A’ Glacadh a’ Chluarain Chailleanaich | Inverness Caledonian Thistle

Caledonian_Stadium_-_geograph-916623
Tha latha mòr a’ feitheamh ri Inverness Caledonian Thistle no Cluarain Chailleanach Inbhir Nis aig ceann na mios seo ann Cuairt Dheireannach Cupa na h-Alba – ach tha eachdraidh chonnspaideach, làn mì-rùn air an cùlaibh – a bheil an t-àm ann airson slànachadh ceart a thighinn gu buil?

Tha eachdraidh eadar mi fhìn agus Inverness Caledonian Thistle (ICT), feumaidh mi aideachadh. Chaidh mo ghluasad gu Inbhir Nis aig aois a deich o Shiorrachd Pheairt, agus cha robh mi cho sona ri bròig mu dheidhinn. Chaidh mo chur a-steach gu Bun-sgoil Bhaile an Fhraoich, gu clas làn bhalaich a bha uile a’ leantainn Caledonian FC mar a bha, agus a dh’innse na firinn, cha d’fhuair mi aoigheachd mhath Ghàidhealach bhuapa.

Cha robh sinn ach sadail spitheig o Phàirc Sràid Thelford, chitheadh lainnir a’ chanàil (no Balie an fhraoich amar [sic] mar a tha aig soidhnichean Inbhir Nis na làithean-sa) o raon-cluiche na sgoile agus as dèidh euchd mhòr Thelford a chaidh an sgioba ainmeachadh. Bha iad cho soirbheachail ri sgioba ann an Lìog na Gàidhealtachd agus shaoileadh tu gum biodh e nàdarrach a dhol ann. Ach bhiodh m’ athair, a bha a-riamh gu dubh an aghaidh nan Old Firm, ga chur dheth leis gun robh ceangal làidir aig Caley ri Rangers agus mar sin, rachadh sinn gu Inverness Thistle shuas ann an Sgìre a’ Chrùin. Oh, agus leis gun robh gràin a’ bhàis agam air a h-uile mac màthar sa chlas agam, bha mi toilichte a dhol an aghaidh an t-srùtha agus na Jags a leantainn.

Bha Thistle air feuchainn ri faighinn a-steach do Lìogan Nàiseanta na h-Alba ann an 1974, ach bha coltas de mhì-rùn mòr nan Gall a’ ruith ann an cuislean stiùirichean a’ bhuill-choise aig an àm ud, agus leig iad a-steach Ferranti Thistle à Dùn Èideann nan àite. Bha e follaiseach do Thistle gun robh taobhachd dhan sgioba on Cheann a Deas, gu h-àraidh nuair a chaidh innse nach robh pàirc fhreagarrach aig Ferranti agus gum b’ fheudar dhaibh an ainm atharrachadh a chionn ’s gun robh e coimearsalta. (’S e raon-cluiche Meadowbank a thug fuasgladh do Fherranti on dà shuidheachadh sin ach a-nise tha iad a’ cluich fon ainm Baile Dhùn Shlèibh)

Cha robh cothrom eile gu bhith ann gus an tàinig crathadh eile air siostam nan lìogan ann an 1993. Ach an turas seo le Caley aig bàrr seach Thistle, chaidh e a mholadh gum bu chòir dhan dà sgioba dhol còmhla ann an co-aonadh no merger – ged a bha Caley soirbheachail agus cumhachdail gu leòr, bha faireachdainn ann mur robh Thistle an lùib a’ chlub ùir gum biodh taic a dhìth orra agus nach biodh Lìog Ball-coise na h-Alba a’ coimhead gu bàidheil air an tagradh.

Bha ùpraid mhòr ann, le cuid de luchd-leantainn Chaley gan casg o gheamannan, (gu h-ainmeil, a’ pàrcadh bus double-decker ann an Currys an ath-dhoras agus a’ coimhead tarsainn a’ bhalla) agus cuid mhath de luchd-taic Thistle a sguir a dhol gu geamannan air fad agus feadhainn eile a rachadh (mar a rinn mo theaghlach) còig mìltean deug sìos an rathad gu Inbhir Pheofharain, far an robh Ross County air faighinn a-steach còmhla ris a’ chlub ùr anns an taghadh.

A dh’aindeoin na connspaide, bha ùidh mhòr air feadh na dùthcha a thaobh a bhith a’ cluich aig pàirc Chaley, lèine a bha gorm is geal gun ghuth air dearg no dubh agus a h-uile duine a’ cantail Caley riutha. Cha tàinig Inverness gu bhith orra gus an ath-sheusan nuair a bha iad ann an èiginn taic-airgid on chomhairle airson pàirc ùr a thogail ach ’s ann an uairsin rinn iad mearachd eile a tha a’ toirt buaidh orra fhathast.

