ionnsaichte sa chànan aca fhèin, abair nach robh na Sasannaich is Goill ag iarraidh sin, mar sin, chaisg iad Gàidhlig ann an sgoiltean na Gàidhealtachd fo sgiath Achd an Fhoghlaim.

Bha fhios aig an riaghaltas gur i a’ Ghàidhlig a bha a’ beathachadh cridhe nan Gàidheal, agus nach dèanadh iad an gnothach air muinntir na Gàidhealtachd a cheannsachadh uile gu lèir mur biodh na freumhan Gàidhlig air an spìonadh glan às am bun. Le sin, dh’fhaodadh iad a bhith cinnteach gun seacadh gach meanglan a bha a’ tarraing sùgh bhuaipe. Nach ann carach a bha na h-aingidhean ud.

Dh’ionnsaich mi bho chionn ghoirid gun robh cothrom ann an Canada ge-tà, a’ Ghàidhlig a stèidheachadh aig an aon ìre oifigeil ris a’ Bheurla agus an Fhraingis air feadh na dùthcha air fad. Gidheadh is ged a bha Gàidheil Albannach cho lìonmhor ?s gum b’ i a’ Ghàidhlig an treas cànan a bu mhotha ann, bhòt buill na pàrlamaid Canadianach an aghaidh a’ bhile gus inbhe oifigeil a thoirt dhi. ?S e an rud a bu tàmailtiche mun ghnothach gur e Gàidheil a bh’ anns a’ mhòr-chuid dhe na buill sin. Bha a liuthad smal (no slabhraidhean) air inntinnean nam ball-pàrlamaid gun robh iad a’ cur an aghaidh an dualchas fhèin. Cha chuireadh iad luach innte leis nach robh Alba ga meas fiachail.

An-diugh, is ged a tha e fada air an latha, tha a’ Ghàidhlig ga meas luachmhor mar phàirt de “dhualchas neo-bheantainn, prìseil na h-Alba” (Scotland’s precious intangible cultural heritage) no briathran dha rèir. Is e sin faclan fìnealta, grinn a theirear thaobh na Gàidhlig tro mheadhan na Beurla, oir tha iad furasta a chur ann am bileag gleansach airson ìomhaigh ghleansach a chumail suas. Ann an cuid a dh’àitichean is raointean beatha an latha an-diugh, dh’fhaodamaid a ràdh gu bheil deagh thaic ga toirt don Ghàidhlig, ach ann an raointean is sgìrean eile, chan eil i a’ faighinn ach sgrìobadh na poite mur bheil sgillinn idir a’ tighinn na rathad.

Nuair a thèid Alba a shlaodadh às an Aonadh Eòrpach ann an ùine ro gheàrr, ´s i ag èigheachd nan creachan , dè a’ bhuaidh a bheir seo air staid is inbhe na Gàidhlig, mar a tha i an-dràsta? Dè thachras nuair a nì na Tòraidhean an sgròbaireachd fhèin air còraichean daonna na h-Eòrpa?  A bheil beachd aig na h-eòlaichean Gàidhealach is Gàidhlig air seo?  Bu toil le Dàna sin a chluinntinn.

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in An Cogadh Mor, Brfhàgail, Cànain, còraichean, croitearachd, cultar, Eachdraidh, fuadaichean, Gàidhlig, Naidheachdan & Poileataigs, strì an fhearainn | Comments Off on Is e cridhe cultair a chànan

Beyond the Realms of Death – Turas gu Taigh-tasgaidh nam Busaichean-tràilidh #gàidhlig

Thòisich an turas agam gu Taigh-tasgaidh nam Busaichean-tràilidh tràth madainn Disathairne.

Dh’èirich mi aig 4.50m, fhuair mi tagsaidh gu Stèisean Sràid na Banrighinn airson trèana 06:00 gu Dùn Èideann agus ghlac mi trèana 07:00 gu Doncaster ann an Waverley.

Fad na slighe, bha mi ag èisteachd ri ceòl roc bho nan 1960an oir bha latha nan 60an gu bhith aig Taigh-tasgaidh nam busaichean-tràilidh, a’ comharrachadh dùnadh siostam busaichean-tràilidh Ghlaschu ann an 1967. Dh’iarr iad air luchd-tadhal aodach bho na 60 a chur orra agus mar sin, chuir mi lèine-t the Who orm.

34800861751_6cde2b4349_z

Ràinig mi Doncaster  aig 10.00 às dèidh dhomh èisteachd ri tòrr Hendrix is Blue Cheer agus Iron Butterfly is Mountain.

Bha e gu math iomchaidh gun robh mi ag èisteachd ris The End leis na Doors nuair a ràinig mi stèisean nam busaichean ann an Doncaster. Bha e coltach ri deireadh an t-saoghail. Tha e coltach ri ifrinn fhèin – dorcha, fuar (ged is e latha air leth fhèin blàth is grianach a bh’ ann a-muigh), fon talamh agus gu math coltach ris an Cumbernauld Centre air ais sna 80an. Is math gun robh riffs meur-chlàr Ray Manzarek ann gus mo dhìon!

