Aithisg air Bile nan Eilean air fhoillseachadh #gàidhlig #gaelic @SP_RECcttee

Chaidh aithisg Comataidh na  h-Eaconomaidh Dùthchail agus Ceangailteachd air Bile nan Eilean fhoillseachadh na bu thràithe an t-seachdain seo. Gheibhear an aithisg air fad air làrach-lìn na Comataidh. Tha a’ Chomataidh a’ moladh gum bu chòir do Phàrlamaid na h-Alba aonta a chur ri prionnsapalan coitcheann Bile nan Eilean. San aithisg aca, tha a’ Chomataidh … Leugh an corr de Aithisg air Bile nan Eilean air fhoillseachadh #gàidhlig #gaelic @SP_RECcttee
Posted in Bile nan Eilean, Comataidhean, eileanan, Gabhail pàirt, Gàidhlig, Gnòthaichean pàrlamaideach, Islands Bill | Comments Off on Aithisg air Bile nan Eilean air fhoillseachadh #gàidhlig #gaelic @SP_RECcttee

An e sin e? Turas air busaichean-tràilidh Solingen #gàidhlig #gaelic

Tha mi air a bhith air tursan air busaichean-tràilidh (trolley-buses) turas no dhà ach bha na tràilidhean sin uile ann an loidhnichean goirid ann an taighean-tasgaidh.

Air ais san t-Samhain, bha cothrom agam a dhol air bus-tràilidh a bha ‘fiadhaich’ mar gum biodh, a bha a’ ruith seirbheis phoblach air loidhne fhada cheart an àite a bhith ann an captivity!

Bus-tràilidh ann an Solingen:

O-bus Solingen / Solingen Trolleybus

Bha seo ann an Solingen anns a’ Ghearmailt nuair a bha mi air turas ann le mo charaid gaisgeil Wilson MacLeòid.

‘S e a th’ ann am bus-tràilidh ach carbad a tha letheach slighe eadar bus is trama. Bidh iad a’ ruith air uèirichean dealanach mar a bhios trama ach an àite a bhith a’ ruith air rèilichean, bidh iad a’ ruith air an rathad àbhaisteach le cuibhlichean rubair mar a nì bus.

Bha grunn siostaman bus-tràilidh san RA uair, a’ gabhail a-steach Glaschu, Caerdydd, Beal Feirste, Lunnainn agus tòrr bhailtean ann an ceann a tuath is meadhan Shasainn uair ach dhùin an lìonra mu dheireadh, Bradford ann an 1972.

Seo bus-tràilidh à Glaschu:

Bus-tràilidh Ghlaschu, Taigh-tasgaidh Sandtoft

Tha tràilidhean fhathast gu math cumanta ann am meadhan is taobh an ear na h-Eòrpa, ge-ta, a’ gabhail a-steach lìonra Solingen.

800px-Netzplan_Oberleitungsbus_Solingen

Lionra nam Bus-tràilidh, Solingen

Cha b’ e ruith ach leum dhomh a dhol air na tràilidhean agus bha mi air mo dhòigh glan.
Ghlac sinn am bus ann an prìomh stèisean a’ bhaile agus bha mi air bhioran, a’ smaoineachadh rium fhèin cho fortanach sa bha mi a bhith air bus-tràilidh agus cho toilichte ’s a bha mi a bhith a’ dèanamh rudeigin a bha mi airson a dhèanamh bho fhuair mi leabhar mu bhusaichean-tràilidh Ghlaschu ann an seann Taigh-tasgaidh na Còmhdhail ann an Albert Drive aig toiseach nan 1980an.

Bus-tràilidh Solingen

Bha am bus cho luath, bha e a’ dèanamh fuaim mar trama no trèana subway no rudeigin an àite fuaim àbhaisteach a’ bhus agus b’ urrainn dhomh a bhith air fuireach air a’ bhus-tràilidh ud fad an latha, no fad na seachdain fiù’s!

Dhomhsa, bha e coltach ri bhith a’ faicinn Gàraidhean Crochte Bhàbiloin no a bhith a’ tadhal air Leabharlann Alecsandria no rudeigin mar sin!

Cha robh Wilson den aon bheachd. Às dèidh còig mionaidean no mar sin, thuirt e:

“An e sin e?

