Hò-rò | Lèirmheas

horo2

As dèidh dhaibh a dhol air turas air feadh na Gàidhealtachd, tha Hò-rò, an còmhlan-ciùil òg Gàidhealach, air a’ chiad chlàr aca fhoillseachadh, Hò-rò. Agus abair thusa, ’s e fìor dheagh chlàr a th’ ann.

Tha an clàr air a chur air dòigh coltach ri fear dhe na consairtean beòthail aca – leis na puirt agus na h-òrain a’ measgachadh agus a’ tuiteam is ag èirigh eadar faram agus fois.

Tha dà rud, saoilidh mi, a bhios a’ toirt cothrom na Fèinne do Hò-rò an taca ri càch – ’s iad guth ceòthach càilear Lucy Doogan agus an spionnadh X Factor a gheibh iad o Chrìsdean Dòmhnallach air an àrd-urlair agus anns a’ chluiche aige.

Tha blas-ciùil Lucy farsaing agus fosgailte, agus tha sin ri fhaicinn anns na h-òrain Bheurla, Ghàidhlig agus Bheurla Ghallta a tha i air taghadh. Tha na h-òrain ceart cho beò air a’ chlàr is a tha iad on àrd-urlar agus tha iad a’ dol cho math leis a’ ghuth aice, gu bheil e coltach gum bi daoine a’ meas an tionndaidh aice-se de “Mo Ghleannan Taobh Loch Lìobhann” mar an sàr-thionndadh sna bliadhnaichean ri teachd. Is e an caractar a tha anns a’ ghuth aice an tàladh as motha ach coltach ri Mick Jagger feumaidh i cuideigin airson gleachd rithe airson a cuid as fhèarr fhaighinn, agus is e an Keith Richards aice, am pìobaire Crìsdean Dòmhnallach à Uibhist a Deas agus an Eilean Sgitheanach.

Bha Crìsdean Dòmhnallach a’ nochdadh ann am fiolmaichean, prògraman TBh agus aig cèilidhean on a bha e glè òg, agus tha an t-oideachadh sin ri fhaicinn nuair a bhios e a’ cluich na pìob no an druma aig consairtean. Is mathaid nach eil e buileach cho beòthail air a’ chlàr, ach tha tòrr saorsa agus sonais anns a’ chluich aige. Tha na fuinn aige fhèin, gu h-àraidh anns an t-seat, “The Rabbit & The Lamb” a’ seasamh ris na fuinn aig seòid leithid Dhòmhnaill MhicLeòid, Ghòrdan Mhic Dhonnachaidh is Sheumais D. MhicCoinnich a bhios a’ nochdadh air feadh a’ chlàir.

Ach ’s e ceathrar a th’ anns a’ chòmhlan, agus tha an cluich-bogsa aig Calum MacPhàil cho comasach ‘ s a ghabhas agus air a fighe air feadh a’ chlàir gu h-eifeachdach, agus tha e a’ crìochnachadh a’ chlàir leis an t-seat, “Zelda’s Dragon”, agus port a sgrìobh e fhèin. Is e dìleab o Aonghas Lyon, a bha uair ann am Boc Club a bhith ga chlàradh, fear a tha ag aithneachadh gur Rìgh nan Ionnsramaidean Ciùil a th’ anns a’ bhogsa. Tha Sean Cousins a’ dèanamh sàr-obair air a’ ghiotar agus a’ phiana, a’ toirt bunait làidir dha cho-chluicheadairean, gu h-àraidh air “The Loch Tay Boat Song”. An e iadsan Ronnie Wood agus Charlie Watts Hò-rò? Ceart cho math dhuinn cumail oirnn leis an t-samhla…

Tha an clàr na dheagh thòiseach-toiseachaidh airson còmhlan òg, agus ma chumas iad ri chèile, tha an cothrom aca a dhol o neart gu neart. Tha pàirtean air leth aig Hò-rò, ach gu h-iomlan, tha na pàirtean sin nas motha is nas fheàrr còmhla.  Ma gheibhear an cothrom, ’s fhiach am faicinn beò agus an clàr seo a cheannach.