DA0u2pKXgAAvN1X (1)

Donaster Exchange – “Ooh, baby, do you know what that’s worth?
Ooh, ifrinn is a place on earth” mar a chanadh Belinda Carlisle

Ghlac mi am bus gu baile Epworth dachaidh na h-Eaglaise Meathodaich far an robh seann bhus bhon taigh-tasgaidh a’ feitheimh ruinn. Bha fear ann bhon taigh-tasgaidh a bha na threòraiche, ag innse dhuinn mun sgìre. Thòisich e ceart gu leòr le fios mu cò na celebs a bha air fuireach san àite (cricketer and reactionary Ian Botham agus  a’ bhana-chleasaiche Sheridan Smith a rèir coltais) agus mu eachdraidh a’ bhaile ach an uair sin, dh’fhàs cuisean caran neònach.

“‘S ann as a bhaile seo a bha na bràthairean Wesley a stèidhich Meathodachd (Methodism). Tha grunn eaglaisean sa bhaile seo mar a tha sa h-uile h-àite eile. Meathodaich, Baistich, Clèirich, An t-Eaglais Chaingiseach (Penticostilist) is eile. Ach ged a tha eadar-dhealachaidhean ann, chan e creideamhan eadar-dhealaichte a th’ annta ach seòrsaichean Crìosdaidheachd agus tha iad uile a’ creidsinn an rud as cudromaiche – an rud a chreideas gach Crìosdaidh – gun tèid do shàbhaladh tro chreideas ann an Crìosd a-mhàin”.

Cha mhòr nach tuirt mi “chan eil sin fìor – tha Caitligich den bheachd gu bheil e cudromach a bhith a’ dèanamh deagh obraichean” (good works) cuideachd. Ach bha mi a’ smaoineachadh gum biodh e caran gòrach nan robh atheist mar mi fhèin a’ trod le Crìostaidh mu dhiadhaireachd!

Lean an searmon rud beag na bh’fhaide, agus ged nach deach m’iompachadh, bha e gu math inntinneach.

“Tha e cudromach gum bi creideas againn uile ann an Iosa Crìosd agus tha fear a tha ag obair aig an taigh-tasgaidh aig a bheil deagh fhios air a seo. Cha robh Iosa na chridhe ach an uair sin, chaidh a dhroch leòn ann an tubaist càr, chaidh a thoirt dhan ospadal far an do dhearbh an dotair gun robh e marbh agus sgrìobh an dotair teisteanas bàis air a shon. Goirid às dèidh sin, dhùisg an duine seo sa mharbhlann às dèidh dhan teaghlach aige cluinntinn gun robh e marbh. Bhon uair sin, tha e air creidsinn san Tighearna”.

Abair sgeulachd!

B ‘e sin an dàrna turas a bha mi air smaoineachadh air bàs air an latha sin. Chaidh sinn seachad air cladh ann an Doncaster agus bha bùth-obrach ann a bha a’ dèanamh clachan-uaighe. Bha soidhne mòr sona air uinneag na bùtha le rudeigin mar “Amazing reductions” sgrìobhte air. Dè? “Athair, saoil am bàsaicheadh tu aig deireadh na seachdain – tha sàr bhàrganan ann aig bùth nan clachan-uaighe?”

Gu h-annasach, bha mi ag èisteachd ri Beyond the Realms of Death le Judas Priest aig an àm…..

Ri leantainn….

Alasdair


Posted in busaichean-tràilidh, Glasgow, Judas Priest, sandtoft, Sasainn, trolleybuses | Comments Off on Beyond the Realms of Death – Turas gu Taigh-tasgaidh nam Busaichean-tràilidh #gàidhlig

M’ Fhidhle | Bàrdachd

Fidhle
Sreath de dhàin le Alistair Paul

M’Fhidhle I

Is tusa as fhaisge orm a laigheas
Do chorp sìnte fo mo cheann
Is tusa a ghèilleas do mo mhiann
Do cheannsa air creathail mo làimhe
Is cùbhraidh ar tìde còmhla
Greisean ro ghann air an goid
Bho triall na beatha làitheil
Cniadaichidh mo mheòir do mhuineal
Is seinnidh thu gu binn nam chluais

M’ Fhidhle II

Tharraingeadh do chorp à cridhe craoibhe
Spruis is malpas uasal; beò, a’ bualadh
Cumhachd gluasachd buan na coille
Cagar mìle uspagan analach nad altan
Coach nan gaothan luaineach nad chuislean
Iadhadh mall an àilidh thais is planntrais
Beathach sgeunach is biastag riaslach
Air an ceannseachadh fo làimh an neach-ciùird
Air an ath-dhùsgadh fo làimh an neach-ciùil

M’ Fhidhle III

B’ e cinneamhain a thug sinn còmhla
Nuair fhauir mi lorg ort; thu nad laighe
Nad chiste, nad thàmh, fad nan cian
Nad fhròg, uaigneach, fhuaraidh nad aonar
O chaidh do chompanach fa dheireadh air chall
Is dhùisg mi thu bho chadal an èig dhorcha
Gu bhith maille rium fad a’ chòrr de mo bheatha
Ach, mur còrd mi riut mar is còir lem chuid chiùil
Na call do dhòchas thig cèile eile air mo chùl

– Alistair Paul

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in bàrdachd, Sgrìobhadh Cruthachail | Comments Off on M’ Fhidhle | Bàrdachd

An Sàr-Chruinniche – Iseabail Ghrannd

http://clangrant-us.org/?q=page/noteworthy-descendants-clan-grant
Tha Alistair a’ dèanamh luaidh air tè a rinn obair ionmholta gus na h-oibseactan a bhuineadh do mhuinntir na Gàidhealtachd a ghlèidheadh is a chuir gu mòr ri ar tuigse air sòisealtas is beatha làitheil nan daoine.