Nach eil seo dìreach coltach ri bhith air bus àbhaisteach!”

Mise: “O, chan eil. Tha am bus seo dealanach AGUS tha e a’ ruith air uèirichean! DÈ CHO COOL SA THA SIN!!!!!

Wilson: “Hmmm”.

Nuair a smaoinicheas mi mu dheidhinn, cha robh coltas uamhasach fhèin excited air na daoine àbhaisteach air a’ bhus-tràilidh nas motha. Nach robh na daoine mì-thaingeil sin a’ tuigsinn cho fortanach sa bha iad siostam bus-tràilidh a bhith aca??!!

Mar sin, cha d’ rinn sinn ach an dàrna leth den loidhne air an robh sinn agus an uair sin, chaidh sinn air ais gu meadhan a’ bhaile.

Chan urrainn dhomh gearan, gè-tà, bha an turas sgoinneil fhèin.

Nis, is dòcha gu bheil Wilson ceart. Chan eil busaichean-tràilidh sexy mar a tha cuid a dhòighean còmhdhail eile ach tha iad gu math uaine. Agus tha siostaman bus-tràilidh gu math saor a chur air dòigh cuideachd – feumar uèirichean a chur suas ach chan fheumar dad a dhèanamh dhan rathad fhèin. Tha mi an dùil is an dòchas gun tèid siostaman bus-tràilidh (no Oberleitungsbus mar a th’ orra sa Ghearmailt) ùra a thogail fad is farsaing, cho math ri siostaman trama is rathaidean-iarainn ùra air feadh an t-saoghail.

Alasdair

Posted in a' ghearmailt, busaichean-tràilidh, Gearmailt, O-bus, Obus, Solingen, Wuppertal | Comments Off on An e sin e? Turas air busaichean-tràilidh Solingen #gàidhlig #gaelic

2017 An Gearran: Sgonaichean le Pearan is Dinnsear / Feb.: Pear & Ginger Scones

Sgonaichean le Peuran is Dinnsear 

Seo reasabaidh eile a fhuair mi bho Molly MacRae ann an Amèireaga, a sgrìobhas sgeulachdan-muirt. Chaidh na sgonaichean seo ithe anns an leabhar Plaid and Plagiarism – na gabhaibh dragh, chan eil puinnsean annta idir!

https://anastasiapollack.blogspot.co.uk/2018/01/cooking-with-cloris-guest-author-molly.html?spref=fb

Grìtheidean

2 – 3 peuran daingeann (mu 500 gr) – nach fhaod a bhith ro abaich!

200 gr min-fhlùir

50 gr siùcair

1 – 1½ spàin-tì pùdair-fuine

½ spàin-tì dinnseir bhleithte

½ spàin-tì salainn

85 gr ìm fuar gun salainn, air a ghearradh ann am piosan beaga

20 gr dinnsear criostalaichte mìn-sgudaichte

60 gr uachdar trom (m.e. dùbailte, no crème fraiche)

1 ugh mòr

Ro-theasaich an àmhainn gu  190°C

Rùisg na peuran agus geàrr iad ann an cnapachain mu aon òirlich. Cuir iad air pàipear-fuine air clàr-bèicearachd san àmhainn mu 20 mionaid.  Feuch am bi iad air fàs tioram agus rud beag donn air a’ bhonn. Thoir am pàipear air falbh bhon chlàr agus cuir air racais e gus am bi na peuran nas fhuaire.  Fàg an àmhainn air. Cuir pàipear-fuine ùr air a’ chlàr.

Fhad ’s a bhios na peuran san àmhainn, measgaich na grìtheidean tioram ann am bobhla mòr. Cuir na cnapachain ìme riutha agus geàrr no suath iad a-steach dhan mhin-fhlùr gus am bi na piosan ìme cho beag ri peasraichean. Nuair a bhios na piosan peura nas fhuaire, cuir iad ris agus geàrr tron mheasgachadh gu luath trì no ceithir tursan, gus am bris pios no dhà de na peuran (ach fàg a mhòr-chuid slàn). Co-mheasgaich an dinnsear criostalaichte ris.