Tha Hò-rò (HoroMusic, 2016) ri fhaotainn aig http://www.musichoro.com/

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Ceòl | Comments Off on Hò-rò | Lèirmheas

Togaibh i togaibh i! #gàidhlig

An do chaill sibh Coisir Ghàidhlig Lodainn nuair a bha iad ann am Pàrlamaid na h-Alba an t-seachdain sa chaidh? Seo criomag dhuibh agus iad a’ seinn Suas leis a’ Ghàidhlig ann an Café Bar na fèise. Alasdair alasdair.maccaluim@parliament.scot  Air … Cum ort a leughadh
Posted in Choir, Coisir Ghàidhlig Lodainn, Feis Poilitigs, Festival of Politics, Gabhail pàirt, Gàidhlig, Lothian Gaelic Choir, Scottish Parliament Gaelic blog, Suas leis a' Ghàidhlig | Comments Off on Togaibh i togaibh i! #gàidhlig

Turas gu Eileanan nan Caorach is Eilean na Deasgabhalach a’ dol air adhart?? #Gàidhlig

Dh’aithris mi an seo bho chionn goirid gun robh mi air m’ ainm a chur air adhart ann an co-fharpais gus turas ‘liosta-bucaid’ a bhuannachadh do dh’Eilean na Deasgabhalach (Ascension Island) is na h-Eileanan Fàclannach.

 

29077473612_3f9d163945_z

 

Taing mhòr mhòr dhan a h-uile duine a bhòt dhomh sa cho-fharpais. Fhuair mi 86 bhòt uile gu lèir agus bha mi sa phrìomh 10 is mar sin, tha mi gu bhith a’ dol air adhart don phannal breithneachaidh a nì an co-dhùnadh mu dheireadh.

 

Chuala mi bho chionn latha no dhà gu bheil mi gu bhith a’ faighinn duais. Chan eil fhios agam an e an duais mhòr a bhios ann no an duais ‘runner up’ – suas ri £100 a dh’ionnsaigh an adventure ‘liosta bucaid’ a thagh mi. Ma gheibh mi an duais ‘runner up’ chì mi an ceadaich iad mi a dhol gu Gibraltar no do na h-Eileanan Tarsaing (na h-Eileanan Beaga) ann an Alba.

Chì sinn dè thachras ach bu toil leam taing a thoirt dhan a h-uile duine a bhòt dhomh!

Alasdair


Posted in Ascension Island, bucket list adventure, CapriSun, Eilean na Deasgabhalach, Eilean nan caorach, Falkland Islands, Indiana Jones, Squeeze the Day | Comments Off on Turas gu Eileanan nan Caorach is Eilean na Deasgabhalach a’ dol air adhart?? #Gàidhlig

Speactram

speactramSpeactram

Le Marcas Mac an Tùirneir

Cùm do bhrataichean fuadain
Air falbh bhuam a-nochd.
Chan fhaic mi dathan an speactraim sin,
Ach fuil air an ùrlar-dannsa.

 

Craiceann ga liathadh le làmh a’ bhàis,
Na bilean binn a’ briosgadh, a’ sireadh
A’ phòig mu dheireadh;
Rud a spreag murt na splaoid.

 

Na h-aodainn sgàinte aig ana-chreideas,
Dubhan nan sùilean leudaichte
San dorchadas a lìonas an seòmar sin
Is a sgaoileas tro sgar san t-saoghal.

 

Solas ga sgaradh thar bàrr bàil-lainnir,
Deàrrs na boillsge a’ teàrnadh
Son na h-uarach mu dheireadh.
A’ tùirling air clisgeadh chuirp.

 

Na inns dhomh mu na guirm ’s uaine,
Orains, pinc no purpaidh
Ach mun bhuidh’ a bh’ air an oidhche ud,
Dithis an achlais a chèile.

 

Can gun sgiath dathan an anman,
Do dh’fhasgadh a tha na fhìor-thèarmann,
Gar fàgail seo, am measg an eòrnaich,
Gus ar tuigse spìonta ath-fhighe.