Tha cliù aig a’ Mhonadh Ruadh mar aon de na prìomh làraichean son spòrs air a’ bhlàr a-muigh. ‘S iomadh latha sona a chuir mi fhèin seachad sa chearnaidh a’ sreap nam beann as t-samhradh is a’ sgìtheadh sa gheamhradh. Ach is tric a chuireas dorch shìde bacadh air a bhith a-muigh air a’ mhonadh agus chan eil e cho furasta an uair sin dòighean fhaighinn gus tìde a chaitheamh.

Tha grunn math bhliadhnaichean air a dhol seachad bho fhuair mi lorg air taigh-tasgaidh beag san sgìre far am faighinn dìon bho na siantan agus aig an aon àm far am b’urrainn dhomh m’ùidh ann an eachdraidh na Gàidhealtachd a shàsachadh. Bhon uair sin tha an taigh-tasgaidh air gluasad gu làrach leòmach ùr an am Baile Ùr an t-Slièbh ach an uair sin lorgte e aig oisean cùl-shràid ann an Ceann a’ Ghiùthsaich am broinn seann loidse-seilge. B’ e ainm an taigh-tasgaidh ‘Am Fasgadh’; chan ann air sgàth an fhasgaidh a thug e gu mo leithidsa ach gu cruinneachadh air leth de dh’oibseactan a bhuineadh dhan Ghàidhealtachd. Bha an cruinneachadh seo diofaraichte bho chàch a chìthear ann an taighean-tasgaidh eile an diofar ceàrnan dhen dùthaich. Cha b’ e rudan aig an robh luach airgid no aig an robh buinteanas ri euchdan mòra na h-eachdraidh no na daoine beartach is aimeil a bhathar a’ taisbeanadh; ach na rudan a bhiodh air an cleachdadh leis na daoine àbhaisteach sa bheatha làitheil aca.

B’ e an rud a bu mhotha a dhrùidh orm a’ chiad uair a thug mi ceum thar a stairsich farsaingeachd a’ chruinneachaidh, rud a leig leam iomadh uair a chur seachad san àite gun a bhith a’ fàs sgìth dheth; bha daonnan rudegin ùr ri ionnsachadh. Cha robh earrann de bheatha nan daoine nach robh air a riochdachadh; eadar obair, spòrs, siubhal, fasan is dualchas. Bha e follaiseach dhomhsa gun deach a chur ri chèile le làimh gaolach is fiosraichte. Bhuineadh an làmhsa do thè Iseabail Ghrannd, tè a choisrig cuid mhath dè a beatha don obair.

Rugadh i ann an Dùn Èideann ri linn Banrigh Bhictoria gu teaghlach a bha air a bhogadh ann am modhan is eachdraidh na linn. Bha a pàrantan an sàs an obair na h-iompaireachd sna h-Innseachan is chaidh a togail le a seanair a bha na fheachd-mharasgal san àirm agus an uair sin na ‘Gholdstick in Waiting’ don bhanrigh Bhictoria. Ach b’ e an nighean aigesan an neach a bu dlùithe dhi, agus b’ ann na cois a ghabh Iseabail òg ùidh ann an eachdraidh bho thùs, rè nan tursan a thug iad a mach gu cunbhalach gu na gailearaidhean is taighean-taisgaidh ann an Lunnainn. Thug dà thuras thall thairis an uairsin buaidh shònraichte air a beatha. Nuair a bha i aig aois 17 thadhail i air Taigh-Tasgaigh a’ Chlò-Bhualaidh ann an Antwerp. Eu-coltach ris na taighean-tasgaiadh air an robh i eòlach ann an Lunnainn far an robh na h-oibseactan air an taisbeanadh an dòigh tioram ann an cèisean, an seo chaidh ceàrdach a’ chlò-bhualadair ath-chruthachadh dìreach mar a bha. Na b’fhaide air adhart ann an Stolkholm chunnaic i taigh-tasgaidh tuatha son a’ chiad uair far an robh taighean na tautha air an ath-chruthachadh is air a lìonadh leis na h-oibseactan is an àirneis a bhuineadh dhan luchd-còmhnaidh.

Bha Iseabail mothachail nach robh a leithid ann ann an Alba, is chuir i roimhpe am beàrn a’ lìonadh. Bha i a-riamh moiteil às an dualchas Gàidhealach aice fheìn mar shlìochd Granndaich an Tullaich Ghuirm is chunnaic i cothrom seo a thaisbeanadh ann an dòigh a bheireadh brìgh don eachdraidh. Aig an dearbh àm ’s a thadhal Iseabail air an t-Suain bha i trang a’ rannsachadh seann shiostam àiteachais is sòisealtas sgìre Bhadenoch don bhuineadh a sinnsearan is mar sin bha i air a h-armachadh leis a’ mhìon-eòlas a bhiodh a dhìth oirre. Gu neònach do chuig-eigin a chuir seachad a beatha ris cha do chòrd cruinneachadh rithe. Mar a chuir i fhèin an cèill e san leabhar aice ‘The making Of Am Fasgadh’ a sgrìobhadh i gu ruige deireadh a beatha cha robh i cofhurtail mu thicheall daoine is bha e duilich dhi rudan iarraidh orra. Tro duilleagan an leabhair tha e a’ tighinn am follais gun robh taobh caran rag aice. Ach ged a dh’fhàg seo air an taobh a-muigh i aig amannan leig a nàdar daingeann leatha an lèirsinn aice a thoirt gu buil a dh’aindeoin a h-uile duilgheadas a thigeadh na rathad. Is cha bu bheag na duilgheadasan sin.

