Roghainn Nicola

nicola_sturgeon_first_minister_headshot_cropped

Rhona le pìòs goirid mu Nicola Sturgeon agus an dòigh anns am bi daoine a’ càineadh bhoireannaich gun chlann.

Bidh a’ mhòr-chuid de dhaoine air naidheachd dhuilich Nicola Sturgeon a chluinntinn mu thràth: gun robh Sturgeon agus an duine aice an dùil ri leanabh beagan bhliadhnaichean air ais, agus gun do chaill iad e.

A rèir Mandy Rhodes, ùghdar an leabhair ùir Scottish National Party Leaders, tha daoine air Sturgeon a chàineadh thar nam bliadhnaichean ’s iad den bheachd gun do chuir i prìomhachas air an dreuchd phoileataigach aice seach air clann ’s teaghlach. Tha am beachd sin air dragh a chur air Sturgeon, agus sin an adhbhar gun do ghabh i an roghainn an t-seachdain sa chaidh a bhith a’ leigeil le Rhodes am fiosrachadh seo a sgaoileadh don phoblach.

Gu dearbh, tha am beachd sin a’ cur dragh ormsa, cuideachd, oir ’s e seo an sub-text: Mas e boireannach a th’ annad, chan eil e gu diofar dè cho comasach ’s a tha thu san dreuchd agad, no dè cho cudromach ’s a tha an dreuchd sin, cha bhi cuid a’ cur luach ort son dreuchd sam bith ach màthaireas.

Tha seo gam fhàgail feargach. Tha Sturgeon air a bhith cho soirbheachail mar neach-poileataigs, mar cheannard a’ Phàrtaidh Nàiseanta agus mar phrìomhaire na dùthcha seo. Tha i air “approval ratings” fhaighinn a tha nas àirde na neach-poileataigs sam bith eile san RA, chan ann am measg Albannaich a-mhàin ach am measg sluagh na RA air fad. Ach fhathast, tha cuid den bheachd nach eil i math gu leòr, air sàilleibh ’s nach eil clann aice.

Feumaidh sinn sgrùdadh na tha air cùl a’ bheachd seo. Anns a’ chiad dol a-mach, tha teachdaireachd ann gu bheil rudeigin ceàrr air boireannaich gun chlann, gu bheil e “mì-nàdarra” ann an dòigh air choireigin. Thèid ìomhaigh an “evil stepmother ” a chleachdadh gu tric: tha e dualtach do bhoireannach gun chlann a bhith na neach fuar, fèineil, an taca ri màthair chòir, choibhneil, leithid Margaret Thatcher, ’s dòcha (dithis chloinne), no Katie Hopkins (triùir dhiubh).

Agus gu tric, nuair a bhios daoine a’ càineadh bhoireannaich airson an roghainn aca thaobh chloinne, cha bhi fios sam bith aca an e roghainn a bh’ ann idir. Ged ’s e rud gu math cumanta a th’ ann a bhith a’ call leanabh, agus ged a bhios sinn uile eòlach air daoine aig nach eil clann ged a bha iad gan iarraidh, cha bhi daoine a’ stad agus a’ smaointinn air na h-adhbharan pearsanta no meadaigeach a dh’fhaodadh a bhith ann.

Chan eil e ceart gum bi daoine a’ gabhail gnothach ri rud prìobhaideach mar sin, ach bidh boireannaich a’ cluinntinn nan ceistean sin tric gu leòr co-dhiù. Bidh sinn ag ionnsachadh gu luath gur e seòrsa de shealbhan poblach a th’ anns na h-ovaries againn, agus daoine ’n dùil gum bi sinn deònach freagairtean a thoirt seachad man deidhinn, uaireannan air beulaibh mòran daoine.

Mar as trice ’s e boireannaich eile a bhios a’ cur nan ceistean sin oirnn: “It’s about time you had some of your own” air neo “Are you not thinking about having another one? Don’t leave it too long!” Mar a thuirt caraid dhomh o chionn ghoirid, “Dè dhèanadh iad nan robh mi air am freagairt gu fìrinneach, meadhan an dinner party? “Actually, tha mi air trì leanabhan a chall taobh a-staigh bliadhna agus tha mi a’ feuchainn gu cruaidh an-dràsta gun a bhith a’ rànaich.” Tha iomadh adhbharan eile a dh’fhaodadh a bhith air cùl na cùise, ach cha bu chòir dhuinn boireannaich a chur ann an suidheachadh far am bi aca ri fiosrachadh pearsanta (uaireannan pianail) a leigeil ris dhuinn, air no breugan innse.

