CLEAS CLOINNE: Am Madadh Ruadh / A’ Chearc-ghuir agus na h-Iseanan

 O Oideas na Cloinne

Le cead o Creative Commons

A’ Chearc-ghuir agus a h-iseanan!

“Am Madadh Ruadh,” no “A’ Chearc-ghuir agus na h-Iseanan.”

Anns a’ chluich seo sònraichear dithis bhalach no dithis chaileagan

làidir, aon “Am Madadh Ruadh ” agus an t-aon eile “A

Chearc.” Cuirear  “na h-eiseanan ” ‘nan sreath, aon an dèidh

aoin. Beiridh iad an sin air a chèile agus an neach as fhaisge

oirre air a’ chirc —an ceann-snaoid.

  • A’ chearc-ghuir : cearc a tha a’ gur air uighean
  • An ceann-snaoid* : an ceannard, the leader *snòd = fishing line, snaod (dialectal)

An uair a bhios iad uile deas, tòisichidh còmhradh air an t-seòl seo eadar “Am Madadh ” agus “A’ Chearc ” :

A’ Chearc : Ciod a tha bhuat, a mhadaidh ruaidh,

‘S gu bheil thu ‘n diugh cho moch air chuairt.”

Am Madadh : ‘S e fear de d’ iseanan a tha bhuam,

‘S chan fhaigh mi e shìos no shuas.

  • air an t-seòl seo : air an dòigh seo
  • an uair : nuair
  • deas : deiseil, ullamh
  • ciod : dè
  • ciod a tha bhuat : dè a tha thu ag iarraidh
  • a tha bhuam : a tha mi ag iarraidh

A’ Chearc (agus i mar gum biodh i a’ comharrachadh a-mach àite air choireigin le a cois) : “An do shiubhail thu a’ chùil ud?”

Am Madadh : “Shiubhail mi sin agus cha d’ fhuair.”

a’ comharrachadh a-mach : marking out

a’ chùil ud – an oisean sin, yon corner

an do shiubhail thu .. : did you search ….

cha d’fhuair : cha do lorg mi : I didn’t find anything

Ruithidh am ” madadh ” mar sin air gach aon anns an t-sreath

agus tillidh e a-rithist ris a’ chirc.

Am Madadh : ” Chan ‘eil m’ isean-sa r’a fhaotainn.”

A’ Chearc : ” An do shiubhail thu cearcall mor an t-saoghail.”

Cuiridh seo fearg air an t-sionnach agus their e :

” An t-isean beag sin air an iomall

Is ann air a tha mo mhiann ” : agus le sin feuchaidh e ri breith air an neach a tha air earball na sreatha.

  • r’a fhaotainn : to be found
  • cearcall mòr an t-saoghail : the equator
  • air an iomall : on the edge
  • is ann air a tha mo mhiann : I want it
  • air earball* na sreatha : at the end of the line *tail

Tòisichidh an sin an iomairt, an t-sreath ‘ga luasgadh

a-nunn agus a-nall, agus a’ chearc fad an t-siubhail a’ feuchainn

ri i fhèin a chumail eadar am madadh agus na-h-iseanan. Ma thèid

aig an t-sionnach air beantainn ri aon air bith, ach a’ chearc a-mhàin, feumaidh an neach sin an t-sreath fhàgail. Tha a leithid

de iomairt anns a’ chleas seo agus gum faigh a’ chlann mòran

toileachais agus luthais ann.

  • An iomairt : the playing, frolicing
  • ’ga luasgadh a-nunn agus a-nall : weaving hither and thither
  • Ma thèid aig an t-sionnach air : if the fox manages to…
  • Beantainn ri: touch
  • Aon air bith : aon sam bith : one of them
  • Luthais : lùth : strength, pith, energy


Air a chur ann an: Leughadh Fiosrachaidh Tagged: cearc-ghuir, clann, cleas cloinne, cleasan cloinne, cluich, geama, geamaichean, iseanan, madadh-ruadh, sionnach
Posted in cearc-ghuir, clann, cleas cloinne, cleasan cloinne, cluich, geama, geamaichean, iseanan, Leughadh Fiosrachaidh, madadh-ruadh, sionnach | Comments Off

Tasglann na Gàidhealtachd /Highland Archive Centre highlights Tarbat Peninsula

Facebook 24.03.15

https://www.facebook.com/highlandarchives/photos/a.346470258814219.1073741827.246320848829161/678128252315083/?type=1&theater

Ordnance Survey, Sheet 94 ( 1 inch = 1 mile), 1878

Our featured Parish for the next two week is Tarbat, Ross & Cromarty. The Statistical Accounts of Scotland describe the Parish and derivation of the name as;

“The Parish of Tarbat occupies the eastern promontory of the shire of Ross, being bounded on the south and east by the Murray Firth, on the the north by the Dornoch Firth and terminating in a narrow point called Tarbat Ness on which of late an elegant lighthouse has been built.”

“From the local circumstances the Parish has its name – Tarbat, being a Gaelic word expressive of the peninsular situation of the place and its having the appearance when viewed at a distance of a body stretched out in the sea and nearly surrounded by it. ‘Tar’ signifying a belly or prominence and ‘bart’ drowned or immersed by water.”

Posted in news | Comments Off

“Leanamaid” – Lèirmheas air Sequamur

Sequamur-header-1024x405-1-1024x405

Chaidh Alannah Pheutan a choimhead air an dealbh-chluich Sequamur a tha air a bhith a’ siubhal na dùthcha o chionn mìos – seo beachd no dhà bhuaipe air a’ phròiseact as ùire o Phròiseact nan Ealain agus an iomairt “Gairm nan Gàidheal”.

Làn neart is an fhìrinn, ’s e dealbh-chluich cumhachdach gu dearbh a th’ ann an Sequamur, air a sgrìobhadh le Dòmhnall S Moireach.  ’S ann mu dheidhinn maighstir-sgoile ann an Leòdhas a tha e, a bhrosnaich gillean Sgoil MhicNeacail a dhol chun a’ chogaidh ann an 1914 is an aithreachas a thàinig air nuair nach do thill iad a tha e.

Chunnaic mi fhìn Sequamur ann an Dun Èideann is bha mi air bhioran a thaobh ’s gur e seo a’ chiad thachartas Ghàidhlig aig an robh mi sa bhaile mhòr.  Bha mi ag ionndrainn a’ chànan is bha mi a’ coimhead air adhart ri am blàs a chluinntinn a-rithist.  Bha caraid còmhla rium cuideachd aig nach robh Gàidhlig is bha mi airson faicinn ciamar a bhiodh an t-eadar-theangachadh ag obair.