Bhon chiad latha a thug i an iomairt orra bha i a’ snàmh an aghaidh an t-srutha. Ann an Alba bha muinntir na dùthcha a’ feuchainn ri gluasad air adhart gu saoghal goireasach ùr. Dhaibhsan bha seann acainn is uidheamachd air a mheas gu tric mar chùis-nàir a bhuineadh ri bochdainn is beatha bunaiteach nan làithean a dh’fhalbh. Aig a’ char as fheàrr bhitè ga fhàgail ann an stàball no lobht far an rachadh e a dholaidh. Aig a char as miosa rachadh a chur dhan t-sitig. Nuair a chaidh Iseabail an toir air seann chreathal a chuala i mu dheidhinn chaidh innse dhi gun deach a chur dhan teine. Chaidh aice air grèim fhaiginn air tè eile dìreach mus deach taigh-circe a dhèanamh dhith. Bha loidhne cailce air a bonn a’ comharrachadh far an robh i an impis a bhith air a geàrradh na dà leth.

Cha robh duine no buidheann ann a bha deònach airgead a chur mu choinneamh na h-iomairt aice agus bu tric a b’fheudar dhi sporghail san sporan aice fhèin. Bha fiù ’s an cruth-tìre na h-aghaidh. Bha aice ri siubhal fad is farsaing air a’ Ghàidhealtachd gus lorg fhaiginn air an stuth a bha a dhìth oirre an linn nuair a bha rathaidean is dòighean siubhail eile fhathast bunaiteach air feadh na sgìre. Nuair a thadhaileadh i air an Eilean Sgitheanach bha àite air an aiseag son dìreach càr no dhà, is nuair a bha tràigh ann bhiodh aice ri dràibheadh air bòrd thar dà dhèile. Càraicheadh criutha a’ bhàta blocaichean fiodha gus nach tuiteadh an càr thar a’ chliathaich dhan mhuir. Nuair a shiubhaileadh i tro Ghleann Chomhann b’ e rathad cas, làn lùban teanna a bh’anns an seann rathad a bhiodh roimhpe. Air an corra uair a thachaireadh i ri càr eile air còrnair bhiodh aice ri dol an còmhar a cùil gus am faigheadh iad seachad air a chèile. Is cinnteach gur e sealladh iongantach a bhiodh ann an Iseabail ’s i san dol seachad; tè àrd drùidhteach na suidh gu dìreach na Morris sròn tairmh air a cuartachadh leis na h-oibseactan a bha i air ùr-thrusadh. Tha dealbh ann dhith sa chàr aice le biota san t-suidheachan pasaideir is stail mhì-laghail sa chiste air a cùl.

Ach am measg a h-uile duilgheadas ris an do dh’fhuiling i b’ e am fear a bu mhiosa àite- còmhnaidh seasmhach fhaighinn don chruinneachadh aice. Bha an cruinneachadh a sìor dol am meud agus bha an suidheachadh a’ fàs èiginneach. Dh’impich i probhaist Inbhir Nis taisbeanadh a chur air dòigh ann an talla a’ bhaile. Ach cha b’ e ach taisbeanadh sealach a bh’ann is às dèidh na seachd seachdainean a mhair e bha i air ais sna dìthreabh le briseadh-dùil nach do thàrmaich an taisbeanadh maireannach às ris an robh i an dùil.

Taigh-tasgaigh

Thug e còig bliadhna eile dhi mus do lorg i a’ chiad dhaichaidh don chruinneachadh ann an Eilean Ì am broinn seann Eaglais Shaor. Bha i na buannachd dhi gun robh i air an fhìor- Ghàidhealtachd ann an àite far an robh dualchas is seann chleachdaidhean fhathast làidir, ach bha an siubhal air ais is adhart na dhùbhlan dhi. A bharrachd air seo, eu-coltach ris a’ mhòr-chuid, cha do chòrd an t-àite rithe. Mar a chuir i fhèin an cèill e ‘The real truth is that living on a small island that was also a tourist centre was distastefull to me’

