Lèirmheas | Fragility aig Iomall Fèis Dhùn Èideann

Ma bhios tu ann an Dùn Èideann am mìos seo cha b’ e gainnead thachartasan a bhios na thrioblaid dhut ach ùine gu leòr gus a h-uile rud anns a bheil ùidh agad fhaicinn. Seo moladh dhuibh o Rhona.

Creative ElectricTha an t-uabhas de dhleabhan-chluich gan cur air dòigh sa bhaile san Lùnastal agus mar sin chan eil e furasta aire an t-sluaigh a ghlacadh.

Dh’fhaodadh tu a ràdh gu bheil rud no dhà ann a tha neo-àbhaisteach mun dealbh-chluich ùr Fragility leis a’ chompanaidh Creative Electri, ge-tàc: tha na daoine air an àrd-ùrlar uile eadar 16 ’s 25 bliadhna de dh’aois agus iad uile nam fir.

Tron dealbh-chluich bheothail seo, tha cothrom againn eòlas a chur air an t-seachdnar a th’ air an àrd-ùrlar agus air na diofar bheachdan agus dhòighean-beatha a th’ aca. Tha cuid dhiubh gèidh, tha cuid nach eil; tha cuid dhiubh a’ coimhead air an àm ri teachd làn dòchais ’s miann-adhartais, agus cuid eile a’ coimhead air ais le duilichinn ’s pian. Agus mar a chì sinn bhon t-sealladh dannsaidh, tha a’ mhòr-chuid dhiubh gu math dèidheil air Beyoncé.

Tha an dealbh-chluich a’ tòiseachadh leis na faclan a leanas:
I am male. I am masculine.
I am independent.
I am non-emotional.
I am tough-skinned.
I am competitive.
I am sexually aggressive.
I am male. I am masculine.

‘S e amas a’ chompanaidh ruamhar fo uachdar an dearbh-aithne fhirinne sin, seachad air a’ ghnàth-ìomhaigh, dhan fhìrinn a tha aig cridhe beatha nan actairean.

Tha modh na companaidh gu math nàdarra ann an dòigh; chan eil tòrr chulaidhean ann, chan eil mòran de “set” aca. Ged a tha iad a’ cleachdadh beagan gluasachd sa phìos chan eil cus a bharrachd air sin ann, seach guthan nan actairean ’s iad a’ bruidhinn rinn gu dìreach, gu binn, gu h-èibhinn, gu brònach.

Chaidh an dealbh-chluich seo a chruthachadh gus guth a thoirt dha fir òga a tha a’ faireachdainn gu bheil na sgeulachdan agus am fèin-fhiosrachadh aca gan call san latha an-diugh, am measg còmhraidhean ’s deasbadan feimineachais.

Nise, a dh’innse na fìrinn, nuair a chluinneas mi rudan den leithid, cha bhi mi son èisteachd. Ged a tha an saoghal air fàs rud beag nas fheiminiche sna beagan bhliadhnaichean a chaidh seachad, tha a’ mhòr-chuid de sgeulachdan agus na guthan as àirde fhathast air taobh nam fear. Ma thèid dleastanas a chur air feimineachas a bhith a’ cumail sàmhach gus guthan nam fear a chluinntinn cho àrd ’s a bha iad a-riamh, cha tèid adhartas sam bith air a’ chùis.

Ach tha sgioba Fragility air dòigh a lorg guthan nam fear a thogail, fiù ’s air cuspairean troma leithid èigneachaidh, nach eil a’ cur guthan boireann nan tost. Tha na h-actairean air àite a chruthachadh dhaibh fhèin agus do na sgeulachdan aca air an àrd-ùrlair, ach aig a’ cheart àm tha iad a’ cur fàilte chridheil air daoine – boireannaich nam measg – a bhith ann còmhla riutha. (Gu dearbh, bidh iad a’ togail bhoireannaich bhon luchd-amhairc airson cuid de na seallaidhean a dhèanamh.)

