Activities for Gaelic speakers and learners in the Scottish Parliament

The Scottish Parliament will be holding a range of Gaelic events on Thursday 30th November. • A pop-up “Learn Gaelic in 5 minutes” stall in the Main Hall from 10am to 2pm. Come along and learn about the Scottish Parliament’s Gaelic service and learn a little Gaelic – or if you can already speak Gaelic, … Leugh an corr de Activities for Gaelic speakers and learners in the Scottish Parliament
Posted in Foghlam, Gaelic learners, Gaelic learning, Gàidhlig, luchd-ionnsachaidh | Comments Off on Activities for Gaelic speakers and learners in the Scottish Parliament

A’ Phàirc

Tha Camanachd an Eilein a’ comharrachadh 125 bliadhnaichean. Sgrìobh Eòghan seo o chionn bhliadhnaichean mar chnuasachadh air a’ chomann shònraichte sin.iomain dd

’S ann an-seo a thòisicheas e uile. Preasan teann conaisg a-measg creagan lom na siorraidheachd a shìneas on bhrùthaich-chùil dha na buailtean-samhraidh. Tha an taigh-comainn a’ greimeachadh ri leac an leathaid thall, le pàirc nan càraichean fodha agus an-uairsin am baile-beag agus an tobar às a bheil na fir-chlis a dhannsas air a’ mhachair seo ag èirigh.

 

Tha am baile-beag na shìneadh mar thrì-chàsach, le cridhe cearnagach de thaighean-òsta agus de dh’eaglaisean, cuairtichte le casan fhuamhairean. Tron iarmailt riabhach gheal, tha ball nach eil cho geal a’ sgiathlaich, le bilean a bha uair dubh a-nis air fàs glas, o bhois chamain gu bois chamain.

 

Air a’ bhrùthaich-chùil, air an lughdachadh le crùth na tìre agus àirde nam post, tha dithis bhalaich a’ togail an tadhail. Tha treas balach ga iompachadh gus cabar beag a chur tarsainn air a’ chùl gus an lion a chumail ris an làr. Nuair a tha an togail dhàna seo coileanta, tha an t-àm ann dhan treas fear aindeònach a bhith buileach nas aindeònaiche eadar na puist, glacte san lìn mar chrùbag ann an cliabh anns an loch a bhios a’ sluaisreadh bun na beinne thriantanich dhan ear-dheas. Ach, tha an treas balach eòlach air a’ chàs seo agus tha e seòlta le a dhioghaltais mhall. Tha an liut aice an fheadhainn ìseal thruagh a leigeil a-steach dhan lìon gheal ach a chaman a thilgeil gu ealamh gus na h-urchairean mòra o charaid as làidire a dhiùilteadh suas tarsainn air a’ mhaide-tharsainn no air ais dha a charaid ghreannach.

 

Tha ceathramh balach a’ nochdadh mar gun robh e fo thalmhainn ’s e a’ dìreadh nan ceumannan ri taobh an taigh-chomainn, a’ mheatailt mheirgeach a’ seirm le biorain a’ bhòtannain  is a chas-cheum sgiobalta. Tha fàilte ga chur air le urchair on fhear-ghlèidhidh, am ball as fheàrr den chòig nach eil air chall fhathast a’ seòladh thuige agus a’ laighe aig a chasan; gun dàil tha e a’ tilleadh a’ bhuill deich slat air fad, agus feumaidh e spaidearachd air adhart airson buille eile gus mu dheireadh thall tha a’ chnapag ga tilleadh dha ceann-ùidhe.

 

Air cùl an tadhail, tha àsbhuain fhraoich is chonaisg agus air cùl sin allt falaichte a bhios a’ taisbeanadh crùth tùsach an fhearainn mus do shnaighich saothair mhòr nan innealan an t-àite seo sa mhonadh; as dèidh sin tha an innis-fhraoch ann, an uairsin an talamh ìseal ri taobh na h-aibhne lùbaich agus an tobar eile às am bi na fir-chlìs a’ leum. Seachad air an àite sin, chan eil ann ach an cuan agus eileanan eile.

 

Tha a’ Ghrian àrd agus a’ ghaoth a’ sèideadh fodha. Tha fuaim a’ tighinn on bhaile-bheag agus tha an rathad a’ ruith seachad air oisean na pàirce a’ brunndail is a’ bragadaich nuair a tha bhana gheal a’ bualadh ri seann ghrid a’ chruidh ri taobh an t-sanas-rathaid Ghàdhlig. Tha gach seantans aig na balaich ga phuingneachadh le srann na cnapaig agus buille mhaol a’ chnò-ghall Ameirigeanaich. Cno-ghall an t-Saoghail ùir, ga locradh is ga dèanamh maol, nuair a bhiodh uinnseann ann uair, freumh cam o dhoire sgàileach. Ach ’s cam am fiodh fhathast.