Sequamur-01-350

’S ann à Wigan a tha mo charaid is mar sin chan eil e idir cleachdte ri dòighean nan Gàidheal ach fhathast, chòrd Sequamur ris.  Thuirt e gun robh amannan ann nuair a bha cuid eile a’ gàireachdainn ‘s e fhèin a’ suidhe gu sàmhach, ach ’s dòcha gu bheil na Gàidheal dìreach fada ro èibhinn son balach beag à Wigan.  Cha do chuir fuaim an eadar-theangachadh dragh air na daoine eile a bha a’ coimhead air dealbh-chluich is mar sin tha mi a’ smaoineachadh gun robh an dòigh seo soirbheachail, an àite ‘s dòcha geàrr chunntas air pàipear ann am Beura.  Sheall seo dhomh gu bheil Sequamur freagarrach do luchd-amhairc bho iomadh àiteagus dùthaich. Nam bheachd-sa tha seo cho cudromach – fiù ’s chanainn riatanach – airson dràma Gàidhlig a thoirt air adhart.

Leis gun robh iad a bha anns an dealbh-chluich cho cleachdte is cofhurtail air an àrd-ùrlar, cha robh dragh idir orm mus deach mi a choimhead air Sequamur: bha fhios agam gum biodh deagh oidhche romham. ’S e Iain MacRàth a stiùirich Sequamur, agus gu deimhinn, tha e airidh air gach moladh a gheibh e.  Chan e dealbh-chluich sìmplidh a th’ ann idir, ach le an àrd-ùrlar is na cleasaichean air an sgeadachadh mar a bha iad, bha e comasach an dealbh-chluich a cumail a dol aig astar inntinneach, a chum an luchd-amhairc a’ coimhead is ag èisdeachd gu dlùth.

Bha Daibhidh Walker a’ cluich William Gibson, air a bheil Sequamur stèidhichte.  Thug Walker dhuinn caractar gu math inntinneach, ’s e bragail, pròiseil ach aig àmannan caran duilich is truagh.  Bha Walker gar toirt air slighe air ais is air adhart, is bha na h-atharraichean beag a rinn e na ghuth is na bhodhaig, gu leòr airson seo a dhèanamh soilleir.

‘S ann cuideachd a bha seo fìor a-measg nan cleasaichean eile, Iain Beggs, Sean MacLeòid, Donna Mhoireasdan agus Aonghas Pàdraig Caimbeul, ‘s iad an còmhnaidh ag atharrachadh bho sgoilearan òga, gu saighdearan, gu seann chaillich is tidsearan eile.  Fhuair sinn oidhche bheòthail agus bhrèagha bhuapa.

Bha mac-meanmna an luchd-amhairc na phàirt gu math cudromach den dhealbh-chluich, ach le cuideachadh bho na meadhanan ciùil is ìomhaigheachd a chaidh chleachdadh gu soirbheachail, bha deagh choltas gu robh sinn uile còmhla ri na balaich sa chogadh.  Cha robh sinn idir an dùil ri ceudan de shaighdearan air ar beulaibh, neo na gunnaichean mòra a’ spreadhadh thairis air ar cinn: cha robh feum againn orra nas motha.  Bha fuaim na peilearan, dealbhan na trainnsean is a leithid glè shoirbheachail a thaobh an sealladh a stèidheachadh ann an dòigh shìmplidh is shocair.  Bha soundtrack Sequamur glè fheumail son cùisean a’ ceangal ri chèile gu h-àraid tro na h-atharraichean a bhiodh iad a’ dèanamh air an àrd-ùrlar.  Bha Shakespeare e fhèin airson gun cleachdadh an luchd-amhairc na mac-meanmnan aca airson na dealbhan-chluiche aige a leasachadh is a dhèanamh beò.  Mar a thuirt Uilleam glic e fhèin:

“ O for a Muse of fire, that would ascend

The brightest heaven of invention,

A Kingdom for a Stage, Princes to Act,

And Monarchs to behold the swelling Scene.”

Ach ’s ann gu math neartmhor is dha-rìribh brònach a bha e aig deireadh Sequamur, ’s sinn a’ faicinn ainmean nan saighdearan à Dhùn Èideann a chaidh a mharbhadh sa chogadh.  Thug e orm smaoineachadh, gu h-àraid a thaobh ’s nach eil mi air a bhith ann an Dhùn Èideann fada, gun tug an cogadh buaidh air an dùthaich air fad, is tha seo ag àrdachadh a’ cheangail a tha sinn a’ dèanamh leis an dealbh-chluich agus an fhìrinn is ar beatha fhìn.  Bha seo cudromach oir tha e soirbh gu leòr dhan luchd-amhairc suidhe ’s coimhead air pìos dràma gun a bhith smaoineachadh mu na tha dha-rìribh na lùib.

Leis na h-ainmean, chluich Aonghas MacNeacail a’ phìob, bha seo uabhasach drùidhteach, is shuidh a h-uile duine gu sàmhach gus an d’ fhuair sinn cothrom ar basan a’ bualadh son an obair sgoinneil a rinn sgioba Sequamur.

– Alannah Pheutan

Gu mì-fhortanach, tha turas Sequamur air tighinn gu crìoch, ach tha cothrom ann fhaicinn sa chlàradh seo a rinn Pròiseact nan Ealan an-uiridh: 

 

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Alannah Pheutan, Cànan & Cultar, drama, Sequamur | Comments Off

Sgeulachd Ghoirid | Poidsearachd

Sgeulachd ghoirid ionmholta le Seonaidh Charity, a bhuannaich Duais nan Sgrìobhadairean Ùra ann an 2013 – Cunnart is cuilbheart eadar geamair agus poidsear ann an ciaradh an fheasgair ris a’ bhruthaich….

Tharraing e anail gu socair, sàmhach. Ghluais e tron raineach bhog a’ sguabadh mheuran nan lusan air falbh le a làimh cheart is grèim teann aige air a’ ghunna san làimh eile. Ciaradh an fheasgair a bh’ ann, an solas doilleir a’ dol fodha air cùl Mheall a’ Chàirn. Bha a chasan bog fliuch, a bhriogais chlòimh throm a’ suathadh air a shliasaidean agus an t-èadhar na smùg fhliuch air a fhradharc. A’ faireachdainn gath gach mheanbh-chuileag a’ sàthadh a ghruaidhean, prìne an dèidh prìne. Losgadh geur air a chraiceann lom.