Inverness stadium a2.jpg
Inverness stadium a2” le StaraBlazkova – Obair aige fhin. Fo chead GFDL via Wikimedia Commons.

Ged a bha Telford Street seann-fhasanta, ’s e pàirc ball-coise ceart a bh ann, le fuaim agus le gleadhraich on chrò aig aon cheann a bha eagalach. Ghluais iad gu pàirc air iomall a’ bhaile, (rud gu math cumanta) ach cha b’ ann a-mhàin air iomall a’ bhaile a bha i ach air leac na creige ri taobh na mara, fo sgàil Drochaid Cheasaig – àite cho fuar agus mì-chàilear airson geama ball-coise fhaicinn ann an Alba le aon stannd mòr far an robh am fuaim a’ dol ma sgaoil. Tha e doirbh a thomhas cia mheud luchd-taic cunbhalach a chaill iad ri linn an dà rud seo, ach a dh’aindeoin gach adhartas thar nam bliadhnaichean, a’ dol suas nan lìogan gu sgiobalta, gun a dhol sìos lìog ach aon uair, a’ cur na buidseachd air Rangers agus Celtic iomadh uair (Super-caley-go-ballistic-Celtic-are-atrocious et.al), agus cuairtean deireannach a ruighinn, chan eil faireachdainn ann gu bheil Baile Mòr na Gàidhealtachd a’ cur an làn-taic ris an sgioba aca.

Feumaidh gun tug mo làithean dubha sa bhun-sgoil droch bhuaidh orm, oir fad bhliadhnaichean bhithinn cianail searbh mu dheidhinn soirbheachas no call Chaley. Tha mi air tilleadh nas motha is nas motha ri gaol m’ òige, St Johnstone ach tha meas mòr agam fhathast air County agus tha mi an-còmhnaidh ag iarraidh an sgòr a fhreagras air an sgioba a tha ann an dìth nuair a bhios mo dhà sgioba a’ cluich, agus chan eil mi idir cho suarach ri Caley Thistle.

Richie Foran

Richie Foran – Sgiobair ICT

Gu dearbh, a bhòn-uiridh fhuair mi teachdaireachd o sheann charaid àrd-sgoile, Kristine –tè ghasta le granaidh à Stafainn – co-dhiù, dh’iarr i orm eadar-theangachadh a dhèanamh air “Stamina, Style, Steel” agus thug mi dhith Smior, Stoidhil, Stàilinn, agus mi a’ saoilsinn gur ann airson tatù air choireigin a bhiodh e.

Nach mi a bha a’ faireachdainn gòrach nuair a fhuair mi a-mach gun robh i ga chleachdadh le Terry Butcher mar shluagh ghairm Chaley Ud! (Tha mi cinnteach ge-tà gu bheil Terry a’ faireachainn buileach nas gòraiche leis gun do dh’fhàg e airson Hibs seachdainean ro Chuairt Dheireannach na Lìog an-uiridh agus an uairsin thug e sgioba Dhùn Èideann sìos). Ach thug mi mathanas do Kristine bhochd nuair a ràinig mi Pàirc Chailleanach airson co-labhairt thidsearan Gàidhlig agus ise air cùl an ionaid-fhàilte. Ged a tha a’ phàirc fhèin caran grànda, tha i snog san taobh a-staigh agus iad a’ toirt urram dhan dà chlub a chaidh an-sàs o chionn fichead bliadhna.

TerryButcherMay2010.jpg“Smior, Stoidhil, Stàilinn le Caley, Sacked le Hibs” TerryButcherMay2010” le W. L. Tarbert – obair fhein. Ceadaichte fo CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons.

Chunnaic mi an latha sin am fear a thàinig as dèidh Butcher, John “Yogi” Hughes, agus nan robh cuideigin ann am ball-coise a bha a’ dol gam dhèanamh measail air Caley, ’s esan a bhiodh ann. Gaisgeach a tha ann an Yogi – dòigheil, sunndach agus bragail – chan eil e an-còmhnaidh a’ buannachadh no a’ soirbheachadh –ach airson fear a bha caran garbh mar chluicheadair-dìona, bidh na sgiobaidhean aige a’ cluich ball-coise tarraingeach gun a bhith a’ call an smior, stoidhil agus stàilinn sin a bha cho cudromach do Bhutcher.