Ann am bobhla beag buail uachdar agus ugh.  Cuir mun cuairt iad sa mheasgachadh sa bhobhla mhòr le forca, dìreach gus an bi an taois a’ tighinn ri chèile ann am ball. Thoir an aire nach measgaich thu e cus.

Air bòrd-fuine air a dheagh fhlùrachadh dèan cearcall mu 6 oirleach a leud às an taois. Geàrr ann an 6 no 8 geinnean i agus cuir air a’ phàipear-fhuine iad, dà oirleach o chèile.  Ma bhios an taois ro bhog is steigeach aorson sin (tha sin a’ crochadh ris na peuran), cuir am pàipear-fuine ann an tiona-cèic no soitheach-pàidh agus dòirt am brolamas a-steach, mar chèic.

Bruich san àmhainn mu 30 mionaid (6 geinnean),  22 mionaid (8 geinnean), no 45-50 mionaid airson an tiona-chèic, gus am bi iad donn agus daingeann. Cuir air racais iad. Ith iad fhad ‘s a tha iad blàth fhathast, le ìm.

Faodaidh tu na sgonaichean amh a reothadh cuideachd, mus bruich thu iad. Cuir iad dìreach bhon reothadair dhan àmhainn. Chan eil feum aca air ach beagan mhionaidean a bharrachd.

***************************************************

Pear Ginger Scones

This is another recipe I got from Molly MacRae in the USA, who writes murder mysteries. These scones were eaten (and enjoyed) in Plaid and Plagiarism. Don’t worry, there’s no poison in them!

https://anastasiapollack.blogspot.co.uk/2018/01/cooking-with-cloris-guest-author-molly.html?spref=fb

Ingredients

2 or 3 firmish pears (about 500 gr), peeled, cored, and cut into 1 inch chunks

200 gr flour

50 gr granulated sugar

1-1 ½  teaspoons baking powder

½ teaspoon ground ginger

½  teaspoon salt

85 gr cold unsalted butter, cut into small cubes

20 gr finely chopped crystallized ginger

60 gr heavy cream (e.g. double cream, crème fraiche)

1 large egg

Heat oven to 190°F.

Line a large baking sheet with parchment paper. Arrange pear chunks on parchment and roast (no need to stir) until they feel dry to the touch and look a little browned on the bottom, about 20 minutes. Slide parchment with pear chunks onto a cooling rack and cool to lukewarm. Leave oven on. Line baking sheet with another piece of parchment.

Whisk flour, sugar, baking powder, ground ginger, and salt together in a large bowl. Add butter cubes and cut in with a pastry blender until the cubes are about the size of baby green peas. Stir in cooled pear chunks. Give the mixture three or four quick mashes with the pastry blender (to break a few of the pear chunks, but leaving most intact). Stir in crystallized ginger.

In a small bowl, beat cream and egg. Stir into flour mixture with a fork, just until you can bring the dough together in a ball. Don’t overmix.

On a well-floured board, pat dough into a 6-inch circle. Cut either into 6 or 8 wedges. Arrange wedges, two inches apart, on parchment-lined baking sheet. If the dough is too soft and sticky for that (depending on the pears), just line a cake-tin or pie-dish with the paper, and pour in the mass, like cake mixture.

Bake scones until firm and golden, about 30 minutes if you’re making 6, about 22 minutes if you’re making 8, or 45-50 minutes for the cake-tin. Transfer to a cooling rack. Serve warm, with butter.

Unbaked scones freeze beautifully and you can put them straight into the oven from the freezer. They’ll only take a few minutes longer to bake.

 

Posted in Seaboard News Gaelic archive | Comments Off on 2017 An Gearran: Sgonaichean le Pearan is Dinnsear / Feb.: Pear & Ginger Scones

Canèideanaich a’ cèilidh oirnn #gàidhlig #gaelic @ParlInternship

Thadhail buidheann de dh’inntearnaich à Pàrlamaid Feadarail Chanada air Pàrlamaid na h-Alba na bu thràithe an t-seachdain seo. Choinnich iad ri grunn luchd-poileataigs agus ri Coinneach Mac an Tòisich, Oifigear Riaghlaidh na Pàrlamaid. Bha ùidh aca ann am poileasaidh cànain agus bha iad airson cluinntinn mun Ghàidhlig ann an Alba agus ann am Pàrlamaid na … Leugh an corr de Canèideanaich a’ cèilidh oirnn #gàidhlig #gaelic @ParlInternship
Posted in Canada, cànan, Gabhail pàirt, Gàidhlig, Tir nan Craobh | Comments Off on Canèideanaich a’ cèilidh oirnn #gàidhlig #gaelic @ParlInternship

Clàr-gnothaich Aye Write

ayewriteprogram
Dol a bhith math!