Cha robh mòran ùine aige; bha fhios aige air a sin. B’fheudar dha a bhith sgiobalta. Bha e air cus ùine a chur seachad leis a’ bhoireannach. Am boireannach toirmisgte.

Chùm e air tron raineach thiugh agus mu dheireadh thall a-mach gu àirde na beinne. Ghabh e an t-slighe bheag, chumhaing a bha a’ ruith ri taobh Allt a’ Chàirn, a’ leum tron fhèithean, a’ toirt ghàmagan fada tron chòinteach, a’ dèanamh gach uile oidhirp gun a bhith tuiteam air a ghlùinean. A chasan cho trom.

Thog e a’ phrosbaig air a ghlùinean is thug e sùil a-mach air an t-sìorraidheachd dhuirch’. Bha e fada os cionn nan lochan, air an sgùrr as àirde: Cnoc an Droighinn. Shuidh e air ais agus chuir e a thaic ris a’ chàrn bheag a bh’ air a chùl. Shìos foidhe bha a’ mhòinteach fharsaing, chòmhnard. Loch an Eilein, Loch na Faoileige, Loch an Duibhe, Loch Cruinn Dubh, Loch a’ Chàirn Bhig agus Loch a’ Chàirn Mhòir. Boinneagan beaga, dorch’ air brat-ùrlair fraoich a’ Chruthadair.

Cha robh e cinnteach an robh math sam bith ann a bhith a-muigh air a leithid de dh’oidhche; cha tigeadh ach an leth-chiallach a-mach a shealg san t-sìde chianail a bha seo. Ach, bha faclan a’ mhinistir fhathast a’ dol an cùl a chinn: ‘Mas e breug bhuam e… Danaidh a bh’ ann.’ Cha dèanadh e dìmeas air comhairle a’ Chlèirich.

Leig e le a mhac-meanmna falbh, a’ smaoineachdainn mu na gillean a’ magadh air san t-seada, no an taigh Iain Jock, a’ toirt geallach às an fhiadh, am fiadh aige-san. ‘Ach an Cùpar, ’s e cho teann!’, ’s iad uile a’ gàireachdainn le chèile. Agus bha am ministear air sin a dhearbhadh. Danaidh Mac Ara, an trusdair beag ladarna a bha e ann. Gheibheadh a dhìol. Dhèanadh e cinnteach.

B’ esan fear-faire na h-oighreachd, freiceadan nam frìthean. Air-san a bha eallach a’ cheartais.

Fhuair e rabhadh bho athair mu bhith a-mach air a’ bheinn is an Cùpar fhathast na chuthach mu na fathannan a bha a’ dol. Theab an t-Seann Chùpar athair a ghlacadh. ’S iomadh uair a chuala e an sgeulachd sin aig athair. ‘Cuthach nan Cùparan’ mar a chante ris. Chìtheadh e athair na shuidhe ri taobh an teine ag innse na sgeulachd…

Dh’fheuch e an sgeulachd ud a dhubhadh às, airson na h-oidhche a-nochd co-dhiù. Dh’fheumadh e fhòcas air fad a-nis. Cha deidheadh a ghlacadh a’ chiad turas. Aig a’ char a bu mhiosa, binn-chùirte a gheibheadh e. Sin a bu ghnàth. Sna seann-làithean, dhèanadh an t-Seann Chùpar leabaidh dha san fhraoch; gun chiste, gun ùir, gun arrat air, mar a rinn e air iomadh truaghan acrach.

Smaoinich e air athair aig an taigh, tac an teine, is tinneas nan alt a’ meirgeadh a ghlùinean.

Chuir e a’ ghlainne ri a shùil a-rithist is rinn e geur-sgrùdadh mun cuairt nan lochan agus anns na lagan agus air feadh bhruaichean nan allt. Bu mhiann leis prosbaig na bu chumhachdaile; tè throm leis am faiceadh e gach bileag feòir is gach boinneag uisge. Ach cha robh a leithid aige. Cha robh aige ach glainne a sheanar, glainne a shiubhal nam beann seo trì fichead bliadhna roimhe fhèin. Glainne a bha air gach bad fraoich fhaicinn mìle turas roimhe. Thug e sùil aon uair eile mu bheul Uillt a’ Chàirn. Sin nuair a ghlac gluasad beag san fhraoch aire.

Cas. Calpa. Sliasaid. Màs agus druim, amhach agus ceann agus ad. Dathan doilleir, fanna san leth-dhorchadas.

Sheas e sa bhad, a’ tilgeil a ghunna mu a ghuailnean, is ruith e na dheann sìos leathad cas a’ chnuic, a-mach air an raon, chòmhnard, a dh’ionnsaigh Meall a’ Chàirn.

Mu dheireadh thall, chunnaic e cabar air fàire. Chaidh e air uilleannan agus shlaod e a chuideam fhèin thar an fhraoich agus tron pholl, gus an robh a’ bhiast aige na fhradharc. Tharraing e claidhean a’ ghunna air ais, gus an laigheadh am peilear sa bharaill. Dh’àrdaich e an gunna ri a ghruaidh, a’ faireachdainn fàileadh a bhoireannaich na chuinnleanan, milis agus geur. Fàileadh Sìne. Sìne òg, bhòidheach. Sìne Thoirmisgte. Rinn e gàire bheag ris fhèin.

Chuir a’ bhiast car agus thug e sùil mun cuairt. Laigh e far an robh e, a’ cumail anail a-staigh. Dh’fhairich am fiadh fàileadh an adhair, is mhothaich an sealgair ri iomagain a’ bheathaich: ghabh e ceum air adhart agus fear eile na dhèidh. Chùm e air a’ gluasad gu mì-chinnteach, a shròin a’ sèideadh is a’ blasadh, a’ faireachdainn cunnart san adhar.

Dh’fhuirich e far an robh e gus an deach an damh a-mach à sealladh, is dh’fhuirich e dreis mhath eile, gus na thòisich e air gluasad a-rithist. Dh’àrdaich e a cheann, ag èirigh os cionn an fhraoich is dh’fheuch e am fiadh a lorg air slios a’ mhill. Bha e ann. Cuide ri dà eile. Bha e air a bhith fortanach. Ghluais e gu slaodach feuch am faigheadh e aon chothrom eile.