Taobh a-staigh trì bliadhna bha i air cùl a chur ris an eilean is bha i air a’ chruinneachadh a ghluasad gu seann eaglais eile, an turasa ann an Lagan an Sgìre Bhàideanach. B’ e sin an sgìre don bhuineadh a sinnsearsan is dh’fhairich na bu chofhurtaile an seo. Sheatlaig i ann am mansa na h-eagalise a chur aghaidh air amannan nas seasmhaiche. A cha b’ann mar seo a bha cùisean gu bhith. Cha b’ fhada gus an do a bhris an Dàrna Cogadh a-mach, is a fhuair i brath gun robh an eglais aice gu bhith air a chur gu feum mar thaigh-stòir. Bhiodh aice ris a h-àl a dhìon aon uair eile. Loisg is làdach de litrichean gu na diofar ùghdarrasan gun moran stà. Ach nuair a nochd cathraiche Comhairle Inbhir Nis a shealltainn ris a’ chùis bha e mar uan a’ dol a steach gu garadh lèomhainn. Bho seo a-mach cha robh sgeul air taigh-stòir no dad dhen a leithid. Chaidh an cruinneachadh a chur fo ghlais is fhuair Iseabail obair don riaghaltais tron chogadh ann an Lunnainn. Ach a h-uile chothrom a thigeadh thuice bha i air ais is ardhart a’ cumail sùil air a’ chruinneachadh aice, is i a’ cur an gnìomh cogadh dhi fhèin an aghaidh raodain is larbha leòmain.

Leis gur ann air mhall a fhuair Iseabail an eaglais ann an Lagan cha robh dùil aice gur e dachaidh buan a bhiodh ann. Bha an cruinneacheadh aice air tighinn gu ìre is mar a thuirt i fhèin bha beatha fa leth aige a-nis. B’ fheudar dha seasamh air a’ dhà chois. Ann an 1943 fhuair i sealbh air an loidse-seilge ann a Ceann a’ Ghiùthsaich far am faca mi fhèin an cruinneachadh bho thùs. A bharrachd air a bhith a’ suidheachadh a’ chruinneacaidh air an taobh a-staigh theann i ri eisimpleirean de sheann thaigheadas ath-chruthachadh air an talamh ma thimcheall, a’ coileanadh an lèirsinn a ghin na ceann nuair a thadhail i air an taigh-tasgaidh an stolkholm na h-òige. Mura robh sin gu leòr ghlèidh i corra bheathaichean gus cur ri fìorachas an àite. Nuair a leig i seachad an obair an 1954 dh’aontaich co-bhonn de dh’oilthighean uallach an taigh-tasgaidh a ghabhail os làimh. Ann an 1975 thàinig an taigh-tasgaidh fo sgèith Comhairle na Gàidhealtachd.

Mu dheireadh thall bha Iseabail a’ faighinn aithne son na h-obrach aice. Ann an 1948 chaidh LLD a bhuileachadh oirre le oilthigh Dhùn Èideann is an 1959 fhuair i MBE. Is bu mhath an araidh. Mar a shaothraich leithid Dwelly is Alasdair Gilleasbaig MacGilleMhìcheil a chum a leas canan is dualchas nan Gàidheal rinn Iseabail obair dheatamach gus na h-obseictean a chleachd na daoine nam beatha làitheil a chlàradh is a chruinneachadh. Tromhpa thathar a’ faighinn tuigse air beatha nan daoine nach biodh againn as an aonais. Ged is cuibhreann math de a beatha a chuir is seachad a chruinneachadh cha robh i idir diomhain nauir nach robh i a’ cruinneachadh. Sgrìobh i còig leabhraichean na beatha, gach fear a tha a’ toirt sùil às ùr air beatha nan Gàidheal is a chuireas ri ar tuigse air sòisealtas na Gàidhealtachd.

‘S i a tha araidh air àite am measg na h-àireimh bhig de ghaisgich a chuir luach ann an dulachas nan Gàidheal is a rinn obair ionmholta gus a ghlèidheadh .

http://www.tobarandualchais.co.uk/en/fullrecord/37697/1

– AP

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Cànan & Cultar, Eachdraidh | Comments Off on An Sàr-Chruinniche – Iseabail Ghrannd

Bliadhna Hendrix – Taigh-tasgaidh nam Busaichean-tràilidh #gàidhlig

B’ e an t-àm a b’ fheàrr a bh’ ann, b’ e an t-àm a bu mhios a bh’ ann, mar a thuirt Charles Dickens.

Cuine?

1967.

Dh’ainmich na seann Ghàidheil bliadhnaichean a rèir na thachair annta. Mar sin, bha Bliadhna Theàrlaich ann (1745) agus a’ Bhliadhna a’ ghais am buntàta (1845/6). Nam biodh an traidisean sin air leantainn, ’s e Bliadhna Hendrix a bhiodh ann an 1967 gun teagamh sam bith.

jimi-hendrix-hat-and-guitar-hd-wallpaper

Jimi Hendrix

Thòisich ceòl roc cruaidh/meatailt throm air a’ bhliadhna sin nuair a thàinig a’ chiad clàr aig an Jimi Hendrix Experience: Are You Experienced a-mach. Dh’atharraich e ceòl giotàir agus dh’atharraich e an saoghal air fad. Thàinig iomadh clàr sgoinneil eile a-mach air a’ bhliadhna sin cuideachd, gu sònraichte a’ chiad chlàr aig na Doors agus Piper at the Gates of Dawn le Pink Floyd. Ghabh Monterrey Pop àite air a’ bhliadhna sin agus tha am film a rinneadh dheth fhathast sgoinneil.

Cha  robh a h-uile rud cho math ann an ‘Samhradh a’ Ghaoil’, ge-tà, gu sònraichte ann an Glaschu. ‘S ann air 27  Cèitean 1967 a chaidh siostam nam busaichean-tràilidh ann an Glaschu a dhùnadh. Chuir a’ chomhairle busaichean slaodach salach an àite nam busaichean-tràilidh dealanach luath uaine. Seo còig bliadhna às dèidh dhaibh cur às do shiostam nan tramaichean ann an co-dhùnadh sgrìosail eile.