Posted in Ficsean-saidheans, naidheachd | Comments Off on Clàr-gnothaich Aye Write

Tranvia di Venezia – an t-slighe trama as neònaiche san t-saoghal #gàidhlig

Tha mi gu math dèidheil air trèanaichean is tramaichean. Gu math gu math deidheil air trèanaichean is tramaichean.

Chan eil mo bhean Jenny idir cho dèidheil orra. Is toil leatha a bhith a’ siubhal orra is tha i taiceil do chòmhdhail uaine ach chan eil i idir a’ tuigsinn carson a bhios daoine mar mi fhèin air bhioran gach turas a chì sinn rud sam bith a’ ruitheas air rèileachan.

Nuair a bhios sin a’ planadh làithean-saora, bidh Jenny daonnan a’ fàs rud beag amharasach is ainfhoiseil ma tha mi a’ coimhead air àite sam bith far a bheil fhios aice gu bheil tramaichean no trèanaichean inntinneach ann.

Tha sinn dìreach air turas a chur air dòigh gu Venice sa Chèitean. Bha Jenny an dùil gum biomaid sàbhailte gu leòr bho thrèanaichean is tramaichean an sin a chionn ’s gur e eilean a th’ ann. Bha mi fhèin an dùil cuideachd nach biodh trèanaichean no tramaichean ann agus bha mi coma leis cho brèagha, eachdraidheil, cliùiteach sa tha am baile. ACH ’s ann a bha mi ceàrr – THA trèanaichean ann!

320px-Piazza_San_Marco_in_Venice,_with_St_Mark's_Campanile_and_Basilica_in_the_background

Venezia / Venice

Tha an rathad-iarainn a’ ruith thairis air drochaid agus a-steach dhan bhaile. A bharrachd air sin, tha slighe-trama ann – Tranvia di Venezia. Tha an t-slighe trama a’ ruith bho thìr-mòr a-steach dhan bhaile air an drochaid rathaid.

Venezia_-_mappa_rete_tranviaria.svg

Chan e slighe trama àbhaisteach a th’ ann idir. An àite dà rèile a bhith ann mar a bhios ann le tramaichean àbhaisteach, chan eil ach aon rèile ann. Tha aon rèile iarainn ann agus bidh an trama a’ greimeachadh air seo airson a stiùireadh ach tha taidhrichean rubair air an trama cuideachd mar a tha air bus. ‘S e siostam Translohr a chanar ris an t-siostam seo. Ann an dòigh, tha e letheach slighe eadar trama is bus-tràilidh.

Seo bhidio.

Tha tramaichean Translohr ann an dà loidhne ann am Paris agus ann an Clermont-Ferrand san Fraing, ann am Medellín ann an Colombia agus ann an Padua san Eadailt a bharrachd air Venice-Mestre.

Tha deagh ainm air siostaman mar seo san Fhraingis: les tramways sur pneus.

Thathar ag ràdh gu bheil na tramways sur pneus nas fheàrr na trama àbhaisteach oir tha na tramaichean comasach air tionndadh air radius nas lugha agus bidh iad a’ luathachadh (accelerating) nas luaithe cuideachd.

A rèir coltais, ge-tà, tha tòrr air na tramaichean Translohr a chàineadh a chionn ’s gu bheil e nas daoire siostam Translohr a chur air dòigh is a ruith na siostaman àbhaisteach. Bidh na tramaichean seo a’ dèanamh barrachd cron air na rathaidean na busaichean àbhaisteach cuideachd – bidh na cuibhlichean a’ togail chlaisean san rathad mean air bhean. ‘S e siostam proprietary a th’ ann an Translohr cuideachd agus mar sin, feumar na tramaichean is uidheamachd uile a cheannach bhon chompanaidh sin.