Mèirle a bha e a’ dèanamh. Bha fhios aige. Cha robh e ach a’ toirt boinneag às a’ mhuir. An t-uachdaran – Monty – na shuidhe san loidse ag ithe càise is sitheann is ag òl fìon is uisge beatha gun ruigeadh a mheuran air. Cha b’e goid a bh’ ann, ann an da-rìreabh.

Cha bhiodh mòran a’ cur suim ann am beachdan a’ Mhinistir sna làithean a bh’ ann; ’s iomadh fathann a bha a’ dol mu dheidhinn agus bha a glè eòlach orra. Chanadh cuid gun robh am Ministear measail air na nighnean òga, ged a bha e fhèin trì fichead bliadhna a dh’ aois. Is sin a dh’aindeoin a’ mhnà, Sìne, nach robh ach dà fhichead bliadhna a dh’aois, is i a’ coimhead dà fhichead bliadhna na b’ òige na bha esan.

Am Ministear. Fear beag maol, le speuclairean cruinne. Fear caol, lag. Fear aig an robh guth cumhachdail, fear aig an robh teachdaireachdan nimheil dha na peacaich.

Bha e cuideachd ro fhaisg air Monty, neo air thaing air na searmonan a bheireadh e air Là na Sàbaid, a’ damnachadh na dibhe, chanadh iad gum biodh e fhèin agus Monty a’ gabhail smùid an diabhail gach oidhche ‘Haoine, is uaireannan oidhche ’Shathairne.

Is esan anns a’ mheadhan, a’ coileanadh nan gnìomhan salach is nan iarrtasan fèineil aig an dithis aca.

A-rèir a’ Mhinistir, bhiodh Danaidh Mac Ara a’ bòstadh gu tric mun spòrs a bh’ aige air a’ bheinn. Dh’innseadh e cho furasta ’s a bha e an car a thoirt às a’ gheamair, is gun robh e a cheart cho teann ’s a bha athair. Dhèanadh e fhèin cinnteach nach deidheadh am bastair ud a-mach air a’ bheinn a-chaoidh gu bràth tuilleadh.

Gille òg, tapaidh; fear air an robh na boireannaich dèidheil. Fear gasta air an robh a h-uile neach sa choimhearsnachd measail. Gu h-àraidh na boireannaich. Is esan fhathast gun bhean, a thaigh is leabaidh falamh, lom.

Rinn e cabhag, fhathast a’ ruith, a dh’aindeoin an astair, a dh’aindeoin a’ chuideim a bha air a dhruim.
_

Mu dheireadh thall, shocraich an cabrach, is thòisich e ag ionaltradh is a’ cagnadh. Thog e an gunna gu slaodach, cinnteach. Leig e anail shocair fhada.

Chunnaic e a cheann os cionn an fhraoich. An ad chlòimh dorch leis an uisge. Chunnaic e an damh air an t-slios.

‘Seas!’ dh’èigh e agus dh’fhalbh urchar bhon ghunna is am mac talla na dhèidh, air feadh na farsaingeachd fada.

Rinn na fèidh às, nan cruinn-leuman feadh a’ chnuic.

Thionndaidh an gille gu slaodach is an gunna fhathast na làimh. Chuala an geamair gliogadaich a’ mheatailt ann an làmhan a’ phoidseir.

‘A bhastair bheag thu ann,’ ars’ a’ gheamair gu socair.

Cha tuirt e smiod. Bha e air a ghlùinean anns an fhraoch, a’ coimhead suas ris a’ gheamair.

‘Dè cho fad’ ’s a bha thu an dùil faighinn às leis a’ seo? A’ toirt a’ chair asam, à Monty, às a h-uile duine!’

Chrath Danaidh a cheann, sùilean mòra, geala.

‘Siuthad, can rudeigin!’ – rinn an geamair gàire. ‘Cia mheud fiadh a mharbh thu am bliadhna?’

‘Cha do mharbh gin. Cuiridh mi geall,’ thuirt e le critheanach na ghuth.

Is leis a sin, thug e sgleog dha le bun a’ ghunna, a’ sprèidheadh na fala deirge bho a bhilean. Thuit an gille dhan fhraoch, ag acain. Bhuail e mu a bhroilleach, mu a cheann is mu a chasan gus nach tàinig fuaim às. Cha robh e a’ faicinn a’ bhalaich tuilleadh; cha robh e a’ faicinn càil ach onfhadh a chridhe is onfhadh a chinn.

Mu dheireadh thall stad e. Choimhead e sìos ris, is chuala e anail a’ ghille a’ sèideadh gu fann. Bha còir aige an gnothach a thoirt gu ceann.

Sheas e, a’ coimhead air gu sàmhach, gus an cuala e faclan Dhanaidh a’ tighinn na chagarsaich.

‘Cò dh’innis…’ casadaich ‘cò dh’innis dhut…’

Bha beachd aige cò air an robh e a-mach.

‘Am ministear. ’S e a dh’innis dhomh. Mud bhòstadh, mud uaibhreachd, mud amaideas.’

Thog Danaidh a cheann air èiginn, is choimhead e air a’ gheamair le sùilean dubha, dearga, a bheul a’ sileadh fala air feadh an fhraoich.

‘Cha d’rinn mi poidseadh sam bith.’

Chaidh an geamair na b’fhaisge air, na ghurraban. ‘Nad bhreugaire cuideachd eh?’

‘Chan e’ fhreagair e mu dheireadh thall.

‘Còir agam do mharbhadh ille, fhios agad air a sin? Sin a dhèanadh m’ athair agus mo sheanair roimhe.’

Thuit Danaidh air ais dhan fhraoch, a shròin anns a’ chòinteach fhliuch. Ghluais e a bhilean: ‘Faighnich Sìne.’

‘Dè thuirt thu?’ dh’fhaighnich an Cùpar gu grad.

‘Faighnich Sìne…’

Am Ministear.