Mar bhoireannach, bha e furasta dhomh a bhith bàidheil ris an dealbh-chluich seo; bha mi a’ coimhead air na h-actairean ’s a’ smaointinn air mo charaidean, mo cho-oghaichean, mo bhràthair. Ged nach robh an aon eòlas air tighinn orm nam bheatha, bha an fhealla-dhà aca a’ toirt gàire orm ’s na deòir aca a’ cur truas nam chridhe. Oir mar bhoireannaich, tha sinn cleachdte ri bhith a’ faireachdainn co-bhàidh le caractaran fireann – le duine sam bith. Chan eil e cho furasta ge-tà do dh’actairean boireann an aon cho-bhàidh fhaighinn bho luchd-amhairc fireann; aig a’ cheann thall, tha an rathad eadar beatha bhoireannaich agus tuigse fhireannaich beagan nas fhaide agus nas dorra a ghabhail.

Faic an dealbh-chluich seo ’s thig thu a-mach a’ faireachdainn beagan nas “beò”. Tha e follaiseach gu bheil na h-actairean air an dòigh, ’s iad a’ cruthachadh an aon àrainneachd am measg an luchd-amhairc. Agus mura bheil sgillinn ruadh agad, cha chuir sin stad ort: chan fheum thu pàigheadh ach nas urrainn dhut.

Tha Fragility ga stiùireadh le Heather Marshall, gluasachd le Will Stringer. ?S iad na h-actairean: James Miller, Conor Macdonald, Mark Hannah, Lewie Watson, Gregor Campbell, Ryan Lithgow agus Alistair Maxwell. Bidh e ri fhaicinn aig Leith Walk Studios aig 7f, 15-21 An Lùnastal.

– Rhona NicDhùghaill

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Cànan & Cultar, drama, Fèis Dhùn Èideann, Rhona NicDhùghaill | Comments Off on Lèirmheas | Fragility aig Iomall Fèis Dhùn Èideann

Samhradh 2016

b2ap3_thumbnail_iasgach-E.JPG

Bha samhradh spòrsail eile aig Iomairt Ghàidhlig Uibhist a Deas & Èirisgeigh agus òigridh bho air feadh Uibhist, Èirisgeigh agus feadhainn a bha a-staigh air làithean-saora a’ gabhail an cothrom pàirt a ghabhail ann an diofar chur-seachadan tro mheadhain na Gàidhlig.

Bha cothrom aig òigridh bho aois 3 suas a dhol gu na diofar thachartasan seo tron t-samhraidh; nam measg bha bùithtean-obrach dannsa-Gàidhealach le Gemma Steele, bùithtean-obrach rèidio & fiolmadh, seiseanan-cluich, turas a Bharraigh agus na làithean spòrsail ag iasgach aig muir còmhla ri Uist Sea Tours.

b2ap3_thumbnail_dannsa.JPG

 Bha na tachartasan air fad làn spòrs ged a bha aca ri obrachadh gu math cruaidh ann am feadhainn de na tachartasan is daoine gu math sgìth as dèidh an dannsa agus cuideachd na làithean fiolmadh agus iad a’ tighinn suas le fiolm goirid iad fhèin, le taic bho Paul Steele.

b2ap3_thumbnail_fiolmadhI.JPG

 Seo a’ chiad turas a tha an Iomairt air òigridh a thoirt a Bharraigh agus abair gun do chòrd an latha ris an 12 òigridh a chaidh ann. Bha Ishi NicIlleathain gar sealltainn mun cuairt agus fhuaireas cothrom tadhal air port-adhair Bharraigh far am facas am plèana a’ laighe air a tràigh bhon tùr sgoinneil aca agus cuideachd coimhead air na diofar ghoireasan aig a tha aig luchd-obrach na h-einnsean-smàlaidh aig a’ phort-adhair. Rinneadh cuairt cuideachd ann am Bagh a’ Chaisteal, cuairt an sgadain a dh’ innis mòran dhuinn mu eachdraidh iasgach an sgadain ann an Barraigh thairis air nam bliadhnaichean – bha deagh fhaid anns a chuairt agus bha sinn toilichte reòiteag blasta a cheannachbhon bhùth aig “The Deck” air a bha a’ chuairt ullamh!

