Category Archives: TV

BBC Alba: 10 Beachdan – Pàirt 3: Dràma

Cleasaichean Bannan: Prògam math ach a bheil gu leòr de leithd ann?

Ged a thathar air Bannan a chuir a-mach, tha mi nam bheachd gu bheil barrachd dràma a dhìth oirnn. Feumaidh sinn meal an naidheachd air BBC Alba. ‘S e a’ chiad phrògram den leithid anns a’ Ghàidhlig bho cheann iomadh bliadhna. Tha fear eile den leithid, Machair, fhathast tarraingeach do luchd-coimhid. Chì sinn ma tha Bannan cho tarraingeach ceann 20 bliadhna.

Theagamh nach bi a h-uile duine a’ gabhail leam, ach theirinn gu bheil e air a bhith soirbheachail. Ach, seo far bheil mo ghearrain. Ged a tha Bannan reusanta math, am bu chòir dha a bhith an t-eisimpleir dràma as fheàrr againn? Theirinn-sa cha bu chòir.

Tha dràma air leth cudromach airson na Gàidhlig agus mion-chànanan eile den leithid. Chan eil ach 60,000 dhinn air feadh na h-Albann, agus anns an latha an-diugh, tha mòran dhinn a’ fuireachd anns a’ Ghalltachd, ann an àiteachdan far nach eil a’ Gàidhlig na cànan na coimhearsnachd. Le seo, tha e air leth cudromach gum meadhanan na Gàidhlig a’ tabhairt dhuinn eisimpleirean de Ghàidhlig nàdarra.

Dar a tha mise ag amharc air dràma, tha mi airson rudan fhaicinn a tha a’ tabhairt dhomh eisimpleir de chànan a tha beò, làidir, agus nàdarra; dualchainntean, gnàthasan-cainnte fiù ‘s droch-chainnt.

Chan fheum sinn cnap airgid a thilg air pròiseactan ùra. Tha FilmG air a bhith a’ sealltainn dhuinn gu bheil daoine comasach agus deònach gu leòr ann. Tha meall dhiuch ann.

Rudeigin a bhrist mo dhùil gu mór, ‘s e film goirid a chaidh a dhèanamh airson FilmG beagan bliadhnaichean air ais, Siubhlachan. Bhuannaich e co-fharpais FilmG, rinn iad a’ chiad phàirt den t-sreath agus cha do rinn iad dad an-dèidh làimh. ‘S e prògram gu tarraingeach a bh’ ann, gu math eadar-dhealaichte bhon a h-uile rud eile a bh’ againn aig an àm, agus a th’ againn an-diugh.

‘S mar sin, glé mhath. ‘S math a rinn sibh. Tha Bannan math. Ach… an e sin e? Feumaidh gu bheil barrachd bheagan ann. Cha bu chòir do Bhannan a bhith na phrògram as fheàrr a th’ againn. Bu chòir dha a bhith na phàirt mhath de shreath prògraman dràma eile.
Continue reading

Posted in Alba, bbc, BBC Alba, Gaelic, Gàidhlig, Scotland, TV | Comments Off on BBC Alba: 10 Beachdan – Pàirt 3: Dràma

BBC Alba: 10 Beachdan – Pàirt 2: Spòrs

“Woof!” Am b’ urra do BhBC Alba eisimpleir Eairdsidh a leanachd?

Dar a bha mise na b’ òige, bu mhath leam na prògraman ball-coise a bh’ againn oidhche h-Aoine. ‘S e Scotsports: Extra Time a bh’ aig STV agus Sportscene a bh’ aig BBC.

Bhitheadh iad a’ dèanadh ro-ràdh roimhe gheamannan na deireadh-sheachaine.

Chan eil Scotsport idir againn tuillidh, agus sguir BBC a’ cur Scotsport a-mach oidhche h-Aoine bho cheann blianaichean. Bu mhór nam beud.

‘S e rudeigin a bhios iad a’ dèanadh gu math aig Radio nan Gàidheal, bhithinn a’ moladh Spòrs na Seachdain gu mór, ach nach b’ urra dhuinn rudeigin den leithid a dhèanadh airson Tbh?

Bheir e cothrom dhuinn beagan de na geamaichean bhon t-seachdain ‘s a chaidh fhaicinn (Tha còraichean aig a’ BhBC cheana).

Tha fhios againn gu bheil spòrs tarraingeach do luchd na Beurla cuideachd, fiù spòrs anns a’ Ghàidhlig.

A’ bharrachd air ball-coise, bhiodh e cothrom ann gus geamannan eile a thaisbeanadh. Tha sinn a’ faicinn gu bheil camanachd-deighe a’ fàs nas motha, agus tha ceithir sgiobannan againn ann an Albainn.

Camanachd? B’ àbhaist dhaibh beagan dhìth a shealltainn air Sportscene air a’ BhBC, sna 80an (A-réir m’ athair!) Tha mi cinnteach gu bheil meall daoine eile de mo leithid, daoine aig a bheil ùidh ann an camanachd, ach cha bhi iad ag amharc oirre gu bitheanta.