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Rosg, Sgrìobhadh Cruthachail | Comments Off

Fèill mhòr ga dhèanamh air ro-innleachd ùr Bòrd na Gàidhlig, a rèir Bòrd na Gàidhlig

Posted in Bòrd na Gàidhlig, rampant quangocracy, Ulpan | Comments Off

Fìorachd ghu-bhith, hipeitis Bostrom agus dubh-fhacal Fermi

Chithear anns a’ bhideo gu h-àrd staid na h-ealain ann am fìorachd ghu-bhith choimpiùtaireach, Unreal Engine. ’S ann do geamaichean coimpiùtair a chaidh a dhèanamh, ach ’s urrainnear a chleachdadh ann an tionnsgnaidhean gu-bhith sam bith. Tha am fìorachas ann cho iongantach, ga dhèanamh ann am fìor-thìm is coltach, agus a’ coimhead air àrainneachd Ghàidhealach ga riochdachadh innte, thàinig e a-steach orm, ann an greiseag, bidh na prògraman seo cho eagarra, carson a dh’fhàgadh tu an taigh? B’ urrainn dhut a bhith beò ann an àrainneachd a cheart cho ‘fìor’ ri fìorachd fhèin, ach gun chunnart, bhròn no èiginn. B’ urrainn dhut siubhail gu planaidean eile, gu rionnagan eile, agus tachairt ri iomadh iongnadh, gun an dachaigh fhàgail. Tha cumhachd choimpiùtaireach ga leasachadh cho luath, chan ann fada gus an urrainn dhut a bhith beò ann am prògram gu-bhith a bhios cho math, is dòcha, nach urrainn dhut a ràdh le cinnt a bheil e fìor gus nach eil.

Agus thug an smaoin sin mi gu fuasgladh dhen dubh-fhacal Fermi, a tha a’ tarraing, ann an dòigh, air hipeitis Bostrom: ma dh’fhaoidte nach faic sinn sgeul air coigrich bho phlanaidean eile, air sàilleabh ’s nach eil adhbhar aca an dachaigh aca fhàgail. Smaoinichibh, carson a shiubhladh tu eadar na rionnagan, euchd a mheasar do-thuigsinn doirbh, nuair as urrainn dhut siubhail ann gu gu-bhith gun cunnart agus anns a’ bhad. Measar gur e linntean a bhios ann, is dòcha, mus bi e comasach dhuinn siubhail eadar na rionnagan, ach ann an deich no fichead bliadhna, is dòcha, bidh fiorachd ghu-bhith cho adhartach ’s nach leig sin leas. A’ coimhead air a’ bhideo gu h-àrd, creididh mi gum bi an saoghal ùr gu-bhith againn ann an tamall beag. An uair sin, cò dh’fhàgas an taigh?

Via laughingsquid. Airson diofar fhuasglaidhean dhan dubh-fhacal Fermi, am fear gu h-àrd nam measg, faicibh: io9.


Posted in fànas, naidheachd | Comments Off

‘La Survivance’ | Sgeul nan Canadach Frangach an Sasainn Nuadh a Deas

‘S e ‘Journée internationale de la Francophonie’, air neo, ‘Latha eadar-nàiseanta na Frangachd’ a th’ ann san 20mh den Mhàrt. Tha Liam a’ toirt sùil air sgeul ‘La Survivance’ – an strì airson mairsinneachd a’ chultair ‘s na cànain – ann an Sasainn Nuadh a Deas agus a’ bruidhinn ri fear, Michael MacÀdhaimh, a tha a’ togail bratach na dìleibe.

Muilnean-cotain ‘s mòr-imrich

Calanas a' chotain | © RIHS

Calanas a’ chotain | © RIHS

Anns na 1790, thogadh muileann ri thaobh srath Abhainn na Cloiche Duibh san Eilean Ròdach airson calanas a’ chotain, agus le sin, thòisich An Tionndadh Gnìomhachais ann an Aimeireagaidh. Thar nam bliadhnaichean, chaidh an gnìomhachas am meud agus bha na factaraidhean a’ cur feum air tuilleadh luchd-obrach.

Bha iarrtas mòr air Frangaich Chanada sna factaraidhean mu dheas oir dh’obraicheadh iad gu cruaidh fad uairean a thìde agus bhiodh e furasta brath a ghabhail orra, leis nach bruidhneadh iad a’ Bheurla.

Cuideachd, ann an Canada, bha an sluagh cho dlùth air an dùthaich, agus siostam roinn an fhearainn a’ buntainn ris na Meadhan-Aoisean, a’ fàgail nach robh cothrom aig an òigridh air baile fhaighinn dhaibh fhèin.

Chuireadh na companaidhean maoir gu ruige Québec agus Acadia gus na daoine a thàladh a-nuas chun nam muilnean. Agus thàladh, nam mìltean. Eadar 1840 agus 1930, dh’imrich timcheall air 900,000 Frangach gu deas. An ùine nach robh fada, bha bailtean ann an Sasainn Nuadh cho làn Chanadaich ‘s cho Frangach nan dòighean ‘s gun abradh ‘Canadaichean Beaga’ orra.

B’ e Woonsocket (RI) aon de na h-àitean a bu Fhrangaiche ann an Sasainn Nuadh gu lèir agus timcheall air 60% den t-sluagh iomlan a bha nan Canadaich Fhrangach. B’ ann tearc nach robh baile-muilne san sgìre anns nach robh co-dhiù cairteal den t-sluagh a’ bruidhinn na Fraingis aig beul an 20mh linn.

 

An Canadach Frangach a’ dol Ròdach

Ach san sgìre mu dheas, cha bhiodh an fhàilte cho blàth an uair a ruigeadh iad agus mì-rùn nan Sasannach a’ cur orra. Corra uair, bhiodh prasgain gam feitheamh bhàrr nan treanaichean. ‘S an uair sin, bhiodh na Frangaich cho dlùth air am bailteachadh ‘s gun tugadh ‘Sìonaich an Taobh Tuath’ orra. Bha na Sasannaich a’ smaoineachadh orra mar daoine ìosal, coltach ris na Métis Acadianach agus tùsanaich an àite.

1525257_302458323245187_510908802_n

Bhiodh Gàidheil is Frangaich a’ pòsadh a chèile tric | ‘French Canadian in New England’

Ach, mì-choltach ris an t-suidheachadh ann an Canada, cha b’ e ach crìonadh a bha mu choinneimh Fraingis Shasainn Nuaidhe.

Cha b’ iad na Frangaich na h-aon seòrsa dhaoine a dh’imrich gu Sasainn Nuadh a Deas san 19mh agus an 20mh linn. A cheart cho math riutha, bha Èireannaich agus Eadailtich gu mòr air an riochdachadh sna bailtean Ròdach. Le sin, bha an sgìre fada na bu ioma-chànanach na tha i an-diugh. Ach, bha aon rud gan ceangal, agus b’ e sin an creideamh Caitligeach. (Tha an t-Eilean Ròdach an stàit a bu Chaitligiche sna Stàitean Aonaichte fhathast air an latha an-diugh.) Thar nam bliadhnaichean, phòs iad a chèile agus shìolaich an Fhraingis aiste.