 

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in bàrdachd, dathan, fasgadh, Marcas Mac An Tuirneir, Sgrìobhadh Cruthachail, speactram | Comments Off on Speactram

2016 an t-Sultain / Sept: BLAS Festival

Blas Festival 2016, An t-Sultain 2 – 10 September

Air feadh na Gàidhealtachd – Highland-wide

Fèis Rois 2012

Fèis Rois (in 2012, Beinn Eighe)

Nuair a thig an t-Sultain dhan Gàidhealtachd, thig còmhla rithe aon de na fèisean Albannach as fheàrr– Blas.  Sgrìobh mi roimhe mu Fhèisean nan Gàidheal agus mun obair luachmhor a bhios iad a’ dèanamh airson ceòl agus cultar na Gàidhealtachd, gu h-àiridh am measg na h-oighridh. Tha sinn glè eòlach air Fèis Rois an seo, le cèilidhean agus cuirmean-ciùil anns an talla againn fhèin ann an iomadh samhradh. ‘S e “Fèis nam Fèisean” a th’ ann am Blas, le rionnagan Gàidhealach sean is òg agus tachartasan air feadh na Gàidhealtachd ann an tallaichean-baile, eaglaisean, taighean-seinnse, taighean-òsda is eile, agus cuideachd ann an Eden Court, Inbhir Nis.

Tha cothroman gu leòr againn ann an Rois an Ear an turas seo a dhol do chuirmean-ciùil no cèilidhean san sgìre seo, agus tachartas no dhà a tha cho inntinneach ‘s gum b’ fhiach e dràibheadh beagan na b’ fhaide.

Tha mi fhìn a‘ dèanamh fiughair, mar eisimpleir, ri consairt le rionnagan òga  ann am Port MoCholmaig Dihaoine 9 den t-Sultain. Cluichidh Kilda, còmhlan ùr aig Norrie MacIomhair (ex-Mànran, a-nis le Skipinnish), Tannara, còmhlan tradiseanta Albannach, agus luchd-ciùil à Fèis Rois fhèin. Tha iad uile a’ cluiche cuideachd ann an Ruigh Sholais, san Eilean Dubh, an oidhche ro sin, mura h-eil ùine agaibh Dihaoine.

Bidh mi a’ dol cuideachd do dà chuirm-chiùil ann an Inbhir Nis –  cuirm-ciùil a’ comharrachadh “Rona Lightfoot aig 80” – ban-phìobaire, seinneadair Gàidhlig agus ban-teagaisg air leth, còmhla ri luchd-ciùil ainmeal mar Mhàighread Stiùbhairt, Màiri NicAonghnais agus Ailean is Iain Domhnallach (2.09.16). Abair line-up!  Agus nach mi bha fòrtanach agus bhuannaich dà thiocaid dhan tachartas mu dheireadh den t-sreath, Blas Grand Finale, 10.09.16, le Sharon Shannon, cluicheadair bogsa à Èirinn, Nuallan, pìobairean à Alba Nuadh, agus Tide Lines, còmlan ùr aig rionnag òg Robert Robertson (ex-Skipinnish), ainmeil mar-thà leis an òran leantalach “On the far side of the world”. (https://youtu.be/uzbzMRyinyE )

Tha liosta gu lèir le barrachd fiosrachaidh air:  http://www.blas-festival.com/

(Tha tàille-bhucaidh aig Ticketline gu math daor – mholainnse na h-àitichean-cluiche fònadh. Seo bileag le àireamhan fòn airson gach tachartais: http://www.feisean.org/wp-content/uploads/Blas16Leaflet.pdf )

*****************************

Norrie MacIver with Mànran (Creative Commons*)

Norrie MacIver with Mànran (Creative Commons*)

When September comes to the Highlands, along with it comes one of the best of the Scottish festivals – Blas. I’ve written here before about the Fèisean movement, and its valuable work on behalf of Highland music and culture, especially among young people. We’re very familiar with Fèis Rois in this area, with summer ceilidhs and concerts in the Seaboard Hall too. Blas is the “Festival of the Feisean”, with stars of Highland music old and young, and events across the Highlands in village halls, churches, pubs, hotels etc, and also in Eden Court, Inverness.

There are plenty of opportunities for us in Easter Ross this time to get to concerts or ceilidhs in the area, and a few events that would be worth a longer drive.

I’m looking forward myself, for instance, to a concert with young stars in Portmahomack on Friday 9 September. The band Kilda will be playing, featuring Norrie MacIver (ex-Mànran, now Skipinnish), as will Tannara, a Scottish traditional band, and Fèis Rois musicians. They’re also all playing in Resolis (Black Isle) the night before, if Friday doesn’t suit you.