b2ap3_thumbnail_Barraigh1.JPG

 Gach bliadhna tha an òigridh gu math measail air na turais againn gu muir airson iasgach mara còmhla ri Uist Sea tours agus bha sin fìor airson an 18 òigridh a ghabh an cothrom feuchainn a-mach am bliadhna. Bha iad uile air am cumail trang is an t-iasg gu math pailt air an dà thuras agus iad uile a’ tilleadh dhachaigh le an cuid dìnnear an oidhche sin. Cha robh cùisean cho buileach math dhuinn air fad air an dàrna turas is fheadhainn dhan òigridh a’ faireachdainn rud beag bochd, thàinig na faclan aig Dòmhnall Iain Mac a’ Mhaoilein a-staigh gu math feumail an fheasgar sin, “ ‘ S truagh nach do dh’ fhuirich mi tioram air tìr, ‘N fhìrinn a th’ agam nach maraiche mi…”

 Tha an Iomairt airson taing a thoirt dhan na h-inbhich air fad a thug taic airson na diofar thachartasan seo a chur air adhart agus a thug taic sam bith seachad, agus dhan na pàrantan agus a’ chlann air fad a thàinig a-mach chun na tachartasan tron t-samhraidh.  Bha gach tachartas air leth spòrsail agus bha e math a bhith a’ cluinntinn an òigridh a’ cleachdadh na Gàidhlig ann an còmhradh agus a’ seinn agus a’ toirt cothrom dhan luchd-ionnsachaidh faclan ùra ionnsachadh.

b2ap3_thumbnail_iochdair2.JPG

 

 

 

 

Posted in blòg | Comments Off on Samhradh 2016

Akira 2016


Is gasta leam a’ bhideo seo. Tha i àlainn. Còmhla ri Blade Runner, bha Akira teis-meadhanach ann an stèidheachadh coltas lèirsinneach a’ genre ùr, saibeir-punc, anns na h-ochdadan. An seo, tha dithis air cuid dhe na seallaidhean as ainmeile anns a’ film a chruthachadh a-rithist, a’ cleachdadh teicneòlas diditeach, agus nach i a tha brèagha. Tha am fòcas anns a’ bhideo gu h-àrd air a’ mhotorothair aig Sh?tar? Kaneda. Craicte math — tha mi ag iarraidh fear, no co-dhiù, an t-seacaid aig Kanada. Capsules abù!

via io9.com


Posted in Ficsean-saidheans | Comments Off on Akira 2016

Cairt Revolut | a’ siubhal nas glice

productbox_revolut-v3

GBP gu CZK gu EUR gu HUF agus tòrr sheòrsaichean airgid a bharrachd leis a’ chairt chreideis seo aig a’ chompanaidh ùr, Revolut.

’S gann gu bheil mi air tilleadh às an Roinn Eòrpa, a’ siubhal a-mach ’s a-steach tron Raon Euro agus chan eil ach moladh agam airson na cairt ùir a chleachd sinn uile air ar turas. ’S e sin a’ chairt Revolut – cairt chreideis ro-phàighte.

Dè bha cho sònraichte mu dheidhinn? Gu sìmplidh ’s e is gu bheil i a’ leigeil dhut airgead a chur ann an cunntas (tro app air fòn glic) agus an uair sin a’ pàigheadh ann an airgead sam bith gun chìsean-banca, aig ìre iomlaid nam bancaichean.

Smuain na Cairt

Tha fhios gum bi cìsean banca dualtach càrnadh suas nuair a tumblr_inline_o94o37BtSZ1ty3m0w_1280thathar a’ cleachdadh cairt àbhaisteach thall thairis airson airgead a thogail às na ATMan. Mura h-eil thu air ullachadh sam bith a dhèanamh, chan eil e annasach cìsean mu 3% a phàigheadh gach triob a chleachdas tu ATM. Tha thu an uair sin le taghadh cruaidh romhad – tòrr airgid a thoirt a-mach aig aon àm agus a chumail leat fhad ’s a tha thu siubhal mun cuairt (rud a tha caran cunnartach ma tha mèirlich mun cuairt) air neo cnapan beaga airgid a thogail an siud ’s an seo agus ’s dòcha cìsean nas àirde a phàigheadh.