5683559178_cdc7581269

Modal de bhusaichean-tràilidh Ghlaschu

50 bliadhna às dèidh an droch latha sin, tha mi gu bhith a’ dèanamh air Taigh-tasgaidh nam Busaichean-tràilidh ann an Doncaster far am bi iad a’ comharrachadh busaichean-tràilidh Ghlaschu agus far am bi fear de na busaichean-tràilidh a’ ruith.

Bha ùidh riamh agam anns na busaichean-tràilidh agus tha mi air a bhith aig an taigh-tasgaidh roimhe, ach seo a’ chiad chothrom agam a dhol air bus-tràilidh à Glaschu.

6363092697_59112c6c39

Bus-tràilidh Bheal Feirste

Tha mi a’ dol innte a-nis oir bidh an trèana agam gu Doncaster a’ falbh aig 06:00 a-màireach!

Alasdair


Posted in busaichean-tràilidh, busaichean-tràilidh trolleybuses tràilidhean Glaschu, glaschu, Glasgow, sandtoft, trolley-buses, trolleybuses | Comments Off on Bliadhna Hendrix – Taigh-tasgaidh nam Busaichean-tràilidh #gàidhlig

Òran A’ Mhuncaidh

Muncaidh

Bu tric a chluinnte aig aon àm naidheachdan mu mhuncaidhean a chaidh a thoirt a dh’Alba le seòladairean air tilleadh bho ceàrnan cèin. Tha an storaidh seo a’ tarraing air cuid a chuala mi fhèin. An seo s’ e am muncaidh a gheibh an cothrom an sgeulachd aige fhèin innse.

Oran a’ Mhonkey (Dàn a chaidh a thional leis a’ chananaiche Shuainach Nils Holmer ann an Arainn 1938)

Oidhche banais Sheònaid
Bha uisge beatha gu leòir ann,
‘S chuir iad deur sa’ sgròban;3
‘S ann a thòisich iad air damsadh.

Na’m faiceadh thu mar steppadh e,
‘Null ’s a nall mar settadh e,
Bha Teàrlach air a mhaslachadh,
‘S e treis anns a’ sgoil damhsaidh.

‘S e Teàrlach òg Mac Alastair
A chuir ’san toba teàrradh e,
Far an d’fhauir e bàs gu ath-ghoirid,
Air m’earail (?) cha b’ e an call e.

3 Scil.into the monkey’s throat; they gave it a dram

Cumaibh cluas ri claisneachd is bheir mi dhuibh sgeulachd mo bheatha, ged is truagh agus is goirid an sgeul i, (agus mi a-nis far grèim uallaichean mo bheatha). Seo am beatha a fhuair mi aig làmhan nam muncaidhean mòra, maola; no cinne-daonna mar a chanas iad riutha fhèin. Sin sibhse a tha nam èisteachd, tha mi an dùil. Is iomchaidh sin oir s’ ann ribhse a tha bhuineas teachdaireachd mo sgeòil.

Ach tòisicheamaid aig an toiseach. Is beag mo chuimhne air làithean tràtha mo bheatha. Na làithean suaimhneach ud a fhuair mi gu domhain ann an dlùth-choille aig cridhe na h-Afraga. Ach tha cuimhne agam air sìth is sonas mus tàinig am muncaidh maol, mòr a thug air falbh mi gu baile nam muncaidhean maola. Chan iongnadh e dhomh gum biodh munciadhean mar sin fo nàire mu na bodhaigean aca is gun robh iad uile air am falach fo chòmhdachadh clòtha.

Thugadh an sin mi gu màthair ùr: muncaidh maol geal; fear tapaidh le feusag air. Cha tug esan ach corra phìos meatailt cruinn orm. Bu shuarach leam gur e siud luach mo bheatha, ged a bha iad air an snaidheadh gu grinn. Thug a’ mhàthair ùr mi thar uisge gu coille bheag air bhog, le a crainn lom is an geugan dìreach far an deach mi nam phàirt de threud de mhuncaidhean maola, mòra, geala. B’e an rud a bu neònaiche dhomh mar nach robh sgeul air muncaidh boireann no pàiste anns a’ choille ud. Chòrd rium luasgadh sèimh na coille is a bhith a cliseadh tro na crainn is na ròpannan a chuir nam chuimhne lianas an t-seanna dhachaich agam. Rinn ur gnè gàirdeachas orm, aig an toiseach co-dhiù, agus chum iad biadh is a h-uile dìth a bha agam rium chun na h-ìre is nach robh adhbhar gearain ann. Aig amannan ’s ann a bhiodh iad fiù s a’ cluich leam is dhìreadh iad na crainn còmhla rium.