I’m also going to two concerts in Inverness – a concert to celebrate “Rona Lightfoot at 80” – the legendary piper, Gaelic singer and teacher, together with famous Highland musicians such as singers Margaret Stewart and Mairi MacInnes, and top pipers Allan and Iain Macdonald (Glenuig), on 2 September – what a line-up! And I was lucky enough to win 2 tickets to the last concert in the series, the Blas Grand Finale, 10 September, with Sharon Shannon, box-player from Ireland, Nuallan, pipers from Nova Scotia, and the new band Tide Lines with Robert Robertson, the young singing star who was with Skipinnish, already famous with the catchy song “On the far side of the world” (listen here:  https://youtu.be/uzbzMRyinyE ).

Here’s a complete list of events with more information: http://www.blas-festival.com/

(The booking fees with Ticketline are quite steep, so I would recommend phoning the venues. Here’s the Blas leaflet with telephone numbers for all the events. http://www.feisean.org/wp-content/uploads/Blas16Leaflet.pdf )

 

Seo liosta beag leis na tachartasan a tha furasda ri ruigsinn bhon Seaboard:

Here’s a short list of events that are easy to get to from the Seaboard:

 

Dihaoine 2.09 Friday

Inverness St Andrew’s Cathedral 7.30pm, Rona at 80 (0844 888 9991)

Disathairne 3 Saturday

Tain Royal Hotel 2pm, family ceilidh with Liza Mulholland (tickets at door)

Là na Sàbaid 4 Sunday

Inverness St Andrew’s cathedral 8pm, Celtic Praise with Paul McCallum, Inverness Gaelic Choir etc

Diluain 5 Monday

Gairloch (worth the drive if tickets available!) Village Hall 7.30pm, Phil and Aly with Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd (01445 712071)

Dimàirt 6 Tuesday

Drumnadrochit Craigmonie centre 7.30pm Blas Commission 2016 Beul na h-Oidhche gu Camhanaich with Mary Ann Kennedy etc (01456 459 224)

Diciadain 7 Wednesday

Ullapool Macphail Centre (same as Drumnadrochit 6 Sept) (01854 613336)

Diardaoin 8 Thursday

Dingwall, The Croft, 12.30pm Lunchtime Theatre ‘Hallaig’, incl. pie+drink (01349 862468)

Resolis Memorial Hall 7.30pm, Tannara, Kilda (with Norrie MacIver) etc (01381 610204)

Dihaoine 9 Friday

Portmahomack Carnegie hall 7.30pm, Tannara, Kilda, Fèis Rois (01862 871452)

Inverness Eden Court 7.30pm, Graham Mackenzie#s ‘Crossing Borders’ + Fuaran project musicians (Tel.01463 234234)

Disathairne 10 Saturday

Inverness Phoenix Ale House 12.30 Lunchtime Theatre ‘Hallaig’ incl. pie+drink (0844 888 9991)

Inverness Eden Court Empire Theatre 7.30pm, Blas Grand Finale, with Sharon Shannon, Nuallan, Tide Lines with Robert Robertson, Angus Peter Campbell. (01463 234234)

And not part of Blas, but also definitely worth going to:

Friday 23 Sept Eden Court: The Shee (with the Seaboard’s Olivia Ross) https://www.eden-court.co.uk/whats-on/shows/the-shee-1

 

Mànran photo credit : 

By Rs-foto – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=47367124

Posted in Seaboard News Gaelic archive | Comments Off on 2016 an t-Sultain / Sept: BLAS Festival

Clubaichean Dèidh-sgoile Ghàidhlig

b2ap3_thumbnail_cnag.png 

 Bidh Clubaichean Dèidh-sgoile Ghàidhlig a’ tòiseachadh a-rithist an t-seachdain sa am Bun Sgoil Steòrnabhaigh, Bun Sgoil Lacasdail, Sgoil a’ Bhac agus Sgoil an Rubha, Leòdhas. Aig na Clubaichean bidh a’ chlann a’ faighinn taic le ‘n obair-dachaigh agus an sàs ann an roinn farsaing de chur-seachadan samhail ealain, ceòl agus diofar spòrsan.  Tha na Clubaichean, a tha a’ cosg £4.00 gach seisean air an cur air dòigh le Comunn na Gàidhlig agus gheibhear tuilleadh fiosrachaidh aig 01851 701802 neo calumiain@cnag.org