Le Sturgeon, mar a chuala sinn o chionn ghoirid, cha b’ e roghainn a bh’ ann nach eil clann aice. Ach tha Sturgeon airson mìneachadh gum bu chòir an roghainn sin a bhith ann do bhoireannaich, gun eagal air càineadh fhaighinn. Ged a thug daoine a’ bhreith cheàrr air suidheachadh Sturgeon, ’s e an teachdaireachd a th’ aice nach bu chòir do dhaoine breith a thoirt air boireannaich co-dhiù. Thuirt i, “the point is that judgements and assumptions shouldn’t be made about what are personal choices and experiences.” Dè cho fada ’s a bheir e mus bi daoine a’ tuigsinn sin?

– Rhona @ansgathan

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Naidheachdan & Poileataigs | Comments Off on Roghainn Nicola

Soraidh slàn leis an tuiseal ginideach, bithidh Gilleasbuig ga ionndrainn

Posted in corporate Gaelic tweets, Gaelic howlers, rampant quangocracy | Comments Off on Soraidh slàn leis an tuiseal ginideach, bithidh Gilleasbuig ga ionndrainn

Nach ann air na corporate Gaelic tweets a thàinig an dà latha!

Posted in corporate Gaelic tweets, Gaelic howlers | Comments Off on Nach ann air na corporate Gaelic tweets a thàinig an dà latha!

Ceisteachan-ciùil | Linda NicLeòid

Sreath leantainneach againn a’ faighneachd ri daoine sann an Saoghal na G dè an ceòl as aille leotha. An turas seo, Linda NicLeòid, tosgaire leughaidh òg na Gàidhlig agus guth brèagha ceòlmhor aice fhèin cuideachd.

  1. ’S e a’ chiad òran air a bheil cuimhne agam…

Bhitheadh sinne gabhail tòrr òrain nuair a bha sinn beag bìdeach (fada mus deach sinn dhan sgoil) agus bhitheadh sinn tric ag èisteachd ri seann taipichean (cassettes) neo a’ coimhead Donnie Dòtaman air an telebhisean. Bhitheadh òrain thraidiseanta againn cuideachd, puirt bheaga, ach bha mi fhèin agus mo phiuthar uabhasach measail air òrain Mairead Hulse, a bh’ air an seinn le Iain MacÌomhair, air an teip ‘Trobhadaibh a-steach’. Chan eil cho fada ann bhon a lorg mi an teip agus feumaidh mi ràdh gun do dhùisg e fìor dheagh chuimhneachain annam, nuair a bha mi ag èisteachd ris a-rithist. Bha gach òran a’ còrdadh rinn ach chanainn gun e  ‘Tha tractar ann an uinneag bùth MhicCoinnich’ a bu mhotha bha còrdadh rinn.

 

  1. ’S e an t-òran a chuireas samhradh nam chuimhne…

Runrig – Pride of the Summer. Tha an t-òran seo a’ toirt làithean-saora an t-samhraidh nam chuimhne. Nuair a bha mi nam oileanach bhithinn a’ tilleadh air ais a dh’Uibhist gach sàmhradh agus ag obair airson beagan airgid a shàbhaladh airson an ath thèirm air falbh. Bhitheadh clàran Runrig tric a’ cluich air iPod aig m’ obair neo bhithinn ag èisteachd ris na clàran aca anns a’ chàr. Tha an t-òran seo cuideachd a’ toirt cuirm Runrig ann an Druim na Drochaid ann an 2007 nam chuimhne. Bha leth do dh’Uibhist aig a’ chuirm sin agus a dh’aindeoin deàrrsach uisge agus tuiltean, bha fìor dheagh latha againn uile.