Tha ball-coise Eòrpach dearbhte fo Yogi, agus as dèidh dhaibh a’ chùis a dhèanamh air Celtic san iar-chuairt-dheireannach, chan eil ach an Eaglais Bhreac, a bhios a’ cluich sa Championship, a’ feitheamh rithe aig Hampden. Tha cothrom aig Caley Thistle eachdraidh a dhèanamh dà uair san aon bhliadhna, agus ’s dòcha fichead bliadhna de chràdh a chur air an cùlaibh. Dh’aidich Charlie Christie, fear cho ceangailte ri ICT ’s a tha duine fon ghrèin, ann an agallamh ron iar-chuairt-dheireannach “Chaidh [an co-aonadh] a dhèanamh san dòigh cheàrr ach tha an t-àm ann gluasad air adhart.” Is cinnteach gu bheil e ceart.

Tha fir ann an Inbhir Nis fhathast le tatùaichean Thistle air an gàirdeanan agus lèintean dubha is dearga crochte sna taighean aca – ach tha aon fhear ann a bha a’ leantainn Thistle a bhios a’ toirt a làn thaic do Chaley a-nise agus ’s e sin Coinneach Caimbeul, fear-lagha ann an Dùn Èideann. Dh’fhaighnich mi dha an robh e an dùil gun dèanadh ICT an uiread de dh’adhartas ann am fichead bliadhna.

“Fìù ’s a’ coimhead air ais air siubhal suas na Lìogan, cha ghabh e creidsinn, dhomh-sa co-dhiù. Cha robh an dà shealladh orm (chan e Odhar m’ fhar-ainm). Tha mi dìreach cho toilichte mu dheidhinn ach feumaidh sinn an cùpa a ghleidheadh a-nis. ’S e call a bh’ ann nuair a dh’fhalbh Thistle ach tha e air a bhith math don a’ bhaile.” ars Coinneach.

“Tha e follaiseach gu robh an rionnagan air riadhain le Rangers a bhith cho ìseal, bha cothrom againn cupa no rudeigin a ghlacadh cho fad ’s gun robh galair air Ibrox, mar a bha cothrom aig a h-uile duine. Chaill sinn gu County air an latha mu dheireadh de sheusan 12/13 agus bha mi cinnteach nach tigeadh an cothrom air ball-coise Eòrpach a-rithist. Nuair a nochd sinn sa chuairt dheireannach de Chupa na Lìog v Obar Dheathain, bha mi an dùil gum biodh sin na zenith aig ICT ach bhe e caran anticlimactic. Ach bha an seusan seo dìreach mìorbhaileach. Bha feagal orm gum biodh sinn ann an trioblaid as dèidh na Nollaig le Billy McKay a’ fàgail. Tha spiorad làidir anns an sgioba ge-tà agus a bharrachd air sin tha cluicheadairean math anns an sgioba. Ball-coise Eòrpach agus àite ann an Cuairt Dheireannach Cupa na h-Alba… amazeballs!

Tha fios agam fhèin dè cho sònraichte ’s a tha e sgioba a’ togail cupa na h-Alba airson a’ chiad uair, mar a thachair dhomh an-uiridh le St Johnstone. Chan urrainn dhomh a bhith suarach nas motha – tha mi an dòchas gun tèid gu math le ICT agus gum bi mo charaidean toilichte aig deireadh an latha.

(Ach, agus ’s e artaigil eile a tha seo ’s dòcha, tha An Eaglais Bhreac air Cupa na h-Alba a thogail dà thuras a-mhàin, ann an 1913 agus 1957. Cò bhuannaich Cupa FA Shasainn na bliadhnaichean sin? – Aston Villa. Cò bhios an aghaidh Arsenal air 30mh an Cèitean aig Wembley? – dìreach – Aston Villa!)

– Eòghan

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in ball-coise, Spòrs | Comments Off on A’ Glacadh a’ Chluarain Chailleanaich | Inverness Caledonian Thistle

Buaidh Leantainneach nam Fìor-Ghàidheal Uasail

Clach air càrn Floraidh NicNèill le Niall Gòrdan – guth agus Gàidheal àlainn na tost a-nis

Flora Macneil” by Paul Bonatti (Gaelic Arts) – http://flickr.com/photos/gaelic-arts/171309671/. Licensed under CC BY 2.0 via Wikimedia Commons.

Os rud e gu bheil flùr binn seinn na Gàidhlig air ar saoghal fhàgail, saoilidh mi gur e an dòigh as iomchaidhe gus mo bhuidheachas a chur an cèill ach le bhith a’ toirt tarraing air sgeulachd cianail laghach a nì ceangal eadar Rob Donn, Somhairle mòr nach maireann agus Flòraidh i fhèin. Seo mar a tha.