 

Gaelic After-school Clubs will be starting again this week in Stornoway Primary, Laxdale Primary, Sgoil a’ Bhac and Sgoil an Rubha, Lewis.  At the Clubs, children are given assistance with homework and participate in a wide range of activities such as arts & crafts, music and sports.  The Clubs, which cost £4.00 per session, are organised by Comunn na Gàidhlig and further information can be obtained on 01851 701802 or calumiain@cnag.org

Posted in blòg | Comments Off on Clubaichean Dèidh-sgoile Ghàidhlig

Na Balaich Bhiastail

An toiseach, cha robh mi cho dèidheil air na trailearan do Rogue One. Nuair a thàinig an trailear do The Force Awakens a-mach, choimhead mi iomadh uair e, agus bha mi air bhioran, ach cha robh an aon ireapais orm mun ath film gus am faca mi an t-ath-mheasgachadh seo, Star Wars is Sabotage le na Beastie Boys. Fada nas fheàrr. Tha mi air bhioran a-nis!


Posted in Ficsean-saidheans | Comments Off on Na Balaich Bhiastail

Calling all Gaelic learners – New #Gaelic election results map published #gàidhlig

Are you learning Gaelic or are you interested in the language? We’re planning to put some more posts on the blog for people who would like to learn some Gaelic or would like to learn more about the language. We … Cum ort a leughadh
Posted in adult learners, Foillseachaidhean, Gaelic awareness, Gaelic for adults, Gaelic learners, Gàidhlig, luchd-ionnsachaidh | Comments Off on Calling all Gaelic learners – New #Gaelic election results map published #gàidhlig

Dòchas an aineolais (1) – turas gu Stèisean Inbhir Gàradh #gàidhlig @IFARlyMuseum

Chan àbhaist dhomh a bhith ann an Stèisean Busaichean Bhochanan aig 6m ach sin far an robh mi Didòmhnaich sa chaidh.

Agus abair gur e turas inntinneach a bh’ ann!

steisean nam bus

Stèisean nam Busaichean, Glaschu 6m

Mhothaich mi an tòiseach gun robh bus ann gu Tír Chonaill agus gun robh busaichean fiù’s ann dhan Phòlainn. Chan ann air dùthaich eile a bha mi ag amas idir an turas seo, ge-tà, ach air Gàidhealtachd na h-Alba.

Agus bha e na adhbhar toileachais mòr dhomh cuideachd faighinn a-mach gum bi an càfe ann an stèisean nam busaichean a’ fosgladh aig 6.30m fiù’s air an Dòmhnaich.

Mar sin, bha mi ag òl cofaidh agus a’ beachdachadh air turas bus gu Gàidhealtachd Dhùn na nGall nuair a nochd am bus agam – an 916 dhan Eilean Sgitheanach. Cha robh mi gu bhith a’ dol fad na slighe, ge-tà, ach dìreach gu Inbhir Gàradh gus rathad-iarainn ùr Inbhir Gàradh is Chille Chuimein fhaicinn.

Tir Chonaill 1

Bha am bus gu math làn agus chanainn gun robh a’ mhòr-chuid den luchd-siubhail à thall thairis le gu leòr Gearmailtich, Ameireaganaich, Spàinntich agus Duidsich air bòrd.

Bha mi a’ coimhead air adhart ris an turas seo oir cha robh mi air an A82 bho chionn fhada. Mar as trice, nuair a bhios mi a’ dol dhan Ghaidhealtachd an Iar – dhan Ghearastan no dhan Eilean Sgitheanach, bidh mi a’ dol ann air an trèana. Air a’ bhus tha thu a’ dol air slighe gu math eadar-dhealaichte agus a’ faicinn seallaidhean gu math diofraichte.

Dh’fhàg am bus aig 6.50 agus às dèidh stad airson 10 mionaidean ann an Taigh an Droma agus airson 15 mionaidean sa Ghearastan (cha mhòr nach do chaill sinn thriùir Spàinnteach ann a bha rud beag slaodach a’ tilleadh….), ràinig sinn Inbhir Gàradh aig mu 11m.