 

  1. ’S e an t-òran a bheir orm smaoineachadh air gaol agus gràdh…

An Eala Bhàn le Dòmhnall Ruadh Chorùna.
Bha mise gu math òg nuair a chuala mi an t-òran seo a toiseach. Bhitheadh mo sheanair tric ga sheinn agus bhitheadh e tric a’ bruidhinn mu dheidhinn Dòmhnall Ruadh Chorùna cuideachd.  Bha an t-òran riamh a’ còrdadh rium agus ged a bha mi òg, bha mi tuigsinn gun e òran gaoil agus òran tùrsach a bh’ ann, agus gach turas a chluinninn e bhithinn a’ smaoineachadh air an dà eala a bhitheadh a’ nochdadh sa bhàgh shìos fon taigh againn, bho bhliadhna gu bliadhna. Nuair a bha mi ann an Sgoil Lionacleit rinn sinn sgrùdadh mionaideach air an òran seo airson pìos sgrìobhaidh agus tha cuimhne agam gum b’ ann an uair sin a chuir mi eòlas ceart air briathran an òrain, an ìomhaigheachd agus air suidheachadh a’ bhàird. ’S e òran gaoil air leth cumhachdach a th’ ann agus nam bheachdsa, tha eala a’ samhlachadh gaoil gu cumhachdach; tha aon chàraid aig eala fad a beatha agus tha iad dìleas ri chèile gus an sgar am bàs iad. Bidh aon eala fhathast a’ tighinn na h-aonar chun a’ bhàigh shìos fon taigh againn an Uibhist agus bidh an sealladh sin an-còmhnaidh a’ toirt sgeul an òrain seo nam chuimhne.

 

  1. ’S e an t-òran a sheinneas mi aig Karaoke/Cèilidh…

Uill cha do sheinn mi ann an Karaoke riamh agus mar sin feumaidh mi òran cèilidh a thaghadh an seo. Nuair a bhitheas mise seinn aig cèilidhean ‘s fìor thoil leam a bhith a’ gabhail deagh òran le sèist, mar sin thaghainn òran as aithne dhan h-uile duine, seann agus òg, òran mar Teann a-nall.

 

  1. ’S e an t-òran a chuireas ann an deagh shunnd mi…

’S iomadh òran sin! Bhitheadh liosta gu math fada an seo nam b’ urrainn dhomh grunn a chur sìos ach leis gum feum mi aonan a thaghadh thèid mi leis an òran a tha mi ag èisteachd ris an-dràsta – Sweet Child O’ Mine le Guns N’ Roses. Bidh ceòl agus òrain gam chur ann an deagh shunnd co-dhiù, ach tha an t-òran seo fìor mhath èisteachd ris nuair a tha mi a’ sgioblachadh am flat!

– Linda

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Cànan & Cultar, Ceòl | Comments Off on Ceisteachan-ciùil | Linda NicLeòid

Dòchas an aineolais (2) – turas gu Stèisean Inbhir Gàradh #gàidhlig @IFARlyMuseum

Air 7 Lùnastal, chaidh mi gu Stèisean Inbhir Gàradh.  

Bho chionn trì no ceithir bliadhna, cha robh mòran ri fhaicinn aig seann stèisean Inbhir Gàradh idir. Dhùin an stèisean do luchd-siubhail air ais ann an 1933 agus cha deach a chleachdadh idir bho 1947 nuair a dhùin an rathad-iarainn. Bha craobhan agus preasan a’ fàs air feadh làrach na loidhne agus fiù ‘s air an àrd-ùrlar fhèin agus cha bhiodh fios aig duine gun robh stèisean rèile ann uair.

28846001695_9a4bd6e38b_z

An stèisean, an shunter agus an troilidh

 

Bho chionn goirid, ge-tà, chaidh an làrach a chlioraigeadh le Comann Taigh-tasgaidh Stèisean Inbhir Gàradh  agus chaidh trac a chur sìos ri taobh an àrd-ùrlair agus tha soidhne ùr ann. Tha shunter beag ann cuideachd a bhios a’ tarraing nan trèanaichean a dh’aithghearr. Tha coltas stèisein air an làraich a-rithist agus tha planaichean mòra aig a’ chomann gus togalach ùr a thogail agus gus an loidhne a leudachadh gu mu mhìle uile gu lèir.

Nuair a chaidh mi ann, rinn mi rud nach d’rinn duine sam bith bho 1933 – chaidh mi air trèana do luchd-siubhail! Air an latha fosgailte aca, bha seòrsa troilidh-rèile aig a’ chomann gus tursan trèana a thoirt do dhaoine.

Seo bhideo a thog mi den loidhne air fad – chan eil e ach goirid aig an àm seo ach tha i gu bhith a’ fàs!

 

Bha cothrom agam coinneachadh ri cuid de na buill de chomataidh comann an taigh-tasgaidh: Christopher Ellis, Mark Bowman agus Bill Hall agus bha iad uile cho laghach sa ghabhas agus bha deagh chomhradh againn mun rathad-iarainn agus mu cho doirbh sa bha e rathad-iarainn a thogail às ùr air a’ Ghàidhealtachd.