Tha luchd-siubhail ag ràdh nach eil an turas buileach cho mìn no sàmhach sa tha an turas air trama air cuibhlichean meatailt nas motha.

‘S e siostam gu math neo-àbhaisteach a th’ ann gun teagamh agus tha mi a’ dèanamh fiughar ri fheuchainn nuair a bhios mi san Eadailt! (Cho math ri Cearnog Naomh Mharcais is na Canàlaichean is a h-uile rud eile!)

Alasdair

Posted in busaichean-tràilidh, guided-busway, italy, tramaichean, Translohr, Venice, Venizia | Comments Off on Tranvia di Venezia – an t-slighe trama as neònaiche san t-saoghal #gàidhlig

Bloga ùr aig SPICe – Ionad Fiosrachaidh Pàrlamaid na h-Alba #gàidhlig #gaelic

Tha ar co-obraichean aig SPICe – Ionad Fiosrachaidh Pàrlamaid na h-Alba air bloga a thòiseachadh. Seo eadar-theangachadh den chiad phost-bloga agus ceangail dhan bhloga ùr. Fàilte gu Solas air SPICe Halò agus fàilte gu Solas air SPICe, am bloga ùr bho Ionad-fiosrachaidh Pàrlamaid na h-Alba. Tha SPICe a’ toirt don Phàrlamaid seirbheisean rannsachaidh is fiosrachaidh … Leugh an corr de Bloga ùr aig SPICe – Ionad Fiosrachaidh Pàrlamaid na h-Alba #gàidhlig #gaelic
Posted in Gabhail pàirt, Ionad Fiosrachaidh, rannsachadh, Scottish Parliament Information Centre, SPICe | Comments Off on Bloga ùr aig SPICe – Ionad Fiosrachaidh Pàrlamaid na h-Alba #gàidhlig #gaelic

An t-Ubhal as Àirde; a’ cur chraobhan-ubhail air Ghàidhealtachd

‘S e geamhradh an t-àm as fheàrr dhan ghàirnealair meòrachadh air dè a bhios roimhe sna mìosan ri teachd.  Am measg nan amasan a th’ agad ’son 2018, dè mu dheidhinn àite a thoirt don chraoibh-ubhail? Le beagan obrach bheir i bliadhnaichean de thoradh is toileachas dhut.

Tha cuimhne mhath agam air an latha geamhraidh a chuir mi na crainn-ubhail sa ghàrradh agam, ged a tha deannan math bhliadhnaichean air a dhol seachad bhon uair sin. Cha robh coltas dòchasach air an latha idir. Bha smugraich ann, an seòrsa smugraich leantainneach a dhrùidheas tro aodach gus an ruig e craiceann; agus bha i fuar. Nam làimh bha trì craobhan ged nach robh annta ach gallanan lom is coltas marbh orra. B’ e obair creideis a bh’ ann. Chuir mi dhan ùir fhuar iad far an do dh’fhan iad nan tàmh son a’ chòrr dhen gheamhradh is thill mi gu blàths an taighe cho luath ’s a b’ urrainn dhomh.

Leis an earraich thòc na braonain is nochd na ciad dhuilleagan, is tro na bliadhnaichean dh’fhàs iad gu bhith nan làn chraobhan. B’ e mìorbhail a bh’ anns an dòrlach ùbhail a nochd mar leugan nas fhaide air a’ bhliadhna ud. Ri h-ùine chaidh an àireamh de dh’ùbhlan a gheibhinn am meud gus, mu dheireadh thall, dh’fhàs e gu bhith na dhùbhlan dhomh dèiligeadh riutha uile. Ach b’ e am blas an rud a b’ fheàrr buileach man deidhinn; blas nach fhaighear idir air ùbhlan às an olla-mhargaidh. ‘S e buannachd a bharrachd gu bheil ùbhlan eireachdail le blàth geal is pinc as t-earrach is na measan dathach a leanas. Is chan e dìreach sinn fhèin a gheibh tlachd asta. Nì seilleanan gàirdeachas ris an neactar a thabhainneas na ditheanan is air latha grianach earraich seinnidh còisir dhiubh bho na geugan. As t-fhoghar gabhaidh na loin-dhubh brath air gin de na measan a thuiteas gu talamh.