Cha robh mi a’ dol gu baile Inbhir Gàradh fhèin, ge-tà, ach gu drochaid-thionndain  (swing bridge) Lagain beagan a deas air.

Carson?

Bha mi a’ dèanamh air Stèisean Inbhir Gàradh. Tha an stèisean seo dìreach air cùlaibh Pàirce Uisge a’ Ghlinne Mhòir .

Bha an stèisean seo air Rathad-iarainn Inbhir Gàradh is Chille Chuimein, loidhne eadar Loidhne na Gàidhealtachd an Iar aig Drochaid an Aonachain agus Cille Chuimein.

Rathad-iarainn Inbhir Garadh is Chille Chuimein

Cha robh an loidhne seo idir soirbheachail. Dh’fhosgail i mar a’ chiad ceum ann an iomairt gus rathad-iarainn  a thogail gu Inbhir Nis taobh a’ Ghlinne Mhòir ach cha deach an loidhne riamh a tuath air Cille Chuimein agus cha robh trafaig gu leòr ann air a shon .

Cha do mhair seirbheisean rèile ro fhada – dìreach bho 1903 gu 1933 airson luchd-siubhail, agus dhùin an loidhne uile gu lèir ann an 1947 – bliadhnaichean mus robh sgeul air Beeching (Tuiteam gun Èirigh air agus Leac air a Bheul).

Ma thèid thu ann air a’ bhus, chì thu tòrr de làrach na loidhne bhon A82 eadar Inbhir Ghlaoidh agus Inbhir Gàradh. Tha an t-seann loidhne os cionn an rathaid agus chìthear tòrr drochaidean.

Bha Rathad-iarainn Inbhir Gàradh is Chille Chuimein cho mi-shoirbheachail is gun robh am far-ainm air ‘An Rathad-iarainn nach bu chòir a bhith air a thogail’.

28769871611_bbfc817249_z

Ach tha buidheann a-nis den bheachd gum bu chòir cuid dheth a bhith air ath-thogail – Taigh-tasgaidh Stèisean Inbhir Gàradh.

Tha a’ bhuidheann air loidhne ghoirid a thogail aig Stèisean Inbhir Gàradh agus tha iad air loco beag a cheannach. Tha iad air an làrach air fad a chlìoraigeadh agus tha iad air trac a chur sìos. Bho chionn trì bliadhna, cha robh ann ach talamh fàs ach a-nis, tha coltas stèisean air an àite a-rithist. Tha an t-àite nas fhasa a lorg na bha e cuideachd oir tha slighe baidseagal nàiseanta ùr eadar Inbhir Nis agus an Gearastan a’ dol seachad air, agus a’ cleachdadh pàirt den làrach aig an rathad-iarainn.

Ri leantainn…

Alasdair

Air m’ipod: Duolinguo – Gaeilge agus Esperanto, an leabhar-claisneachd agam: Personal: Jack Reacher 19 – Lee Child.


Posted in a' Ghàidhealtachd, Ath-fhosglaidhean, Invergarry, Invergarry & Fort Augustus Railway, Invergarry Station project, rathaidean-iarainn, rathaidean-iarainn dùinte, Rathaidean-iarainn glèidhte | Comments Off on Dòchas an aineolais (1) – turas gu Stèisean Inbhir Gàradh #gàidhlig @IFARlyMuseum

Àrd-eaglais an Naomh Magnus, Kirkwall #sealtainn #gàidhlig

Bha sgioba Foghlam Ruigsinneach Pàrlamaid na h-Alba air ais gu tuath nuair a bha Arcaibh a’ dèanamh deas ‘son cuimhneachadh Blàr Jutland, am blàr mara as motha sa Chiad Chogadh.  Air 31 Cèitean 1916 thachair arm-mara na Rìoghachd Aonaichte fo … Cum ort a leughadh
Posted in arcaibh, Eachdraidh, eachdraidh na h-Alba, Foghlam, Gàidhlig, History, orkney, pàrlamaid na h-alba, St Magnus Cathedral | Comments Off on Àrd-eaglais an Naomh Magnus, Kirkwall #sealtainn #gàidhlig