Thàinig a’ chairt gu bith agus feadhainn òga a bha an sàs ann an obair airgeadais is teicneòlais a’ lorg dòigh ùr shìmplidh a dh’fhaodadh do dhuine sam bith pàigheadh ann an seòrsa airgid sam bith ann an dùthaich sam bith, ach le bhith a’ seachnadh nan cìsean banca sàrachail ud.

Tha a’ chairt cho sìmplidh ri cleachdadh. Cho fad ’s a tha e comasach pàigheadh le cairt neo gu bheil ATM mun cuairt, tha thu dòigheil anns gach ceàrnaidh den t-saoghal.

Feartan na Cairt

’S e cairt chreideis ro phàighte a th’ ann, a leigeas leat pàigheadh ann an 90 seòrsa airgid gun chìsean banca.

Mar a tha i ag obair:

  1. Lùghdaich an app a-nuas air a’ fòn ghlic agad. ’S revoluturrainn dhut an app a dhèanamh tèarainte le lorgan-meòire no PIN.
  2. Faigh a’ chairt. ’S ann tron app a nìthear seo, agus ’s ann tron phost a thig i.
  3. Cuir airgead sa chunntas. Suas gu £750 gun t’ aithne a dhearbhadh (feumar seo a dhèanamh ma tha thu an dùil a’ dol thairis air seo, ach tha e furasta fhèin leis an app agus cha toir e ach cairteal na h-uarach).
  4. Cleachd a’ chairt ann an 90 seòrsa airgid thar an t-saoghail. Ma tha thu ceangailte dhan eadar-lìn aig an àm, cho luath ’s a thig an t-airgead a-mach às a’ chunntas, gheibh thu gliong air an app a’ leigeil fhaicinn cò dha, dè suim, càite, msaa.

’S urrainn dhut cuideachd airgead a chur gu daoine eile, gun chìsean (cho fad ’s nach ann dha Na Stàitean a tha e – cleachd Venmo mas ann an sin a tha thu).

Ma thèid a’ chairt agad a ghoid, chan fheum thu ach bacadh a chur rithe bhon app. A-nise, chan fheum thu ach a’ chairt seo agus tu siubhal mun cuairt. Na làthaichean de dh’uallach mu nòtaichean is cairtean banca uile seachad.

index

A’ Chompanaidh Revolut

Thòisich a’ chompanaidh òg seo san Lùnastal an-uiridh, stèidhichte ann an Lunnain. Bhon uair sin, tha iad air timcheall leth bhillean nòta a chur tro na cairtean aca. Bidh mu 1,500 duine a’ tighinn air bòrd san latha (le mu 70% dhiubh bhon Rìoghachd Aonaichte). Tha a’ chompanaidh a’ fàs mu 36% mìos air mìos. Tha iad air ballrachd Mastercard fhaighinn dha na cairtean aca agus iad neo-bheantainneach (contactless).

Fhad ’s a bha mi fhìn ’s mo charaidean san Roinn Eòrpa, bha iad cuideachd air am maoineachadh-sluaigh as motha a dhèanamh a-riamh – tha iad ag amas air £10 millean a thional agus iad air mu £8 millean de sin fhaighinn mur-thà.

Chan annas e ma-thà gu bheil an dà chuid luchd-seilbheachd agus luchd-banca a’ coimhead air a’ chompanaidh le iongnadh.

Dìreach aon rud mus tèid thu air saor-làthaichean an ath thriob – dèan cinnteach gum faigh thu a’ chairt tha seo. ’S i bhitheas agam a-rithist nuair a thèid mi a dh’Iordan san t-Sultain!

Liam Alastair Crouse

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in airgead, Cànan & Cultar, currency, dana, euro, Gàidhlig, revolut, Roinn Eòrpa, siubhal, Teicneòlas | Comments Off on Cairt Revolut | a’ siubhal nas glice

Fèis Phoiltigs 2016

Chan fhada a-nis gus am bi Fèis Phoilitigs 2016 a’ tòiseachadh. Am bliadhna, ‘s e cuspair prògram na fèise Ailtireachd Deamocrasaidh. Tha prògram na fèise ri fhaighinn sa Ghàidhlig. Alasdair gaidhlig@scottish.parliament.ukAir a chur ann an: Gabhail pàirt, Gàidhlig, Uncategorized Tagged: Fèis Phoiltigs, … Cum ort a leughadh
Posted in Fèis Phoiltigs, Festival of Politics, FoP, FoP2106, Gabhail pàirt, Gàidhlig, Scottish Parliament, Scottish Parliament Gaelic blog | Comments Off on Fèis Phoiltigs 2016