Bhiodh cuid a’ feuchainn ri bhith a’ cleith an àireamh de Fhrangaich sna bailtean. Tha sgeulachd ann gun d’ fhuair sagart ann am Fall River (MA) bàs aig làmhan an t-sluaigh san 19mh linn airson a bhith ag atharrachadh sloinnidhean ann an clàran na h-eaglaise. Tha sloinneadh cumanta ann an Sasainn Nuadh ‘Bourque'; chan e sin ach an sloinneadh Èireannach ‘Burke’ air a fhrangachadh. B’ ann a nochd an t-ainm an toiseachd ann an Canada nuair a thòisich na h-Èireannaich a’ bruidhinn na Fraingise. Co-dhiù, fhuair an sluagh a-mach gun robh an sagart seo ag atharrachadh ‘Bourque’ air ais gu ‘Burke’, airson an àireamh cheart de Chanadaich fhalach na pharraist, agus chaidh a chlachadh gu bàs.

 

French_in_the_United_States

Àireamh sa cheudad de luchd-labhairt na Fraingise | © Creative Commons

Fraingis Shasainn Nuaidhe

Bha taobh an ear Chanada gu mòr air a thuineachadh le Frangaich bho shean, agus am measg na Beurla, na Gàidhlig, agus cànanan tùsanach, bha an Fhraingis làidir bho chionn fhada ann.

B’ ann an 1759 a chaill An Fhraing sealbh air Québec nuair a ghlèidh feachdan Breatannach ‘Blàr a’ Bhaile Québec‘. Bhon uair sin, tha Fraingis an Taobh Tuath air a bhith sgaraichte bho Fhraingis na Frainge agus tuineachadh Frangach air sgur gu mòr. Thathar an-diugh ag ràdh ‘Fraingis Voltaire’ gu neo-fhoirmeil ris an t-seòrsa cainnte a th’ aca an Canada agus Sasainn Nuadh leis cho seann-fhasanta a tha i an taca ri Fraingis na Frainge.

Leis gun d’ imrich na Canadaich Fhrangach à Québec agus Acadia, ‘s e sin an Fhraingis as dlùithe rithe fhathast. Air an latha an-diugh, ‘s e Fraingis Shasainn Nuaidhe aon de trì seòrsaichean den Fhraingis a thàrmaich sna Stàitean Aonaichte. Agus tha i na mion-chànan ann an cunnart.

Chaidh Liam a bhruidhinn ri fear, Michael MacÀdhaimh, aig a bheil Fraingis Shasainn Nuaidhe fhathast, agus Michael a’ gàireachdainn nuair a their e, ”s dòcha an aon duine fo aois 70 aig a bheil i!’

‘S e ath-ionnsachadh a rinn e, às dèidh dha oideachadh Fraingis fhaighinn san sgoil. ‘An dèidh dhomh Fraingis fhoghlam gu ceart, dh’fhairich mi gun robh an Fhraingis a bh’ agam nuair a bha mi a’ fàs suas am measg mo sheanar ‘s mo sheanmhar a’ tighinn na bu nàdarra thugam.’

Dh’fhàs Michael suas ann an Acushnet (MA) is tha cuimhne aige air làitheachan òige agus cailleach (a bha na Forbaiseach) shìos an rathad a bhiodh a’ gairm càch gu dìnnear ann am Fraingis gach oidhche. ‘Bha sin neònach cuideachd leis gur e Rèiseamaid Ghlinne Garadh a loisg taighean nan daoine sin, Albannaich nam measg, ri linn La Guerre des patriotes an 1837.’

Mhothaich Michael, thar nam bliadhnaichean, don Fhraingis a’ sìoladh às a’ choimhearsnachd e fhèin. ‘Tha leantaileachd na coimhearsnachd às aonais na cànain gu math làidir san Eilean Ròdach. Chleachd ainmean sràidean agus Fraingis orra an-seo; Rue Duncan mar eisimpleir ann an New Bedford. Tha mi gu math brònach an dìleab seo fhaicinn a’ dol bàs.’

Tha ùidh mhòr aig Michael san Survivance, mar a th’ aca air an strì airson mairsinneachd a’ chultair ‘s na cànain ann an Québec. Tha e airson ‘s gun lean an dìleab an-seo. ‘A’ fàs suas sna 70an, bhiomaid a’ bruidhinn mun Survivance agus ‘la langue et la foi‘ – ‘a’ chànan agus an creideamh’, a b’ àbhaist a bhith air a chuimhneachadh leis a’ ghinealach roimhe. Fhuair mi tuigse air na rudan sin le bhith a’ fuireach lem sheanair ‘s lem sheanmhair, tuigse nach d’ fhuair tòrr dem cho-aoisean sa cheathramh ginealach.’

‘Tha e doirbh leis nach bi na Canadaich a’ smaoineachadh gum bi Fraingis ga bruidhinn taobh a-muigh Chanada. Tha cuimhn’ agam aon fhear ris an do bhruidhinn mi nuair a bha obair agam ann am margaidheachd, agus bha mi a’ bruidhinn ris ann am Fraingis, agus ghabh e mòr-iongnadh, cha robh e a’ creidsinn gun robh Fraingis a’ mairsinn taobh a-muigh Québec.’

Bha Michael a’ foghlam na Fraingis san Fhraing sna 80an agus a’ dol a-nìos gu Québec gu math tric sna 90an. ‘Tha coltas gu math sean oirre ann an coimeas ris na th’ aca ann an Québec, agus coimheach gu buileach ris na th’ aca ann am Paras.’

‘Bidh mi a’ dol a-nìos agus bidh iad daonnan den bheachd gur ann à Brunswick Nuadh a tha mi, leis gu bheil a’ chainnt agam car coimheach. Ach bidh mi a’ cleith nan gnàthsan-cainnt agam orra, gun a bhith a’ dol cho fada a-staigh don dualchainnt agam fhìn nuair a bhruidhneas mi riutha. Bhiodh iad a’ gàireachdainn rium. Bidh iad ag ràdh ‘char‘ air ‘càr’ (‘voiture‘ san Fhraing), fhios a’d. Bidh sinne ag ràdh ‘machine‘, sin dìreach mar a thachair. Aon uair bha mi a’ bruidhinn mun obair-dhachaigh Fhraingis agam, agus thuirt mo sheanair rium nach robh ann an ‘voiture‘ ach carbad-eich! Tha a’ chainnt air a bhith sgaraichte fad ceud bliadhna. Bha mo sheanmhair à Acadia agus mo sheanair à Québec. Mar sin tha measgachadh agam ann, mar a bh’ aig tòrr an-seo.’