Às dèidh turais air an loidhne, dh’fhàs an aimisir gu math dona le gaoth àrd agus uisge agus cho-dhùin mi gun robh an t-àm ann falbh.

B’ e am plana agam coiseachd ri taobh a’ chanàil gu Drochaid an Aonachain gus an trèana a ghlacadh dhachaigh. Bha an t-sìde cho dona, gè-ta, is nach robh mi ag iarraidh cuairt 15 mìle a ghabhail san uisge is mar sin, dh’fheuch mi ris am bus fhaighinn.

Nuair a thàinig e, ge-tà, bha e làn agus cha b’ urrainn dhomh dhol air bòrd. Mar a bha e, ge-tà, bha piseach air tighinn air an t-sìde is mar sin, cho-dhùin mi gum biodh e a cheart cho math dhomh coiseachd.

28741033382_96afd66fec

Droch mhearachd! Bha deagh chuairt agam airson 5 no seachd mìle agus an uair sin, bha dìle bhàite ann agus dh’fhàs mi bog fliuch – cho fliuch ris a’ chù – ged a bha aodach uisge-dìonach orm.

Feumaidh mi a ràdh, ge-tà, gu bheil Slighe a’ Ghlinne Mhòr àlainn agus gu bheil tòrr de làrach na seann rathad-iarainn ri fhaicinn bhon t-Slighe.

Às dèidh beagan uairean a thìde, ràinig mi Geàrr Lochaidh agus bha mi mu mìle no dhà an iar air Commando Monument nuair a dh’fhàs e gu math follaiseach gun caillinn an trèana agam dhachaigh. Bha e às dèidh 5f agus bha an trèana agam gu bhith ann aig 5.37 no mar sin. B’ urrainn dhomh an cadailiche (an sleeper) fhaighinn gu Glaschu leis an tiocaid agam, ach bhiodh agam ri fuireach aig stèisean Drochaid an Aonachain is mi cho fliuch ris a’ chù fad 3 uairean a thìde no mar sin!

Bha mi a’ faireachdainn gu math fliuch, gu math gòrach is gu math duilich nuair a stad càr a bha a’ dol seachad orm. Bha an dràibhear, Ethel à Drochaid an Aonachain, a’ dràibheadh dhachaidh air an t-slighe dhan eaglais agus nuair a chunnaic i cho fliuch sa bha mi, thabhainn i lioft dhomh. Nach mi a bha taingeil!

Instagram Photo

Ràinig mi an stèisean goirid às dèidh sin ach bha mi ro anmoch – bha e coltach gun robh mi air an trèana a chall. Bha mi a’ leughadh a’ chlàr-ama agus a’ planadh dè dheidhinn an uaiar sin nuair a mhothaich mi gun robh daoine air an àrd-ùrlar airson trèanaichean gu deas. Choisich mi a-null agus dh’fhaighnich mi de bhoireannach snog cuine a bhiodh an ath thrèana gu deas ann.

“O” arsa ise “I saw you walking over here so slowly and I thought you knew something we didn’t – the train’s late and it should be here any minute. I thought you knew that there was a delay but you obviously walked over the footbridge so slowly because of the optimism of ignorance!”

Thuirt mise – “dòchas an aineolais agus casan goirt!”

Thàinig an trèana an uair sin agus bha mi air leth taingeil. Cheannaich mi cofaidh agus bha mi a’ dol a dhol dhan taigh-beag airson aodach tioram a chur orm gus am bithinn blàth air an t-slighe fhada dhachaigh. Bha mi cho sona ri bròg gus an do mhothaich mi gun robh mo bhaga – a bha supposed a bhith uisge-dìonach – cho fliuch as bha mi fhèin agus gun robh an t-aodach sa bhaga na bu mhìosa na an t-aodach a bh’ orm mar-thà!

Às dèidh beagan mhìonaidean bha mi air chrith leis an fhuachd agus a’ faireachdainn gu math goireach gus an do chuimnich mi gun robh space blanket sa bhaga. Dh’fhosgail mi e, chuir mi ummam e – bha coltas bratag psychadeligeach orm – agus bha mi a’ faireachdainn tòrr nas fhèarr is nas blàithe ged a bha mi a’ faireachdainn rud beag gòrach.