Craobh ubhail fo bhlàth

Mholainn-sa dha duine sam bi aig a bheil talamh freagarrach co-dhiù aon chraobh ubhail a chur. Ach tha rabhadh an cois mo mholaidh. Tha Gàidhealteachd na h-Alba aig fìor iomall an raoin far am fàs ùbhlan idir is ma tha iad gu bhith soirbheachail, mar as motha de chùram a ghabhas sinn dhiubh ’s ann nas fheàrr. Feumaidh an cùram seo tòiseachadh fiù ’s mus teann sin ri ar làmh a chur nar pòcaid gus craobh a cheannach. Is beag feum a nì ar sgillinnean mas e bàs muladach a bhios fa-near don phlannt agus ’s e a bhitheas mur cuirear san àite cheart e. ‘S iad an dà rud as lugha le ùbhlan gaoth làidir is talamh fliuch. ´S ann a tha sinne, a tha a’ tàmh air na h-eileanan no costa an iar, eòlach gu leòr air gaoth is a buaidh. Feumar craobh ubhail a chur ann an àite fasgach ma tha cothrom gu bith aice air soirbheachas idir. Chan eil sin a’ ciallachadh oisinn dhùinte far nach bi deò ann idir is far am biodh fungas is galaran eile a’ faighinn làmh an uachdair. A thaobh talmhainn shliobaich, cha sheas ubhal sam bith ri geamhradh is a freumhan air am bogadh an ùir fhliuch fhuar. Gabhaidh talamh bochd a leasachadh le bhith ga obrachadh is a’ cur a-steach stuth na sitige no stuth organach eile. Chan eil beatadh air feamainn mar todhar dhan fheadhainn, coltach rium fhèin, a tha a’ còmhnaidh faisg air a’ chladach, ach dèan cinnteach gun obraich thu a-steach e greis mhath mus cuir thu a’ chraobh dhan talamh is mar sin bidh i air a lobhadh gu math. Ma chuirear a’ chraobh air tom cuidichidh sin le bhith a’ togail nam freumhan far na dampachd. Còrdaidh e ri ùbhlan, mar a chòrdas e rinne, a’ ghrian a ghabhail agus gu dearbh feumar solas na grèine gus an abaich na measan. B’ fhiach e am bad as soilleire dhen ghàrradh agad a leigeil seachad airson do chraobh a chumail ann an sunnd.

Ma tha thu dhen bheachd fhathast gum bi an roinn agad fhèin de dh’fhearann na dùthcha freagarrach dha craobh ubhail is nach eil màirneal ri chur a-nis; fan mionaid! Tha aon rud eil dham bu chòir dhuinn ar n-aire a thoirt agus ’s e seo gnè na craoibhe. Ged a tha còrr is 7,500 gnè eadar-dhealaichte ri faotainn air feadh an t-saoghail, cha soirbhich ach le àireamh bheag dhiubh air a’ Ghàidhealtachd. Nuair a rinn oifigear bith-iomadachd aig Comhairle na Gàidhealtachd sgrùdadh air crainn-ubhail a bha a’ fàs san sgìre ann an 2011 fhuair e 74 diofar ghnèithean uile gu lèir. ‘S iad na gnèithean as tapaidhe as fheàrr a shoirbhicheas sa Ghàidhealtachd. Feumaidh iad a bhith seasmhach ann an droch-shìde agus ri ionnsaighean bho ghalaran is fungasan leithid canker agus a’ chreim ris an còrd ar n-aimsir thais, gu sònraichte air a’ chost’ an iar.

Tha ar cruth-tìre cho math ri ar n-aimsir chaochlaideach ann an Alba ’s gu bheil e duilich a dhol an urras dè na gnèithean a shoirbhicheas anns a h-uile suidheachadh. Ma leumas mi fhèin dhan chàr aig an taigh is a dhràibheas mi fiù ’s cilemeatair no dhà sìos an rathad bi mi ann am bad le aimsir is talamh gu tur eadar-dhealaichte ris nach seas na craobhan a tha cofhurtail gu leòr sa ghàrradh agam. ‘S fhiach sùil a thoirt thar feansa do nàbaidhean ma tha craobh ubhail aca is faighneachd dhiubh dè an seòrsa a th’ innte is dè cho math ’s a tha i a’ cumail.