Ann a leabhar a fhuair mi tamall air ais – “Critical Essays” – leugh mi na leanas sa Bheurla (td 2110 agus Somhairle fo agallamh (eadar-theangaichte leamsa)

“… Bha m’ athair air fìor dheagh sheinneadair. Is cuimhne leam e a’ gabhail “Marbhrann Eòghain” le Rob Donn agus b’ e am fonn a bh’ aige ach “Mhic Dhughaill ‘ic Ruairidh”, agus chan fhios dhomh a bheil duine beò a ghabhas “Marbhrann Eòghain” le Rob Donn. Mar a bha san dàn, thuit mo shùil air seann lethbhreac den iris “Gairm” agus gu dè ach gum faca mi sanas ann – clàr le Flòraidh chòir agus an dearbh òran seo air! Cha b’ e ruith ach leum agus ann an làrach nam bonn rinn mi oidhirp air àireamh-fòin Flòraidh fhaotainn – ‘s i boireannach laghach eile, Mòr a bha ag obair ann an oifis a’ Chomainn Ghàidhealaich an Inbhir Nis aig an àm, a thug seachad an àireamh. Uill, bhruidhinn mi ri Flòraidh fhèin – agus le h-uile deòin, sheinn i rann neo dhà den òran dhomh air an fhòn. Cha b’ e sin a-mhàin oir bha i cho còir modhail is laghach uasail, tuilleadh is deònach còmhradh beag a chumail rium.”

Sin i a’ chuimhne as annsa leam air Flòraidh. A cuid de Phàrras dhi, am boireannach mìorbhaileach binn-ghuthach. ’S ann mar chuimhneachan air an triùir Ghàidheal sa chùis a ghabhas mi-fhìn “Marbhrann Eòghain” an seo.

Niall Gòrdan 21.5.15

10998817_1121114771239042_7372809907272637793_o

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Cànan & Cultar, Ceòl, cultar | Comments Off on Buaidh Leantainneach nam Fìor-Ghàidheal Uasail

Gilleasbuig and the difference that satire makes

Posted in cho soilleir ri gathan na grèine, Soillse | Comments Off on Gilleasbuig and the difference that satire makes

Luaithead-teicidh?

Bha mi a’ leughadh tro Dwelly an latha eile — dhiup, chan eil beatha agam — agus thachair mi ris an fhacal, teòthad, ga mhìneachadh le Dwelly mar degree of heat, agus thàinig e a-steach orm, duh … sin a’ Ghàidhlig air temperature. Feumas gu bheil mi tiugh, ach gu ruige sin, cha robh mi eòlach air facal air temperature anns a’ Ghàidhlig, ga thuigsinn mar sgèile °C no °F, agus ann an còmhradh Gàidhlig, chleachdainn am facal Beurla air iasad. Cha chreid mi gun cuala mi teòthad air aithris na tìde air Radio nan Gàidheal, chan eil cuimhne agam, ach saoilidh mi gum biodh e freagarrach.

Beagan ron sin, lorg mi am facal, searbhad ann an Dwelly, ga mhìneachadh mar degree of bitterness, sourness, harshness or severity, agus smaoinich mi, seagh, is dòcha gur e searbhad am facal Gàidhlig ceart air acidity (pH) anns a’ Ghàidhig. ’S e searbhag am facal a th’ aig Mark agus a th’ aig an t-Seotal air acid, agus mar sin, saoilidh mi gu bheil acidity no ‘degree of acidness’ ga riochdachadh gu math le searbhad.

A’ smaoineachadh anns an dòigh seo, tha iomadh facal anns a’ Ghàidhlig gan dèanamh leis an leasachan -ad — ann an co-fhreagairt air an leasachan -ness anns a’ Bheurla —  a dhèanadh deagh eadar-theangachadh air faclan saidheansail teicnigeach a tha a’ ciallachadh degree of rudeigin. Seo liosta goirid a lorg mi ann an Dwelly, le beachd air a’ bhriathar theicnigeach a fhreagradh orra:

dealraichead — degree of brightness — luminosity?
luaithead — degree of swiftness — velocity?
searbhad — degree of bitterness — acidity?
teòthad — degree of heat — temperature?
tomad — bulk, largeness (tomuilt) — mass?

Gu dearbh, chì mi gu bheil An Seotal a’ dol le tomad air mass. Agus tha mi cinnteach, le beagan smaoineachaidh gun b’ urrainnear iomadh briathar teicnigeach, saidheansail eile a chruthachadh, a’ cleachdadh an leasachain -ad anns an dòigh seo.