Cò a chì mi mar sin co-dhiù, dh’fhaighnich mi dhìom fhèin – agus an uair sin, thàinig co-obraiche agam bhon oifis air bòrd na trèana aig Raineach!

Bha fìor dheagh thuras agam dhachaigh. Mar as àbhaist, bha trèana loidhne na Gàidhealtachd an Iar mar phàrtaidh air cuibhlean. Bha i loma làn de dhaoine à diofar àiteachan – tòrr Ghearmailitis is Dùidis is Fraingis rin cluinntinn cho math ri Beurla à Alba, Sasainn is na Stàitean Aonaichte le tòrr dhaoine a’ tilleadh dhachaigh às dèidh dhaibh Slighe na Gàidhealtachd an Iar a’ dhèanamh. Bha deoch is gaireachdainn is sgeulachdan gu leòr ann.

Mo chomhairle dhuibh – rach gu Stèisean Inbhir Gàradh – ach thoirt sùil air aithris na sìde mus fàg thu an taigh!

Alasdair

staran@tesco.net

28770023151_be09f22138

An fo-rathad a-steach gu Stèisean Inbhir Gàradh

 


Posted in a' Ghàidhealtachd, Inbhir Garadh, Invergarry, Invergarry & Fort Augustus Railway, Invergarry Station project, Rathad-iarainn Inbhir Gàradh is Chille Chuimein, rathaidean-iarainn, rathaidean-iarainn dùinte, Rathaidean-iarainn glèidhte, trèanaichean | Comments Off on Dòchas an aineolais (2) – turas gu Stèisean Inbhir Gàradh #gàidhlig @IFARlyMuseum

E-Sgoil no E-Sguabadh?

“na biodh eagal oirbh, a luchd-stiùiridh an fhoghlaim
a chomhairlichean na siorrachd, ’s a Bheurla cho math agaibh –
a’ fàs –
siud sibh, sguabaibh a’ chlann a Steòrnabhagh –
nas braise.”

  • Ceud Bliadhna San Sgoil – Ruaraidh MacThòmais

Bha E-Sgoil nan Eilean Siar ga cur air bhog an t-seachdain seo, agus mar phàirt de sin, chaidh ainmeachadh gun robh Bòrd na Gàidhlig air ceud mìle gu leth not a chur ris an sgeama seo, air a ruith le Western Isles Council – a chì clasaichean-sgoile gan libhrigeadh gu dealanach air feadh nan Eilean Siar.

Bidh an gnothach a’ freagairt ri cion-thidsearan ann an àiteachan leithid Bharraigh, far nach robh tidsearan cunbhalach aca airson Beurla no Matamataig o chionn ghoirid.  ’S e saothair-bheatha tha seo aig ceannard an Fhoghlaim aig Western Isles Council, Bernard Siosalach, a tha seo agus tha fear a bha roimhe na iar-cheannard aig Sgoil MhicNeacail, Aonghas MacIlleinein na cheannard oirre.

Cha d’fhiach e gnothach a chàineadh mus tòisich e, agus le sin feumaidh mi ràdh gu bheil mi a’ guidhe gach soirbheachas dhan e-sgoil ma bhios e a’ cur gu mòr ris a’ Ghàidhlig gu leantainneach sna bliadhnaichean ri teachd.

A dh’aindeoin sin, tha boillsgeadh de dh’amharas agam gum bi an t-airgead Gàidhlig seo a’ cur ri goireas a bhios a’ teannadh nas motha is nas motha ris a’ Bheurla san àm ri teachd agus gun tèid a’ Ghàidhlig a chur dhan dara taobh ri linn sin. Anns a’ bhrath-naidheachd fhèin, tha gu leòr bruidhinn mu thràth air a’ ghnothach a sgaoileadh gu Sealltainn agus Arcaibh, agus mar as fhèarr le Tamhais innse dhuinn, chan eil Gàidhlig anns na h-àiteachan sin. (Ach nuair a bhios a charaid Alasdair MacIlleMhìcheil a’ seinn san fhras ’s dòcha).

Carson a tha amharas agam ann mar a thèid cùisean leis a’ Ghàidhlig? Gu mì-fhortanach, tha am fianais de dh’eachdraidh thruagh Western Isles Council a thaobh foghlam Gàidhlig aig àrd ìre ri fhaicinn gu follaiseach.