‘S e ‘Discovery’ agus ‘Katy’ a mholainn mar an dà ghnè de dh’ùbhlan milis leis an fheàrr a thèid air taobh an iar na h-Alba, ach tha mòran eile ann. Sa chumantas ’s e na h-ùbhlan searbha a dh’fheumas còcaireachd le siùcar as fheàrr a sheasas ann an suidheachaidhean dùbhlanach. ‘S e Keswick Codlin a’ ghnè a tha a’ fàs agam fhèin ann an oisinn taobh na sgàile dhen ghàrradh. Bidh feòil chlòimeach na craoibhe seo, is i air a bruich, a’ lìonadh an reòthadair agam fad a’ gheamhraidh.

Ubhal ‘Discovery’                                                            Ubhal ‘Katy’                      

Ma tha ùidh agad ann am bith-iomadachd no rud diofaraichte a bhith agad thoir sùil air na seann ghnèithean a tha dùthchasach don sgìre agad fhèin. Tha cuid de na gnèithean Albannach a’ dol air ais grunn linntean is tha na h-ainmean romansach aca leithid ‘Bloody Ploughman’, ‘Tower of Glamis’ agus ‘Scotch Bridget’ a’ tarraing air an eachdraidh ùidheil. Chaidh a’ ghnè ‘Coul Blush’ àrach cho fada tuath ri Cùil ann an Siorrachd Rois an 1827.

Buinidh na h-ainmean sin do dh’earrann na craoibhe a chithear os cionn na talmhainn is bidh a’ phàirt sin air a tàthadh ri freumh diofaraichte, no stoc an fhreumha mar a chanar ris. Tha na h-ainmean loma air an earrann sin dhen chraobh, mar M26, a’ cur mun aire dhuinn gur e obair phragtaigeach a th’ aca ri choileanadh. Far a bheil dreach na craoibhe an eisimeil an fhaillein, ’s e meud na craoibhe a tha an eisimeil air an fhreumh. Cha shoirbhich leis an fheadhainn as lugha mar M27, no na seòrsachan troiche mar a theirear riutha, air a’ Ghàidhealtachd ach a-mhàin ann an àite a tha taghta. ‘S e M26 is MM106 an fheadhainn as fhèarr; chan eile iad ro mhòr son a’ ghàrraidh àbhaistich ach tha iad fhathast tapaidh gu leòr.

Chan eil ach aon cho-dhùnadh ri dhèanamh a-nis agus ’s e sin; an e craobh a chaidh a togail ann am poit no ann an achadh a cheannaicheas tu? Gheibhear an fheadhainn ann am poitean aig àm sam bith dhen bhliadhna bho ionad gàrraidh. Gheibhear an fheadhainn a chaidh an togail ann an achadh anns a’ gheamhradh a-mhàin nuair a bhios na geugan aca lom is a sheasas iad ri bhith air an togail bhon talamh. Tha iad seo beagan nas saoire ach nas cudromaiche na seo tha roghainn nas fharsainge ri fhaotainn. Nam bheachd fàsaidh iad suas nas ealaimhe cuideachd a rèir càit an tèid an cur.

Às dèidh seo uile ’s e rud an ìre mhath sìmplidh a th’ ann a bhith a’ cur na craoibhe: glan às na luibhean is cladhaich toll a tha a dhà uiread ri meud an fhreumha. Cruthaich cruach beag sa mheadhan, suidhich na freumhan san toll is lìon e a-rithist. Ceangail stoc na craoibhe an uairsin ri stob a dhìonas i bho bhith air a leagail leis a’ chiad ghaoith mhòir.

A-nis ’s e foighidinn as motha a tha a dhìth ort. Ged a nochdas dòrlach ùbhlan air do chraobh sa chiad bhliadhna no dhà bheir e corra bhliadhna eile mus ruig i làn ìre. San eadar-àm ’s fhiach beagan snais a thoirt air a’ chraobh le bhith ga bearradh ’s ga sgathadh gus an coilean i an cumadh a tha thu ag iarraidh an àite a’ chumaidh a mhiannas nàdar. Ma leanas tu ort le sgathadh bliadhnail bidh craobh fhallain is torrach agad. ‘S e sgathadh gu tric an rud as motha a chuireas eagal air gàirnealairean ùra agus tha e fìor gu bheil coltas na sgoile-duibhe air a’ ghnothach an toiseach leis a h-uile dòigh a th’ ann a rèir gnè na craoibhe is a cumaidh. Ach tha na prionnsabail air an cùlaibh sìmplidh gu leòr is le bhith ga fheuchainn thig misneachd ort rè ùine.