Nis, seo a’ cheist: chleachd mi luathas air velocity  ann an ACDD, agus mar sin, ’s e luathas-teichidh a chleachd mi air escape velocity agus a chleachd mi mar thiotal dhan chiad chaibideil, ach an robh mi ceàrr? Am bu chòir dhomh luaithead-teichidh a chleachdadh na àite? Dè ur beachd?


Posted in corpas ficsean-saidheans | Comments Off on Luaithead-teicidh?

Farpais Treabhaidh Sholais

Tractaran ullamh gu treabhadh

Tractaran ullamh gu treabhadh

Air an 9mh latha den Chèitean, chumadh farpais treabhaidh ann an Solas, Uibhist a Tuath. Chan iarradh tu latha na bu chàileire agus a’ ghrian os àrd a’ sìor-dheàrrsadh thar na machaire. Agus ’s ann aig ciaradh an latha a bha pàirc eile air a deagh threabhadh an Uibhist nan àrd bheanntan corrach, ’s na machraichean ruith chun an Iar.

Dh’èirich smuain airson an fharpais treabhaidh a chur air dòigh leis nach eil farpais cheart air a bhith ann fad 75 bliadhna – tuilleadh ’s fada a-rèir coltais. Bha ceathrar de na gaisgich ionadail an làthair ann an 2015 a bha cuideachd an làthair aig an fharpais mu dheireadh ann an 1939 (neo mun cuairt air sin). ’S bha e coltach gun robh iad riaraichte mar an ceudna leis mar a bha a’ phàirc air a deagh threabhadh.

Bha ochdnar treabhaichean ann, sean is òg, agus a’ tighinn à àiteachan cho fad às ri Sgarasta na Hearadh. (B’ esan a fhuair an duais airson an treabhaiche a thriall an t-astar a b’ fhaide.) Ach thàinig am britheamh fhèin astar na b’ fhaide buileach, agus e a’ buntainn ri Ceann Loch Chille Chiarain an Earra-Ghàidheal. Dh’inns Iain Stephen còir dhomh mar a tha an seòrsa ùire a th’ aca sa Ghàidhealtachd eadar-dhealaichte ri ùir Uibhist. Dh’fhaoidte, an uair sin, gun do dh’adhbhraich sin beagan trioblaid dhan bhritheamh agus e ris a’ bhreitheamhachd. (Ach chan eil sgot a’ choin ma dh’adhbhraich.)

DSC_0062

Tractaran a’ treabhadh

Tha sinn uile air na diagrams ud de stuth croitearachd fhaicinn, am briathrachas a chuireas an neach-ionnsachaidh ri cuimhne ach chan ann gu bràth ri cleachdadh? Uil, a dhaoin’ is mhnathan-uaisle, chleachd mise iad, air neo, facal neo dhà air a bheil cuimhne agam fhathast… a’ feuchainn ri bhith a’ leigeil orm gun robh eòlas na b’ fhèarr agam air croitearachd na th’ agam. ’S e na th’ agam? Am freumh ceàrnagach de fuckall.

Thug mi sùil air na sgrìoban agus dhomh-sa dheth, cha robh ach a dhà a’ seasamh a-mach mar shàr-treabhadh aig àrd ìre. Pàtrain snoga am follais na grèine. Ach dha Iain Stephen, bha aon dhiubh os cionn càich. Agus mar a dh’inns Iain Stephen, ’s ann mar a chaidh. (Bidh Iain Stephen a’ treabhadh. Cha bhi mis’.)

Sgrìob dhìreach!

Sgrìob dhìreach!

Às dèidh na farpaise fhèin, bha taisbeanaidhean agus dà thractar eile a’ dèanamh rudan eile. Saoilidh mi gun robh aon dhiubh a’ sgròbadh an fheòir, ged nach eil fhios a’m carson. Agus bha am fear a’ treabhadh (a-rithist) agus bha na sgrìoban gu math coltach ris an fheadhainn a chaidh a sgrìobadh roimhe. B’ fheudar dhomh faighneachd (thar mo chomais, tuigidh tu). Crann a thionndaidheadh bun os cionn a-rèir coltais. Ah, sgrìoban a bha ceart cho sgrìobmhor leis na sgrìoban eile. Bha mi ag ionnsachadh.

Agus, nach robh am fortan nam fhàbhar, oir às dèidh gleidheadh nan duaisean agus aig gairm a’ raffle, ’s ann a fhuair mi baga breac purpaidh ùr airson na tunnaichean de mhaise-ghnùise agam. Tha e mar-thà air a chur gu feum.