Tha e ri fhaicinn anns an t-seann phoileasaidh Dà-Chànanach. Mar a thuirt Eòghainn MacÌosaig, fear òg comasach à Uibhist a’ bhon-uiridh, “Chan eil sìon a dh’fhios agam carson a thug iad an clas dà-chànanach air a’ chlas Bheurla – mas fhìor, ’s e an clas Gàidhlig a bha gu fìrinneach dà chànanach – agus cha d’ rinn am poileasaidh ach Goill a dhèanamh a-mach à Gàidheil.”

Tha e ri fhacinn ann an iomairtean airson foghlam tro mheadhan na Gàidhlig a leudachadh a tha a’ tighinn fichead bliadhna as dèidh a h-uile ùghdarras eile, ged a tha Evelyn Coull a’ dèanamh sàr-obair an-dràsta a’ feuchainn ris an dearmad sin a chur ceart.

Tha e ri fhaicinn anns an àireamh de thidsearan le claigeann làn Ghàidhlig nach d’fhuair brosnachadh no taic gu leòr airson na cuspairean aca fhèin a lìbhrigeadh, nuair a bhiodh Comhairle na Gàidhealtachd no Comhairle Bhaile Ghlaschu air iomairt a dhèanamh gus sin a dhèanamh.

Tha e ri fhaicinn anns na leisgeulan a tha sinn air cluinntinn o na ceannardan Eileanach cha mhòr on a dh’fhalbh am Marloch nach fhreagair na modalan a bhios gan cleachdadh air feadh na tìre anns na suidheachaidhean ionadail aca fhèin, a dh’aindeoin gach fianais o thaobh thall a’ Chuain Sgìth anns an Eilean Sgitheanach.

Tha e ri fhaicinn ann an cultar corporra far am feum airgead airson rudan a dhèanamh anns a’ Ghàidhlig, nuair nach fheum na daoine ach tionndadh dhan chànan mhàthaireil. (Ged a-nise, tha cùisean air a dhol bhuaithe agus tha an cànan cho lag ’s a bha i riamh mar chànan na coimhearsnachd).

Agus tha e ri fhaicinn anns an dorlach mhath de thidsearan òga comasach le Gàidhlig nach d’fhuair obair chunbhalach sheasmhach thar nan linntean.  Bha WIC riamh adhartach a thaobh a bhith a’ gabhail brath air sgeama phrobationer Riaghaltas na h-Alba – fad mus robh comhairlean eile a’ mothachadh ris gum faigheadh iad tidsear an asgaidh rè ùine.  Chan eil còir aig ùghdarrasan a bhith a’ lìonadh dreuchd le probationaran rè ùine ach, nuair a tha na h-eileanan cho iomallach agus gann de thidsearan co-dhiù, cò tha dol a chur ceist air muinntir Rathad Shanndabhaig mu dheidhinn. A bheil iad a’ dol a ghlèidheadh Donna Mairi NicÌomhair agus Alison NicRath nuair a bhios iad deiseil den bhliadhna dearbhaidh aca am-bliadhna-sa cho fad ’s gu bheil iad soirbheachail? Chan eil mòran cho easgaidh is comasach aig an aois sin ris an dithis ud a thaobh na Gàidhlig ann an Alba an-dràsta.

Is e sin a’ cheist – nuair a tha mòran bruidhinn air cothromach agus inntrigeadh, nuair a bha an cothrom ann tòrr den churaicealam a lìbhrigeadh anns a’ Ghàidhlig anns an t-seòmar-teagaisg fhèin, cha do ghabh an Council ris. An urrainn dhuinn a bhith cinnteach gun cùm iad ris nuair a bhios e ga thoirt seachad o sheòmar beag san t-seann taigh tasgaidh thar an eadar-lìn?

A dh’aindeoin rabhadh MhicThòmais aig mullach na duilleige, tha mi cinnteach gur e deagh mhodal a bhios aig e-Sgoil airson foghlam a lìbhrigeadh (chan urrainn dha a bhith ach na dheagh mhodal leis an uiread de dh’aire a tha e air tarraing o air feadh na h-Alba agus cliù a’ Chouncil ga chrochadh gu mòr air) ach ma ’s e foghlam le barrachd na ainm leth-Ghàidhlig air a bhios ann, feumaidh Foghlam Alba agus am Bòrd sùil gheur a chumail air leasachaidhean anns an àm ri teachd.  Tha sùilean an t-Saoghail a’ coimhead ri Steòrnabhagh a-nis agus mur eil iad ag iarraidh gum faigh an E-sgoil ainm ceart Gàidhlig mar D-Sgoil, feumaidh Gàidhlig a bhith aig cridhe na cùise gach latha (agus fiù ’s clasaichean Gàidhlig a thabhann gu muinntir Shealltainn).