Feumaidh BBC Alba a bhith a’ feuchainn beàrnan a lìonadh. Có aig a tha fios? Ma tha e soirbheachail, theagamh gum bi Jonathon Watson a’ tarraing à Ailig O’Henley agus Iain MacAonghais aig a’ bhliadhn’ ùir! Continue reading

Posted in Alba, bbc, BBC Alba, Gaelic, Gàidhlig, Scotland, TV | Comments Off on BBC Alba: 10 Beachdan – Pàirt 2: Spòrs

BBC Alba: 10 Beachdan – Pàirt 1: Beòthalachd airson nan Inbich

Pàirc a Deas?

Cha mhòr nach eil BBC Alba a bhith còmhla ruinn fad 7 bliadhna. Tha iomadh de bheachdan ann air dè cho math agus dè cho soirbheachail ‘s a an seirbheis, ach bhiodh a’ mhòr-chuid de dhaoine toilichte gu bheil e againn,  theirinn-sa co-dhiù.

Seo dhuibh a’ chiad phàirt a-mach à 10 blogaichean san srèith seo. Tha mi dol a bhruidhinn mu dhèidhinn 10 seòrsa de phògraman air a bhithinn-sa toilichte fhaicinn.
Pàirt 1: Beòthalachd airson nan Inbich
Chan eil mi a’ bruidhinn mu dhèidhinn cartùnaichean, prògraman nan cloinne no ‘n leithid sin. (Ged a tha sin an aona sheòrs’ de phrògraman air nach eil fo-thiotalan lòisgte!)
Bhon 90an, tha sinn air a bhith a’ faicinn gu bheil prògraman den leithid The Simpsons, Beavis & Butthead, South Park air leth tarraingeach do dh’inbhich. Chaidh an eiseimpleir a leanachd le prògraman ùra den leithid Family Guy and American Dad san 21mh linn.
Chan abrainn gum bu chòir dhuinn a bhith a’ cur Gàidhlig air prògraman na Beurla, ach dé mu dhéidhinn prògraman bho dùthaichean eile?

Dar a bhios daoine a’ smaoineachadh air dubbing, mar ‘s gun abradh tu, thig beachdan de fìor droch eisimpleirean bhon 70an. Bidh rudan den leithid Monkey a’ tighinn nar cuimhne no plumairean Suaineach le staisean mhóra orra, anns na fiolmaichean a bh’ air C4 tron oidhche, bliadhnaichean air ais.

Nist, tha mi cinnteach gu bheil goireasan fada nas fheàrr na bha iad ‘s na làithean a bha siud, ‘s e beòthalachd an t-àite far bhios e ag oibreachadh gu math.

Tha sinn air na h-eisimpleirean fhaicinn cheana. Chòrd An Gruffalo rium gu mór. Chòrdadh Wallace & Gromit rium, ach ‘s beag orm iad ann an cànan sam bith. Bha The Secret of Kells uamharraidh math cuideachd.

Nach bu chòir don BhBC a bith a’ sireadh sreathan inntinneach? Tha na sgilean againn agus tha na prògraman ann.

Theirinn nach biodh a’ phrìs ro àrd. Chan fheumas sinn a h-uile a dhèanamh leinn fhéi’, ach chan fheumas sinn a bhith a’ leanachd eisimpleirean na Beurla. Nach b’ urra dhuinn rudeigin ùr shealltainn do luchd-amhairc aig nach againn anns’ a Bheurla cheana?

Theirinn gum b’ urra agus gum bu chòir.

Continue reading

Posted in Alba, bbc, BBC Alba, Gaelic, Gàidhlig, media, Scotland, TV | Comments Off on BBC Alba: 10 Beachdan – Pàirt 1: Beòthalachd airson nan Inbich

Dùbhlan Shanjeev | BBC Alba

Feumaidh mi ràdh an toiseach gu bheil mi measail air Sanjeev Kholi. Cuideachd, mar neach a dh’ionnsaich a’ Ghàidhlig mar inbheach agus a bhios ga teagasg do luchd-ionnsachaidh eile, tha ionnsachadh na Gàidhlig air fear de na cuspairean as fheàrr leam. Mar sin, ‘s e briseadh-dùil a bh’ ann dhomh gun robh am prògram seo… Continue reading

Posted in Cànain, Cànan & Cultar, cànan, ionnsachadh, Rhona NicDhùghaill, TBh, TV | Comments Off on Dùbhlan Shanjeev | BBC Alba

Sgeulachd Ghoirid | A’ Bhreug

Dòmhnall Iain Dòmhnallach a’ toirt thugaibh saoghal an rùim-shuidhe mar nach fhacas a-riamh roimhe e. Saoghal a’ bhogsa dhuibh. Choisinn an sgeulachd ghoirid seo duais a’ Chomuinn Oiseanaich 2013.   A’ BHREUG le Dòmhnall Iain Dòmhnallach Bha an sùilean sàthte air a’ bhogsa mhòr dhubh a bha na sheasamh a’ gàireachdainn anns an oisein. ’S… Continue reading

Posted in bogsa dubh, breug, Rosg, rùm-suidhe, seòmar-suidhe, sgeulachd ghoirid, Sgrìobhadh Cruthachail, Telebhisean, tì-bhì, TV | Comments Off on Sgeulachd Ghoirid | A’ Bhreug