Liam Alastair Crouse

(‘S ann le ùghdar an artaigil a tha na dealbhan.)

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Cànan & Cultar, cultar, fergusson, Naidheachdan & Poileataigs, solas, sollas, tractor, treabhadh | Comments Off on Farpais Treabhaidh Sholais

Bìrlinn Chlann Raghnaill

DSC_0086 Bha reothart ann bho chionn ghoirid ’s mar sin fhuair mi cothrom a dhol a-mach don aon bhìrlinn a chaidh a lorg a-riamh. Bha mi air cluinntinn ma deidhinn am measg an dà chuid an t-sluaigh agus arc-eòlaichean ionadail. Chan fhaigh thu mach thuice ach ri linn tràigh mhòir, agus eadhon ’s an uair sin, fhuair mi às le bòtannan car fliuch.

Bidh fios aig cuid agaibh far a bheil i, ach chan inns mi do chàch oir chan eil mi air tòrr a chluinntinn ma deidhinn ‘gu h-oifigeil’, ’s mar sin chan eil fhios agam an ann a’ cleith na làraich a tha iad. Tha i rud beag doirbh a bhith faighinn thuice leis gu bheil i fhathast sa mhuir.

Chan eil ach an deireadh an ìre mhath am follais sluaisreadh nan tonn, ’s beagan den ghualainn. Ach tha a cliathaich gu math soilleir, le aon neo dà chrann air an taobh a-staigh, agus chìthear an ceann-toisich ’s am post-deiridh a’ nochdadh às a’ ghainmheach. Tha i tuilleadh is deich air fhichead slat a dh’fhaid, saoilidh mi. Mar sin, ’s e long fhada (Beurla: lymphad) a th’ innte, ar leam (ged nach e eòlaiche a th’ annam, agus chan eil mo leabharlann leam an-dràsta).

’S e seo an aon bhìrlinn a chaidh a lorg a-riamh. Mar sin, tha i air leth prìseil do eachdraidh agus dualchas nan Eilean Siar, na h-Alba, agus eòlas na seòladaireachd. B’ e a’ bhìrlinn an tionndadh Gàidhealach den long fhada Lochlannach, a leig leis na Gall-Ghàidheil cuidteas Rìghrean Lochlainn fhaighinn, leis an innleachd ùr – an stiùir, agus ’s i a chaidh a chleachdadh fad linntean airson siubhail timcheall nan Eilean. Chìthear ìomhaigh nan long fada air feadh na h-Alba air an latha an-diugh, ann an earraideas agus air brataichean. Cia mheud òran a th’ againn bhon linn ud a tha a’ moladh na bìrlinne?

Agus siud i, an aon dhiubh a th’ againn an-diugh, a’ tuiteam às a chèile sna stoirmean geamhraidh gach bliadhna. ’S e fìor chulaidh-truais gur ann san staid seo a tha i, a’ crìonadh ’s a’ dol à bìth.

DSC_0124Gu dè mar a dh’èiricheadh dhi nan deach a lorg an Nirribhidh? Neo nan robh ceangal nas rìoghaile aice (mar am Mary Rose)? ’S ann leis a’ Chrùn a tha i, mar Oighreachd a’ Chrùin. Am bu chòir do chuideigin (a tha fada nas briathraiche agus nas eòlaiche na mise) litir a sgrìobhadh do Theàrlach, Prionnsa Cuimrigh agus Rìgh nan Eilean, airson an rud seo a thoirt am follais agus ag iarraidh air a sàbhaladh bho mhilleadh nan tonn? Saoilidh mi gum bu chòir.

- Liam Alastair Crouse

(‘S ann le ùghdar an artaigil a tha na dealbhan.)

DSC_0125

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in bìrlinn, Cànan & Cultar, cultar, Naidheachdan & Poileataigs, west highland galley | Comments Off on Bìrlinn Chlann Raghnaill

No Man’s Sky

Sgrìobh mi post o chionn greis mu dhubh-fhacail Fermi agus air a’ chuspair sin, mholainn a’ bhideo ùr spòrsail seo aig Kurz Gesagt:

Anns a’ phost a sgrìobh mi, shònraich mi aon fhuasgladh inntinneach dhan dubh-fhacail, agus ’s e sin gum fàsadh fìorachd ghu-bhith cho eagarra math, nach bu mhiann le coigrich adhartach na planaidean aca fhàgail idir. Mar fhianais a bharrachd an taic ris an argamaid sin, coimheadaibh aig a’ bhideo seo dhen gheama fhicsean-saidheans, No Man’s Sky:

Eu-choltach ri geamannan eile mar Eve Online no Star Citizen, chan eil leasaichean No Man’s Sky a’ cuimseachadh air fiorachas buileach, ach air an stoidhle ealain a chithear air seann leabhraichean ficsean-saidheans clasaigeach – caran os-fhìorach agus triopaidh – agus nach eil e àlainn. Ged nach e geamair a th’ annam, bu toil leam seòladh mun cuairt No Man’s Sky beagan, nuair a thig e a-mach air PC. A thuilleadh air na longan-fànais agus na planaidean craicte, tha dineosoran aca!