Bileagan ùra rim faighinn saor is an-asgaidh #gàidhlig #gaelic

Tha sinn air a bhith trang ag ùrachadh nam foillseachaidhean againn airson an t-seisein ùr den Phàrlamaid. Tha bileag ùr againn: A’ Phàrlamaid Albannach agadsa agus tha sinn cuideachd air tionndadh ùr a dhèanamh den mhapa againn le toraidhean taghaidh … Cum ort a leughadh
Posted in Foghlam, Foillseachaidhean, fosgladh seisean 5, Gaelic, pàrlamaid na h-alba, Scottish Parliament Gaelic blog | Comments Off on Bileagan ùra rim faighinn saor is an-asgaidh #gàidhlig #gaelic

Sluagh-thùsadh bhriathran

An-uiridh, sgrìobh mi post mun bhun-bheachd, adventure, mun àite aig adventure anns an nobhail nuaidh, agus mun trioblaid a th’ againn sa Ghàidhlig nach eil briathar grinn coiteanta againn a tha da-rìribh a’ riochdachadh a’ bhun-bheachd chudromaich sin gu ceart. An dèidh a’ phuist, bha snàithlean-beachd glè inntinneach agus fada againn, le iomadh duine a’ tighinn a-steach le rannsachadh agus le molaidhean air briathran: an deasbad a b’ fheàrr a bh’ againn air a’ bhlog seo gu ruige seo, saoilidh mi. Uil, aig an deireadh-sheachdain, chuir an laoch, Steaphan MacRisnidh, beachd eile leis an t-snàithlean, is e a’ dèanamh geàrr-chunntas air na molaidhean uile gu ruige seo, agus cuideachd, a’ cur molaidhean eile ris an liosta bho rannsachadh ann an grunnan  fhaclairean eadar-dhealaichte. Abair obair! Tha e sgoinneil agus air eagal ’s gum biodh e feumail, tha mi ga ghluasad suas an seo.

Tha mi fhìn fhathast taobhach ri “dàna-chuairt” ach tha mi cuideachd gu math titheach air baidsireachd: n. f – adventuring, cruising, sea-faring life! Har, har!!

Le Steaphan:

Geàrr-iomradh air na molaidhean agaibh airson “adventure” agus faclan a bhuineas ris:

Adventure

1. eachtradh 2. eachtra, eachtrannan (iolra) 3. eachtrannachd 4. dàn-eachtra 5. amhartan

1. guais-bheart 2. guaiseart 3. dàna-thuras 4 dànaras 5. dànachd 6. dàna-chuairt

1. (dàn-)euchd(an) 2 driod-fhortan 3 tachartas 4 eachdraidh 5 meantraigeadh 6 sgiorradh 7 sgeulachdan

Adventurous

1. eachtrannach 2. dàna 3. deuchainneach 4 guaiseartach 5 dànarasach 6 dànachdail

Adventurer

1. neach-dùraigidh 2 eachtrannaiche 3. dànarasaiche 4. dànaiche 5. guaiseartaiche

Agus agamsa, uile a rèir co-theagsa:

Adventure
dàna-sgeulachd; dàna-thachartas (Pàirc dhàna-thachartais – theme/adventure park); dàn-ghnìomhan (adventure planet – planaid dàn-ghnìomhan – seo aig eadar-theangaiche Leòdhasach);

Adventurer

neach-dàna (eadar-theangaiche Gàidhlig)

À facairean eile:

Adventure
baidsireachd n. f – adventuring, cruising, sea-faring life (pronouncing dictionary); guasachd – a perilous adventure (Armstrong); im-thus – progress, adventure (armstrong); teagmhais (armstrong)

Adventurous
baoghalach (dwelly); tionnsgalach, tionnsgantach, tionnsgnach (armstrong); teagmhaiseach (armstrong)

adventurousness
tionnsgnachd (armstrong),
Adventurer
baidsire – a voyager, an adventurer (pronouncing dictionary); baoghlair; teagmhasair (armstrong);