Eòghan

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Foghlam, Gun roinn-seòrsa, Naidheachdan & Poileataigs | Comments Off on E-Sgoil no E-Sguabadh?

Hò-rò | Lèirmheas

horo2

As dèidh dhaibh a dhol air turas air feadh na Gàidhealtachd, tha Hò-rò, an còmhlan-ciùil òg Gàidhealach, air a’ chiad chlàr aca fhoillseachadh, Hò-rò. Agus abair thusa, ’s e fìor dheagh chlàr a th’ ann.

Tha an clàr air a chur air dòigh coltach ri fear dhe na consairtean beòthail aca – leis na puirt agus na h-òrain a’ measgachadh agus a’ tuiteam is ag èirigh eadar faram agus fois.

Tha dà rud, saoilidh mi, a bhios a’ toirt cothrom na Fèinne do Hò-rò an taca ri càch – ’s iad guth ceòthach càilear Lucy Doogan agus an spionnadh X Factor a gheibh iad o Chrìsdean Dòmhnallach air an àrd-urlair agus anns a’ chluiche aige.

Tha blas-ciùil Lucy farsaing agus fosgailte, agus tha sin ri fhaicinn anns na h-òrain Bheurla, Ghàidhlig agus Bheurla Ghallta a tha i air taghadh. Tha na h-òrain ceart cho beò air a’ chlàr is a tha iad on àrd-urlar agus tha iad a’ dol cho math leis a’ ghuth aice, gu bheil e coltach gum bi daoine a’ meas an tionndaidh aice-se de “Mo Ghleannan Taobh Loch Lìobhann” mar an sàr-thionndadh sna bliadhnaichean ri teachd. Is e an caractar a tha anns a’ ghuth aice an tàladh as motha ach coltach ri Mick Jagger feumaidh i cuideigin airson gleachd rithe airson a cuid as fhèarr fhaighinn, agus is e an Keith Richards aice, am pìobaire Crìsdean Dòmhnallach à Uibhist a Deas agus an Eilean Sgitheanach.

Bha Crìsdean Dòmhnallach a’ nochdadh ann am fiolmaichean, prògraman TBh agus aig cèilidhean on a bha e glè òg, agus tha an t-oideachadh sin ri fhaicinn nuair a bhios e a’ cluich na pìob no an druma aig consairtean. Is mathaid nach eil e buileach cho beòthail air a’ chlàr, ach tha tòrr saorsa agus sonais anns a’ chluich aige. Tha na fuinn aige fhèin, gu h-àraidh anns an t-seat, “The Rabbit & The Lamb” a’ seasamh ris na fuinn aig seòid leithid Dhòmhnaill MhicLeòid, Ghòrdan Mhic Dhonnachaidh is Sheumais D. MhicCoinnich a bhios a’ nochdadh air feadh a’ chlàir.

Ach ’s e ceathrar a th’ anns a’ chòmhlan, agus tha an cluich-bogsa aig Calum MacPhàil cho comasach ‘ s a ghabhas agus air a fighe air feadh a’ chlàir gu h-eifeachdach, agus tha e a’ crìochnachadh a’ chlàir leis an t-seat, “Zelda’s Dragon”, agus port a sgrìobh e fhèin. Is e dìleab o Aonghas Lyon, a bha uair ann am Boc Club a bhith ga chlàradh, fear a tha ag aithneachadh gur Rìgh nan Ionnsramaidean Ciùil a th’ anns a’ bhogsa. Tha Sean Cousins a’ dèanamh sàr-obair air a’ ghiotar agus a’ phiana, a’ toirt bunait làidir dha cho-chluicheadairean, gu h-àraidh air “The Loch Tay Boat Song”. An e iadsan Ronnie Wood agus Charlie Watts Hò-rò? Ceart cho math dhuinn cumail oirnn leis an t-samhla…

Tha an clàr na dheagh thòiseach-toiseachaidh airson còmhlan òg, agus ma chumas iad ri chèile, tha an cothrom aca a dhol o neart gu neart. Tha pàirtean air leth aig Hò-rò, ach gu h-iomlan, tha na pàirtean sin nas motha is nas fheàrr còmhla.  Ma gheibhear an cothrom, ’s fhiach am faicinn beò agus an clàr seo a cheannach.