An ceann greis bidh do chraobh mar charaid dhut is nì thu fiughair leis na gnìomhan beaga seo a bhios mar dhòigh air a bhith a’ cur barrachd eòlais oirre. Gu dearbh tha craobh-ubhail air fear de na caraidean as fheàrr a gheibh thu; caraid dìleas, fialaidh a bheir mòran dhut gun mòran iarraidh ort.

 Dà cheangal fheumail:

http://www.scottishfruittrees.com/Scottish_Fruit_Trees/finest_Apple.html
https://www.highland.gov.uk/downloads/file/368/the_highland_apple_map

Le Alistair Paul

Share

Posted in craobh ubhail, gàirneilearachd, Gnothaichean eile, ubhal | Comments Off on An t-Ubhal as Àirde; a’ cur chraobhan-ubhail air Ghàidhealtachd

Iomcheist mu chur/cuir – tha sin cho an-uirigh!

Gilleasbuig and the difference that satire makes ... erm! Na tweets chorporra Gàidhlig a tha siud, eh, a chàirdean!! Nach ann orrasan a thàinig an dà latha o chionn ghoirid!!! 'S gann gu bheil guth air howlers, mo thogair double genitives! Tha sin a-rèir, tha Gilleasbuig deimhinne às, an sàr-obair a rinn e fhèin sìos tro na linntean, ag iomairt an aghaidh na tha siud dhen iomcheist mu, mar
Posted in corporate Gaelic tweets, cur cuir neo a' chuir? | Comments Off on Iomcheist mu chur/cuir – tha sin cho an-uirigh!

Dùthchannan na sitige


Tha na pàipearan-naidheachd a’ bruidhinn air ciamar a chaidh na faclan “shithole countries” aig an Trumpach (no Dòmhnall Iain, mas fheàrr leat) eadar-theangachadh air feadh an t-saoghail. Saoilidh mi gum biodh e math nan sgrìobhadh daoine na tionndaidhean Gàidhlig aca sna “beachdan” fon phìos seo gus sreath a thòiseachadh. Dè a’ Ghàidhlig a chuireadh tusa air? Fàg freagairt.

Seo aon tionndadh agam airson cùisean a chur gu dol:
dùthchannan na sitige
 
Seo na bh’ aca ann an cànain eile:
 
Corèanais: dùthchannan nam baigearan
Iapanais (NHK): dùthchannan salach
Iapanais (BBC): dùthchannan an òcraich
Iapanais (Jiji Press) dùthchannan mar an toileat
Sionais (Taiwan): dùthchannan anns nach beir eòin uighean (fear neònach)
Serbia: àitean sa bheil madaidhean-allaidh a’ dàireadh
Vietnam: dùthchannan grod/dùthchannan salach/dùthchannan breun (a rèir a’ chraoladair)
Voice of America (Tàidh): dùthchannan an t-salachair
Sluagh-phoblachd na Sìne: droch dhùthchannan
 
Ann an dùthchannan leithid na Frainge, na Spàinn ’s na Portagail, cha robh “toll” air a chleachdadh, ’s chuir iad “dùthchannan a’ chaca” air an abairt.
 
Anns a’ Bheilg, thug na Flànrasaich an gnàth-fhacal fhèin “dùthchannan nan clachan (testicles)” air.
Dè a’ Ghàidhlig a chuireadh tusa air? Innis do bheachd fon naidheachd seo.
 
*AFP BB News
 
 
 
 

Share

Posted in an saoghal, an Trumpach, Cànain, Cànan & Cultar, Dòmhnall Iain, dùthchannan na sitige, eadar-theangachadh, Naidheachdan & Poileataigs, shithole countries, trump | Comments Off on Dùthchannan na sitige