Ach nuair a dh’fhàs na duilleagan mòra geala air na crainn is a ghlac iad a’ ghaoth bhon àird a deas, b’ann an uair sin a chiadh mo bheatha sìos an rathad. Chaidh luasgadh sèimh na coille na tulgadh garbh, is chaidh mo sgiùrsadh le uisge saillte is gaothan fiadhaich. Chuireadh mi a-nis fon ùrlar gu uamh uaigneach dhorcha. Chan fhaicinn a’ chòrr de mo threud ach air an oidhche is iad nan cadal nan leapannan crochte. Chan fhaighinn an uairsin ach corra fuighal bidh a bha air fhàgail aig càch. Agus bu truagh am biadh sin; gun sgeul air na measan milis a bu dùil dhomh, ach planntrais gun bhlas, is duilleagan cruaidh saillte. Ach, a shìorraidh, an rud a bu mhiosa buileach, b’ e sin am fuachd, fuachd nach b’ fhiosraich do mo leithidsa roimhe.

Ach fhuair mi gu tìr chèin le m’ anail nam chraiceann fhathast. Agus bho sin chaidh mo thoirt air triall a-rithist le fear na feusaige, thar tìr is muir, gus an d’ràinig mi tìr bheag lom air a chuairteachadh le cuan, far nach robh aona chraobh san t-sealladh dhomh. An seo chaidh mi nam phàirt de threud eile, an turasa le boireannaich is pàistean ann. Ged a chuir mi clisgeadh air na boireannaich is na pàistean sin an toiseach dh’fhàs iad cleachte rium ann an ùine nach robh fada. An uair sin; nach iad a bha gam bhrìodal is gam shlìobadh gun sgur gus an do dh’fhàs mi sgìth dheth. Ach dh’fhàs is iadsan, gus an e dearmad as motha a rinneadh orm.

Leis an tìde a thugadh dhomh mar sin fhuair mi cothrom meòrachadh air staid cinn-daonna. ‘S e an rud a bu mhotha a mhothaich mi mur deidhinn nach robh soarsa agaibh mar a bh’againn; gun robh mic an duine air an cuingealachadh eadar and dà chuid an obair agus an dia. Sia èirigh na grèine coisrigte do shaothair is aonan coisrigte do Dhia. B’ e sin; an seachdamh latha; an latha a thigeadh iad cruinn còmhla ann an uamh cheart-cheàrnach bhon tigeadh guth àrd an fhir mhòir is bhon dh’èireadh guthan càich air corra uair ann an co-sheirm dhòrainneach. Ach cha rachainn ann; cha d’fhuair mi cuireadh. Chaidh iadsan a chruthacadh an ìomhaigh an Dia ach cha deach mise.

‘B e sin an latha a rachainn seachran nam aonar mu thimcheall an àite. Là a bha suid chuir mi rohmam a dhol dhan bhocsa mheatailt air cul balla nan clach far an cuireadh fear na feusaige na feasgaran seachad is bhon tigeadh an uair sin gliongadaich is glagadaich; rud a thog m’aire. Bha mi air mothachadh na bu tràithe san latha gun deach am pios fiodha a b’abhaist a laighe thar fosgladh a’ bhocsa a leigeil fosgailte. Shnàig mi a-steach, is abair annas a fhuair mi mu mo choinneamh! B’ e sin craobh bheag, is i air a sgeadachadh gu grinn le snàithean ioma-dhathte, a chuir nam chuimhne eigeachan na sean choille. Fhios agaibh; b’ e seo a’ chiad chraobh air an do laigh mo shùil bho thàinig mi dhan àite is cha bu bheag an gàirdeachas a rinn mi rithe. Cha b’urrainn dhomh stad a chuir orm fhèin bho bhith a’ dol a-steach innte a chluich, ged a bha amharas agam gun tigeadh seo gu droch-bhuil. Agus gu dearbh cha b’fhada gus an robh mi an sàs anns na snàithean gun dòigh agam faighainn a-mach às.

Chuir mi seachad ùine mhòr nam èiginn a’ strì gun stà ris na snàthan gus an do bhrìs a’ ghràisg a-steach. Reub iad mi bho na snàithean is dh’èigh iad orm a’ cur às mo leth gur e creutair mì-naomha a bh’anam agus gun robh mi air laghannan an Dè a bhriseadh. Bho seo a-mach dh’fhàs fear na feusaige na bu ghruamaiche is na bu ghruamaiche is e a’ fàghail orm nach robh mi gu feum dha is nach robh annam ach culaidh ullaich dha.

Dh’fhàs an aimsir na bu ghruamaiche cuideachd is na bu dorcha is na b’ fhuaire. Shearg na làithean gus nach robh annta ach greiseag de sholas doilleir. Ach thachair an uair sin rud a thug beagan sòlais dhomh air na seachdainean a bha gu bhith, gun fhiosta dhomh, nan seachdainean mu dheireadh de mo bheatha. B’e sin gun tigeadh na daoine còmhla air na h-oidhcheannan, saor bhon obair is saor bhon Dia. Gheibhinn cuireadh a dhol ann an sin agus chunnaic mi rud a chuir mòr-iongnadh orm. Chuireadh cuid seòrsa de chochall trìd-shoilleir don sgòrnan is dheoghaileadh iad an cungaidh dhìomhair asta a thugadh orra dol air ais gu bhith nam muncaidhean ceart. Gun uallach orra bhiodh iad a’ braoisgeil, is a’ seanchas is a’ dannsadh.