Tha Hò-rò (HoroMusic, 2016) ri fhaotainn aig http://www.musichoro.com/

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Ceòl | Comments Off on Hò-rò | Lèirmheas

Togaibh i togaibh i! #gàidhlig

An do chaill sibh Coisir Ghàidhlig Lodainn nuair a bha iad ann am Pàrlamaid na h-Alba an t-seachdain sa chaidh? Seo criomag dhuibh agus iad a’ seinn Suas leis a’ Ghàidhlig ann an Café Bar na fèise. Alasdair alasdair.maccaluim@parliament.scot  Air … Cum ort a leughadh
Posted in Choir, Coisir Ghàidhlig Lodainn, Feis Poilitigs, Festival of Politics, Gabhail pàirt, Gàidhlig, Lothian Gaelic Choir, Scottish Parliament Gaelic blog, Suas leis a' Ghàidhlig | Comments Off on Togaibh i togaibh i! #gàidhlig

Turas gu Eileanan nan Caorach is Eilean na Deasgabhalach a’ dol air adhart?? #Gàidhlig

Dh’aithris mi an seo bho chionn goirid gun robh mi air m’ ainm a chur air adhart ann an co-fharpais gus turas ‘liosta-bucaid’ a bhuannachadh do dh’Eilean na Deasgabhalach (Ascension Island) is na h-Eileanan Fàclannach.

 

29077473612_3f9d163945_z

 

Taing mhòr mhòr dhan a h-uile duine a bhòt dhomh sa cho-fharpais. Fhuair mi 86 bhòt uile gu lèir agus bha mi sa phrìomh 10 is mar sin, tha mi gu bhith a’ dol air adhart don phannal breithneachaidh a nì an co-dhùnadh mu dheireadh.

 

Chuala mi bho chionn latha no dhà gu bheil mi gu bhith a’ faighinn duais. Chan eil fhios agam an e an duais mhòr a bhios ann no an duais ‘runner up’ – suas ri £100 a dh’ionnsaigh an adventure ‘liosta bucaid’ a thagh mi. Ma gheibh mi an duais ‘runner up’ chì mi an ceadaich iad mi a dhol gu Gibraltar no do na h-Eileanan Tarsaing (na h-Eileanan Beaga) ann an Alba.

Chì sinn dè thachras ach bu toil leam taing a thoirt dhan a h-uile duine a bhòt dhomh!

Alasdair


Posted in Ascension Island, bucket list adventure, CapriSun, Eilean na Deasgabhalach, Eilean nan caorach, Falkland Islands, Indiana Jones, Squeeze the Day | Comments Off on Turas gu Eileanan nan Caorach is Eilean na Deasgabhalach a’ dol air adhart?? #Gàidhlig

Speactram

speactramSpeactram

Le Marcas Mac an Tùirneir

Cùm do bhrataichean fuadain
Air falbh bhuam a-nochd.
Chan fhaic mi dathan an speactraim sin,
Ach fuil air an ùrlar-dannsa.

 

Craiceann ga liathadh le làmh a’ bhàis,
Na bilean binn a’ briosgadh, a’ sireadh
A’ phòig mu dheireadh;
Rud a spreag murt na splaoid.

 

Na h-aodainn sgàinte aig ana-chreideas,
Dubhan nan sùilean leudaichte
San dorchadas a lìonas an seòmar sin
Is a sgaoileas tro sgar san t-saoghal.

 

Solas ga sgaradh thar bàrr bàil-lainnir,
Deàrrs na boillsge a’ teàrnadh
Son na h-uarach mu dheireadh.
A’ tùirling air clisgeadh chuirp.

 

Na inns dhomh mu na guirm ’s uaine,
Orains, pinc no purpaidh
Ach mun bhuidh’ a bh’ air an oidhche ud,
Dithis an achlais a chèile.

 

Can gun sgiath dathan an anman,
Do dh’fhasgadh a tha na fhìor-thèarmann,
Gar fàgail seo, am measg an eòrnaich,
Gus ar tuigse spìonta ath-fhighe.

 

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in bàrdachd, dathan, fasgadh, Marcas Mac An Tuirneir, Sgrìobhadh Cruthachail, speactram | Comments Off on Speactram