Cuideachd, eu-choltach ri mòran gheamannan eile, tha No Man’s Sky ga chruthachadh tron ghnìomh, agus mar sin, ann an teòiridh, tha saoghal a’ gheama gun chrìch, le billeanan is billeanan de phlanaidean a dh’fhaodadh tu lorg. Nis, can gun robh thu beò ann an siobhaltas coigreach adhartach, le saoghalan gu-bhith mar seo rim faighean, a cheart cho triopaidh ach fada na bu mhionaidich, agus gun crìch. Am fàgadh tu a’ phlanaid agad gus siubhail iomadh linn tron domhainn mhòir chunnartaich fhalaimh nuair a b’ urrainn dhut fuireach aig an taigh agus siubhail tro gheama ghu-bhith mar seo, gu sgiobalta luath agus gun chunnart?


Posted in fànas, Ficsean-saidheans, saibeirneatachd | Comments Off on No Man’s Sky

Cor na Gàidhlig an Eaglais na h-Alba

Fhuair mi cothrom ‘Na Duilleagan Gàidhlig’ airson na mìos seo a leughadh san eaglais DiDòmhnaich nuair a shìn Gàidheal thugam i. Bha mi air mo dhòigh glan, oir chan fhaca mi i o chionn àm an fhoghair dar a bha mi a’ frithealadh Eaglais nam Manach Liath, far am bi i ann gach Dòmhnach dhan choitheanal Ghàidhlig.

Co-dhiù, bha deasaichear nan ‘Duilleagan’, an t-Oll. Ruairidh MacLeòid, a-mach air àite na Gàidhlig an Eaglais na h-Alba, a’ leantail air co-labhairt a thachair sa Mhàrt an Glaschu. Tha Modaratair ùr na h-Eaglaise, an t-Oll. Aonghas Moireasdan, a’ cur roimhe Gàidhlig a neartachadh san Eaglais, agus tha thìde aig a leithid.

Tha trioblaidean air a bhith ag èirigh thar na dùthcha dha coitheanalan Gàidhlig agus dìth mhinistearan aig a bheil a’ Ghàidhlig ag adhbharachadh gur ann ainneamh a gheibhear seirbheis Ghàidhlig fiù ’s anns na h-Eileanan Siar. ’S ann mar sin a bha e dhuinn an Dùn Èideann dar a chuir sinn romhainn uallach nan seirbhisean a ghabhail os làimhe sinn fhìn. Agus ’s e an dearbh rud a dh’fhiosraich mi fhìn dar a thàinig mi a dh’Uibhist a Deas a’ mhìos seo chaidh. (Tha fhios a’m gur e àite air leth Caitligeach a th’ ann an Tìr a’ Mhurain, ach tha coitheanal Pròstanach ann fhathast).

Chan eil fiù ’s ministear làn-ùine ann (coltach ri tòrr dhe na h-eileanan an-dràsta), gun luaidh air ministear aig a bheil cànan an t-sluaigh! Chuala mi cuideachd, gum bi cuid dhe na ministearan/sagartan, aig a bheil a’ Ghàidhlig, a’ diùltadh searmonachadh innte sna h-eileanan. Mar sin, ’s e a’ Bheurla a gheibhear air a searmonachadh bhon chrannag, ach a’ Ghàidhlig aig a’ choitheanal às dèidh na seirbhise am measg a chèile. Rud neònach dhomh-sa.

Dè a ghabhas dèanamh? Uil, rinn an t-Oll. MacLeòid iomradh air ministear ùr coitheanal an t-Srath agus Shlèibhte, an t-Urr. Ruairidh MacLeòid (eile), a tha air a chur roimhe a bhith comasach air searmon Gàidhlig a libhreagadh an ceann trì bliadhna. Agus mo bheannachd air.

Ach, ’s e ministear na h-Eaglaise a tha sin, aig a bheil dàimh ris a’ Ghàidhlig, a’ gabhail uallach na Gàidhlig os làimh e fhèin. Cò mheud a leanas eisimpleir Ruairidh?