Gu dearbh b’e sin a thachair air an oidhche mu dheireadh de mo làithean air talamh. B’e sin deireadh latha àraid, nuair thàinig sluagh mòr còmhla bho air feadh a’ cheàrna. Bha càraid aig teas meadhan a’ ghnothaich an turasa is iad air an èideadh gu neònach, ise ann an geal, easan ann an dubh. Agus am biadh a dh’ith iad a Dhia! Bu mhòr na co-chreutairean bochd agam a dh’aom an cinn an latha ud, is a bha air an sgapadh thar a’ bhùird. Chuir e clisgeadh orm mar a chaidh a’ chuideachd an sàs annta mar bhiastan cìocrach. Agus nuair a thòisich cuid aca air a’ chungaidh a ghabhail, b’ iadsan a chaidh nan caoch buileach. Chuireadh am botail dhan bheul agam fhìn le fear dhiubh is dh’fhairich mi an steall losgach a’ dol sìos mo sgòrnan; sìos gu mo mhionach. An uair sin lìon mo bhodhaig le blàths, is bha mi nam muncaidh am measg muncaidhean an treud agam, is sinn uile a’ dannsadh is a’ leum.

Abair toileachas; gus an deach mi an laigse. Ach b’oillteil an dòrainn a thàinig às a dhèidh. Thàinig mi thugam leis a’ ghrèin a’ losgadh tro m’fharbhailean is fàileadh an òraisg agam fhèin gam thachdadh. Agus gu sealladh orm; mo cheann; bha e na ghaoir, is e a’ plosgadh gun tròcair. Bha fhios agam gun robh an cungaidh air toirt orm a dhol nam cheann daonna aig an deireadh is uallachan an t-soaghail orm.

Os mo chionn sheas sgàil sglèothach fear na feusaige le aogas air a bha cho mosach, greannach a coimhead, is fearg na shùilean. ‘Is tusa an culaidh-nàire dhomh, a chreutair shuaraich a tha thu ann’ dh’èigh e orm. Leis a sin thug e grèim air gaoiseadan mo dhruim, is thog e mi mar gun robh mi nam luideag. Thug e a mach mi gu far an robh togsaid na seasamh a bha làn uisge dubh, tiugh. Mus robh tìde agam m’anail a ghabhail bha mi-a staigh ann is cròg an fhir gam phutadh na bu doimhne is na bu doimhne. An t-uabhas! An oillt! ‘S iad seo ur smaointean tha mi an dùil. Ach cha b’e siud a bh’ann dhomhsa. B’ e faochadh a bh’ann dhomhsa. An tearr gam shuaineadh mar mhàthair a’ suaineadh pàiste agus am bàs gam ghiùlain gu àite eile.

Nuair a bha fear na feusaige cinnteach gun deach mo lùths is m’anail a smàladh thog e mi bhon bharaill is ghiùlain e mo bhodhaig sìos an leithid dhan chidhe, gun for aige dhan tearr a bha a’ ballachadh aodach. Aig ceann a’ chidhe thilg e a-mach mi le uile neart dhan mhuir gharbh.

Cha tug e fada gus an robh mo chorp air a sguabadh air ais dhan chladach far an do laigh mi greis beul fhodha le mo spadagan a’ sluisreadh gu sèimh leis an t-suail. Thàinig boireannach òg an uair sin le eallach air a druim. Nuair bu lèir dhi mis’, thuit i gu a glùinean, ’s i a’ rànail is ag ochanaich. ‘Mo Thruaghain, a chreutair bhochd gun ciont, a leanaibh. Dè rinn sinn dhut?

Ach nam biodh fìos aice air an truas a dh’fhairich mi dhise.

– Alistair Paul

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in àbhachdas, Rosg | Comments Off on Òran A’ Mhuncaidh

Bogadh STEALL 2.1 — Obar Dheathain

Banner_02Fhuair mi brath bho Phrìomh-àros ChLÀR, agus is coltach gu bheil STEALL II air ruigsinn! Ù hù! Bidh an dàrna caibideil dhen nobhail agam a’ nochdadh innte: “Innis Sgairpe“. Urra ùr, planaid ùr, is motarothairean! Gheibhear an seo i: www.clar.online

Ma bhios sibh ann an Obar Dheathain, cumar a’ chiad bhogadh air an Didòmhnaich seo (28/5/2017), eadar 3– 5f, ann am Blackwell’s, 99 An t-Sràid Àrd. Bidh Michelle NicLeòid chòir sa chathair, le Seonag Monk, Aonghas Dubh MacNeacail agus Ruairidh MacÌomhair a’ leughadh. Gu mì-fhortanach, chan urrainn dhomh a dhol dhan fhear seo, ach is cinnteach gum bi e math! Thigibh ann!!

Niall_STEALL


Posted in naidheachd | Comments Off on Bogadh STEALL 2.1 — Obar Dheathain

Conasgach | Bàrdachd

conasg

Do chloinn Mhanchester

le Eòghan

“Gràdhaichibh a chèile. Cha d’fhiach rud eile san t-saoghal seo ach gràdh” – Victor Hugo

tha an saoghal a’ spreadhadh an-diugh
cho biorach ’s cho buidhe
ris a’ chonasg air a’ chreig
àilleachd is àileadh a’ chnò-chòco
an lùib nan gathannan ’s a’ ghuidheachain
tha crùn conaisg air ar cruinne ceusta
le bàs is beatha is bòidhchead fo bhlàth innte.

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in bàrdachd, Sgrìobhadh Cruthachail | Comments Off on Conasgach | Bàrdachd