Adventures: (Wentworth, Faclair Gàidhlig Ros an Iar) thachair mòran ris – he had lots of adventures

Ruigidh each mall muileann…


Posted in corpas ficsean-saidheans | Comments Off on Sluagh-thùsadh bhriathran

Predictably … am facal-V a’ togail ceann a-rithist

Posted in BBC Alba, the v-word | Comments Off on Predictably … am facal-V a’ togail ceann a-rithist

The South Lanarkshire Chainsaw Massacre – Rathad-iarainn Leadhills is Wanlockhead #gàidhlig

Nan robh am film the Texas Chainsaw Massacre suidhichte ann an Alba seach anns na Stàitean Aonaichte, tha fhios agam far am biodh e stèidhichte.

3016628-poster-p-1-leatherface-speaks-chainsaw-massacre-star-revisits-sweltering-house-of-horror_0

Leadhills agus/no Wanlockhead.

Dà bhaile bheag iomallach air a’ chrìch eadar Siorrachd Lannraig is Siorrachd Dhùn Phris aig ceann rathad gu math cugallach – far nach eil poileas ann agus far nach cluinn duine sam bith na sgreuchan agad!

Chan eil e gu diofar nuair a bha mi ann – chan fhaca mi duine sam bith air an t-sràid riamh. Agus tha adhbhar ann air sin – chanainn gu bheil iad uile a’ feitheimh air cùl nan cùirtearan aca is iad a’ feitheimh ris an àm cheart airson tighinn a-mach gus do mharbhadh le sàbh-sèine!.

Carson a bhios mi a’ dol ann, ma tha?

Mar thoradh air Rathad-iarann Leadhills is Wanlockhead – an rathad-iarainn as àirde ann an Alba!

28369858735_83328283ed

Chaidh an rathad-iarainn seo eadar Elvanfoot (air prìomh loidhne a’ chosta an iar) agus Leadhills is Wanlockhead fhosgladh ann an 1901 agus dhùin e ann an 1938.  ‘S e rathad-iarainn gèidse choitchinn a bha seo ach chaidh pàirt dheth eadar Leadhills agus Glengonnar ath-fhosgladh mar rathad-iarainn caol-ghèidse do luchd-turais ann an 1987.

Ged a tha Wanlockhead anns an ainm, cha d’ràinig an rathad-iarainn am baile fhathast. Bha làrach na seann loidhne eadar Glengonnar agus Wanlockhead air an talamh a aig tuathanach a bha fada an aghaidh an rathaid-iarainn agus chuir e bacadh air a’ ghnothach fad cha mhòr 30 bliadhna.

27754205693_78710dfb29

Gu fortanach, tha an tuathanach a-nis air an teanantachd  aige a leigeil seachad agus tha aonta ann a-nis eadar an t-uachdaran agus an rathad-iarainn gun tèid an loidhne a leudachadh gu Wanlockhead – mu dheireadh thall – cho fad’s nach tèid luchd-obrach na loidhne a mharbhadh le daoine chraicte le sàbhan-sèine!

28125302470_1cb054073f

Ciorstaidh is Eubha agam aig Glengonnar – nas craicte is na cunnartaiche na rud sam bith san Texas Chainsaw Massacre!

Alasdair

p.s – gabh mo leisgeul ma tha thu à Leadhills no Wanlockhead – tha mi cinnteach nach eil na bailtean cho dona sin. Cuimhnich – tha mise a Stepps ann an Siorrachd Lannraig a Tuath agus tha fios gu bheil sin tòrr nas miosa!


Posted in Ath-fhosglaidhean, caol-gheidse, Leadhills and Wanlockhead Railway, rathaidean-iarainn | Comments Off on The South Lanarkshire Chainsaw Massacre – Rathad-iarainn Leadhills is Wanlockhead #gàidhlig

Bàrdachd ‘Illeasbuig – and now for something completely vibrant

Posted in Poblachd nam Bàrd, the v-word | Comments Off on Bàrdachd ‘Illeasbuig – and now for something completely vibrant