Ach tha dòchas aig Michael gun cuidich goireasan an latha an-diugh an luchd-labhairt mu dheireadh a cheangladh còmhla. ‘Uil, na làitheachan sa, chan eil Canada cho fad air falbh, agus tha mi ‘n dòchas gum fosgail Facebook an gnothach.’

Tha Michael air làrach a chur air chois, ‘French Canadian in New England‘, gus naidheachdan agus seanchasan a sgaoileadh am measg an t-sluaigh. ‘Tha mi a’ mothachadh gu bheil ùidh ann aig na hotspots, Lewiston ann am Maine agus Woonsocket an-seo san Eilean Ròdach. Ach, bidh tòrr ag ràdh: ‘uil, ‘s urrainn dhomh a bruidhinn, ach chan urrainn dhomh a leughadh’, agus bidh sin ga dhèanamh doirbh.’

 

A’ speuradh

‘S e speuradh aon sgaradh eadar Fraingis na Frainge agus Fraingis Chanada agus Shasainn Nuaidhe, tha Michael ag innse dhomh. ‘San Fhraing, tha speuradh a’ cur fhaclan mu chàc no feis gu feum, mar a nì iad sa Bheurla. Ann an Canada agus Sasainn Nuadh, tha na gnàthasan uile a’ beantainn ris an Eaglais. Chanadh tu ‘calisse‘ (cailis) nuair a dh’fhàsadh tu feargach agus tu a’ dràibheadh.’

‘Tha faclan eile ann, leithid ‘tabarnak‘ (pàilliun) agus ‘hostie‘ (bannag an òrduigh), daonnan air a ghiorrachadh gu ”stie‘. Bidh iad air an cur còmhla ann an abairtean leithid ‘osti de tabarnac de calice‘ (bannag dhe pàilliun dhe cailis). Gu h-inntinneach, gabhaidh an abairt ‘un ‘tit chrisse‘ (bana-Chrìost bheag) dà chiall – boireannach teth air neo dearg ghalla, a-rèir an co-theacsa.’

‘Aon chuimhne bhom òige a tha geur, ‘s e gun robh sgaradh ann eadar Fraingis mo sheanar agus Fraingis mo sheanmhar. Theireadh an seanair am fìor mhionnan, ach theireadh an seanmhair rudeigin na bu mhodhaile: ‘tabarnak!‘ (‘pàilliun’, bho sheanair), ach ‘ta brouette!‘ (‘bara-cuibhle a th’ annad’, bho sheanmhair); ‘maudite-toi‘ (‘mallachd ort’, bho sheanair), ach ‘mutarde-toi‘ (‘mustard a th’ annad’, bho sheanmhair).’

‘Ach tha seo a’ tòiseachadh a’ fàs car ceòthach, an sgaradh eadar na thog mi nam òige air taobh a-muigh Chanada agus na thog mi am measg nan Québécois.’

 

– Liam Alastair Crouse

Taing mhòr do Mhichael MacÀdhaimh a rinn agallamh leam agus a thug am fiorsachadh dhomh.

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Cànain, Cànan & Cultar, cultar, siubhal | Comments Off

Bàrd ainmeil nar measg

Bha sinn air ar dòigh glan pìos bàrdachd àlainn le Mikaela Nic Ille Mhìcheil fhaicinn air làrach-lìn 'Dàna'.  Tha Mikaela uabhasach tàlantach agus tha sinn an dùil gum faic sinn mòran a bharrachd bhuaipe san àm ri teachd.


We were pleased to see one of Mikaela Carmichael's poems published on the online magazine 'Dàna'.  She is a very talented writer and we expect to see much more from her in the future.
Comments Off

Cùisean Cridheil sa Chathair-bhaile

Tha Eòghan a’ toirt sùil gu luath air bliadhna thoilichte do Hearts

1024px-Tynecastle
Club ainmeil ann an cruaidh-chas ionmhais as dèidh bhliadhnaichean de thamailt, rianachd agus sgainneal. Turas fada aca ri dhol chun a’ mhullaich agus iad ann an lìog le dà sgioba mhòr eile a’ feuchainn ris an aon rud a dhèanamh.

Chan e Rangers a tha ann ach Heart of Midlothian. Tha na balaich Gorgie na miltean air thòiseach air càch anns a’ Championship SPFL agus tha e coltach gum b’ urrainn dhaibh an lìog a ghlèidheadh ro dheireadh a’ Mhàirt.

Tha gu leòr air a dhol air adhart on a dh’fhalbh a’ Chiad Mad Vlad Romanov (saoil nach robh an Saoghal na bu shimplidhe nuair nach robh againn ach dragh a ghabhail mu bhancair Lithuanianach leis an ainm sin, seach Mgr Putin?). Tha Hearts air tighinn tro rianachd, seusan gu math cruaidh anns a’ Phremiership agus tha iad air cathraiche ùr agus manaidsear ùr fhaighinn – Ann Budge agus Robbie MacNèill – le Craig Levein a’ tighinn air bòrd mar stiùiriche ball-coise.

Heart of Midlothian FC logo.svg
Heart of Midlothian FC logo” by Source. Licensed under Wikipedia.

Choinnich Rangers agus Hearts anns a’ chiad gheam den t-seusan. Bha Rangers air Lìog a h-Aona bhuannachadh gun gheam a chall, bha Hearts air tighinn a-nuas as dèidh bliadhna dhuilich. Chluich Hearts le dealas agus rinn Hearts an gnothach le tadhal o Danny Wilson sa chiad leth agus tadhal anns na mionaidean mu dheireadh o Osman Sow a’ toirt na puingean do sgioba Dhùn Èideann.
Tha Rangers air na sgòrnan aca fhèin a gheàrradh iomadh uair on uairsin, ach tha e coltach gum biodh e air a bhith doirbh cùmail suas ris na Jambos co-dhiù.