Nar coitheanal, coitheanal Eaglais na h-Alba an Uibhist a Deas, tha sinn ro bheag airson sgaradh nar dà leth, agus cha dèanadh e cus maith. Ach, far nach eil ach seirbheis Bheurla an-dràsta, gabhaidh àite na Gàidhlig a neartachadh taobh a-staigh nan seirbheisean fhathast, ar leam. Saoilidh mi gur e an dòigh as fhasa Gàidhlig a chur air ais ann tro mheadhan nan salm Gàidhlig. Fiù ’s dhan fheadhainn aig nach eil a’ Ghàidhlig, tha ùidh aca ann a bhith gan cluinntinn; ’s mur eil na faclan aca, dh’fhaoidte gun seinn iad na fuinn aon uair ’s gu bheil iad aca. ’S e dòigh eile, cuideachd, Gàidhlig a nochdadh dhan fheadhainn sa choimhearsnachd a tha ag ionnsachadh na cànain, no a tha taiceil dhith. Ma thig brùthadh bhon Mhodaratair agus brùthadh bho na coimhearsnachd fhèin, bidh teans nas fhèarr againn.

Mar sin dheth, tha mi air a bhith a’ dol mun cuairt a’ choitheanail ’s a’ faighneachd dhe dhaoine an cuid bheachdan air a’ ghnothach, ’s tha daoine gu math deònach seo fheuchainn. Cò aig a bheil fios, às dèidh leth-chuid dhen t-seinn sa Ghàidhlig, carson nach gabhadh leth-chuid den leughadh a dhèanamh sa Ghàidhlig làitheigin?

‘Tha sibhse mar an ceudna mar chlachan beò air ur togail suas nur taigh spioradail’, (Peadar 1 2:5).

– Liam Alastair Crouse

Posted in Alasdair Moireasdan, Cànain, Cànan & Cultar, Church of Scotland, cultar, Eaglais na h-Alba, Gaelic, Gàidhlig | Comments Off on Cor na Gàidhlig an Eaglais na h-Alba

Eolaiche air mion-chananan tusail Ameireagaidh a’ tadhal oirnn #gaidhlig

Tha e daonnan a’ còrdadh ruinn nuair a thig daoine aig a bheil mion-chànanan eile a chèilidh oirnn. Bho chionn goirid, bha cothrom agam coinneachadh ris an Dr George Ann Gregory  à New Mexico a tha na eòlaiche air ath-bheothachadh … Cum ort a leughadh
Posted in cànanan, cànan, Gabhail pàirt, George Ann Gregory, navajo, New Mexico, oklahoma, USA | Comments Off on Eolaiche air mion-chananan tusail Ameireagaidh a’ tadhal oirnn #gaidhlig

Factaraidhean gun obraichean (beò)

“It is necessary to replace human workers with robots…”
Di Suoling, head of Taiwan Business Association

O chionn greis, chuir mi post suas mun bhideo, Humans Need Not Apply, le CGP Grey, agus esan am beachd gun tig an latha an ceann tamaill bhig anns am bi robotan a’ gabhail thairis air an obair againn uile. Mar fhianais a bharrachd gu bheil linn nan robotan a’ tighinn gar h-ionnsaigh gun abhsadh, tha an China Daily air aithisg an-dè gu bheil a’ chiad fhactaraidh ‘obraiche-neoni’ ga leasachadh ann an Sìne an-dràsta fhèin. Agus ged a tha na Sìnich air toiseach càich, ma dh’fhaoidte, a thaobh leasachaidhean ann an robotachd, chan ann dìreach ann an Sìne a thèid robotan-obrach fhaicinn ann an dreuchdan iongantach ùra. Mar eisimpleir, chì sibh anns a’ bhideo gu h-ìosail robot a’ cur ghoirmean-searradh craicte luath aig Bob’s Market ann am Mason, West Virginia:

Dhomhsa dheth, chan eil fios agam mu rannsachadh soiseochànanach, ach a thaobh teagaisg chànain, tha mi cinnteach gum faic mi compiùtair a’ dèanamh na h-obrach teagaisg agam an ceann mu dheich bliadhna. Dè ur beachd? Dè cho luath ’s a bhios iad a’ cur robot nur n-àite aig ur n-obair-sa? Agus na theiribh dhomh nach dèan robot ur n-obair dhoirbh shònraichte — thig an latha agaibh cuideachd a bheibidh!

Via io9.com agus boingboing.net via digg.com.


Posted in saibeirneatachd | Comments Off on Factaraidhean gun obraichean (beò)