An do thog Hearts na leasanan ceart o rianachd? Tha e follaiseach gun do thog ceart cho math mar nach do thog Rangers. Far an do chosg fuamhairean Ghlaschu fortan air cluicheadairean aig an robh làithean geala o chian nan cian – cha robh taghadh aig Hearts ach earbsa a chuir san òigridh (is iadsan a ‘ fulang casg-malairt rè seusain) agus lean iad orra leis an fheallsanachd sin. Tha Budge air an club a ruith mar ghnìomhachas, a’ cùmail chosgaisean sìos on chiad dol-a-mach, seach an aimhrit chianail a tha air a dhol air adhart aig Àth Bhruic, agus tha a’ fàgail Rangers (a tha a-nis fo stiùir Stiùbhart MacColla) air deireadh air Hibernian aig Ailean Stubbs a-nise cuideachd.

Leis gach cnap-starra ris an do choinnich Hearts, tha iad air faighinn seachad air gun cus dragh. Tha iad air aon gheam a chall sa Lìog – ris an Eaglais Bhric san Fhaoilleach – agus roimhne sin cha do leig iad puing air falbh ach an aghaidh Hibernian aig Rathad na Caisge aig àm na Bliadhn’ Ùir. On uairsin, chuir iad deich gun fhreagairt an aghaidh Cùl Dùn Bèith, a’ fàgail a’ Bhrasil Ghorm gu math gorm.
Tillidh Hearts dhan a’ chiad roinn an ath bhliadhna gun teagamh sam bith – mas urrainn dhaibh a’ mhòr-chuid den sguad a chùmail còmhla, ’s cinnteach gum bi iad a’ farpais a-rithist airson cùpannan agus àite san Roinn Eòrpa.

Chaochail an seann laoch Daibhidh MacAoidh seachdain sa chaidh, agus chaidh urram a thoirt dha – fear de na cluicheadairean Albannach as fheàrraa a chluich riamh, agus bha cho cudromach do Hearts, Spurs agus Derby – agus ged nach bi Billy King, Sam MacNeacail no Osman Sow cho cliùiteach ris-san gu Là Luain, ma chùmas iad orra an seusan seo, cha bhi aca ri pàigheadh son pinnt ann an Gorgie fad am beatha.

– Eòghan

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in ball-coise, Spòrs | Comments Off

Eachtradh agus litreachas eachtrannach

The earliest novelists discovered adventure. Thanks to them we find adventure itself beautiful and wish to have it.

— Milan Kundera, The Art of the Novel, 1986, td. 122.

As dèidh dhomh am post mu dheireadh a sgrìobhadh agus as dèidh dhomh meòrachadh air an alt aig Philip O’Leary air ficsean saidheans ann an Gàidhlig na h-Èireann, tha mi air smaoineachadh mòran air an luaidh a rinn O’Leary air Alan Titley, agus am beachd gu bheil barrachd ‘sgudal’ a dhìth air litreachas na Gàidhlig. Ged nach rachainn leis an fhacal, sgudal, is dòcha, tha mi ag aontachadh gu bheil litreachas na Gàidhlig a’ faireachdainn uabhasach taobhach ri aon stoidhle àraid, no ri aon chruth dhen nobhail, no aon amas is dòcha. Bha mi a’ smaoineachadh air a’ phuing seo gu sònraichte fhad ’s a bha mi a’ leughadh an leabhair, The Art of the Novel, le Milan Kundera, agus e, anns a’ chiad chaibideil, a’ dol thairis air eachdraidh na nobhail anns an Roinn Eòrpa, bho Cervantes air adhart. Tha Kundera air Cervantes a shònrachadh mar stèidhiche na nobhail Eòrpaich, agus an nobhail eachtraidh aige, Don Quixote, mar a’ chiad nobhail cheart anns an Roinn Eòrpa.

Feumaidh mi aideachadh, agus coltach ri mòran daoine eile, tha mi eadar dà bharail a thaobh Kundera: tha a’ mhòr-chuid dhe na beachdan aige gun stàth, ach tha mu, is dòcha, 20% dhe na beachdan aige garbh smaoineachail, agus saoilidh mi gu bheil rudeigin inntinneach aige agus e a’ cumail a-mach gu bheil eachtradh aig bunait na nobhail Eòrpaich mar chruth ealain. Ghlac am beachd seo mi, oir, saoilidh mi nach b’ urrainn dhomh ach eachtradh a sgrìobhadh. Cha chreid mi gum b’ urrainn dhomh nobhail shaiceòlach a sgrìobhadh, mar eisimpleir, fiù ’s nam biodh ùidh agam anns a leithid. Tha eachtradh agus aithris an eachtraidh air a bhith gam thàladh bhon a bha mi gu math òg, agus fiù ’s chun an latha an-diugh, sin an seòrsa nobhail as fheàrr dhomh leughadh, agus sin an seòrsa sgeulachd is fheàrr dhomh innte. Tha mi a’ smaoineachadh orm fhìn mar eachtrannaiche agus is toil leam cluinntinn agus leughadh mu na h-eachtraidhean aig daoine eile. Tha e gam chumail òg is dòchasach.

Agus saoilidh mi, ma tha rudeigin a dhìth air litreachas na Gàidhlig, ’s e sin e: barrachd nobhailean le eachtradh aig am bunait. Chuir Kundera air adhart gu bheil am miann air eachtradh aig tùs na nobhail Eòrpaich agus gu bheil eachtradh bòidheach dhuinn. Saoilidh mi fhìn gu bheil am bòidhchead agus an dòchas an lùib sgeulachdan eachtraidh na riatanas ann an litreachas na Gàidhlig agus gu bheil barrachd dha leithid a dhìth, do chloinn, seagh, ach gu h-àraidh do dh’inbhich. Nam bharail, ’s e eachtradh a bhios a’ fosgladh suas na nobhail ann an Gàidhlig agus ga bheothachadh as ùr. Tha mi ag iarraidh barrachd nobhailean Gàidhlig dhen a h-uile seòrsa is cinnteach, ach thàr gach nì, thoiribh dhomh eachtradh. Tha eachtradh beò brèagha agus tha mi ga iarraidh nam bheatha.

P.S.: Dè ur barail: am b’ fheàrr leibh am facal iasaid Èireannach air adventure, eachtradh; no am b’ fheàrr leibh am facal a tha nis cumanta ann an litreachas na cloinneadh, dàna-thuras? Tha mi fhìn taobhach ri eachtradh, ach tha an trioblaid ann gu bheil e, anns an tuiseal ghinideach, co-ionnan ri eachdraidh, co-dhiù, a thaobh fuaimneachaidh.


Posted in Ficsean-saidheans | Comments Off