 

 

Tha an ceathrar uile a’ sgrùdadh na brùthaich airson nan còig ball. Tha an còmhradh mar a thathar an dùil o inbhich òga, bragaileachd ann a bhith a’ ruighinn air rud a tha fiosraichte ach nach eil ga thugisinn, sgeulachdan air an leth-chluinntinn aig athraichean is uncailean agus creideamh coisrigte daingeann annta air fad, mar ùranach ag ùrnaidh do Dhia. Coinnichidh an Saoghal agus a cheàrnaidhean dorch riutha aithghearr gu leòr, fiosraichidh iad gràdh agus briseadh-dùil buaithe san aon anail.

 

Tha ball a’ losgadh a-steach agus a’ bualadh an fhir-ghlèidhidh air na lurgainn agus nì e sgriach mar shionnach leòinte a nì mac-talla air ballaichean an taigh-chomainn. Tha e a’ losgadh air ais air ceann an fhir chiontaich, an aon bhalach sgàirteil a bha e air aicheadh fad an fheasgair, a thionndaidheas agus a shàraicheas a charaid. Chan eil ùine ann airson truas, no an ceò air claigeann an Stòrr a mhothachadh cho fad ’s gu bheil an ath bhall a- tighinn a-steach on fhear deireannach, a’ dol oirleach seachad air a’ phost chlì.

 

Tha am feur fionnar uaine ga bhriseadh le coig-chearnach donn ann am beul an tadhail agus beàrraidhean beaga o dhroch –bhuillean an siud ’s an-seo. Bidh a’ mhearachd as lugha san talamh a’ faireachdainn mar thoibheum, rud a tha gu bunaiteach ceàrr, mar bhotail bhainne air bòrd an dinneir, no srathspè ga chluich airson ruidhle. Tha e an dùil euchdan, fiù ’s on òigridh. Bidh an ceathrar a’ bruadar air an latha mhòr air phàirc, còmhla ris na fir mhòra, sgeadaichte ann an geal, le glaodh am muinntir nan cluasan.  Is dòcha nach chluich iad uile sna geamannan mòra, ach cluichidh dithis le cìnnt agus fear aca letheach-slìghe dhan sgioba mhòr; ’s mathaid gun cluich an dithis eile, ach ann an ciaradh an fhoghair fada on taigh le glaodh muinntir eile nan cluasan. Ge brith far no cuin a chluicheas iad a’ chiad gheam sin, bidh e a’ ciallachadh an aon rud riutha, agus ’s ann an-seo a thòisicheas e uile..

 

Latha eile seasaidh iad aig uaighean càch a chèile agus seinnear a’ phìob agus tuitidh an talamh fliuch donn air iomall a’ bhaile air na bogsaichean fiodh aca. Agus eadar an latha seo agus an latha sin bidh iad a’ giulan dòchasan am muinntir, dòchasan an cuideachd agus dòchasan an cridhean. Failnichidh iad agus tuitidh iad agus uaireannan bidh trèis mhòr ann mus tog an fheadhainn eile iad, ach togaidh iad iad le cìnnt agus seasaidh iad san t-siorraidheachd seo cùide ri chèile. Air an oisean bheag seo de thalamh is fhuil sna speuran, no fear coltach ris, seasaidh iad guaillibh le chèil agus ’s ann leothasan a bhios eachdraidh air fad. ’S ann an-seo a thòisicheas e uile.

 

Tha ceithir buill às na còig neo-chaillte cho fad ’s gu bheil na faileasan a’ sìneadh agus tha duslach an rathaid ga sgaoileadh le càr. Tha am fear-glèidhidh aindeonach ag aithneachadh cothrom na saorsa agus tha e ag innse dha a chàirdean gu bheil an dearbh àm airson dinnear ann agus chan eil e airson athair a chumail air ais ach bidh e air ais nas fhaide air adhart nuair a bhios na fir a’ treanadh. Leis gur e am ball ùr aige fhèin a tha neo-lorgte, tha e a’ cur roimhe gum faighnich e dha athair mar a bha a’ chroit an-diugh agus cha chan e guth mun chruinn bheag leathair a’ neadachadh àiteigin eadar Neamh agus craobh bheithe. ’S ann an-seo a thòisicheas e uile.

 

 

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Iomain, Rosg, Sgrìobhadh Cruthachail, Spòrs | Comments Off on A’ Phàirc

Stèisean Bhrìch air a shàbhaladh! #gàidhlig

Deagh naidheachd – tha Humsa Yousaf, Ministear na Còmhdhail air a ràdh nach tèid Stèisean Bhrìch ann an Lodainn an Iar a dhùnadh.

Instagram Photo

Mhol Network Rail gun rachadh an stèisean a dhùnadh gus airgead a shàbhladh a chionn ’s nach bi mòran ga chleachdadh.

Thuirt an luchd-iomairt gur e droch eisimpleir a bhiodh ann nan rachadh stèisean sam bith a dhùnadh agus nach robh cothrom na fèinne air a bhith aig Stèisean Bhrìch a chionn ’s nach bi ach aon trèana gach taobh, gach latha a’ stad ann.

Chaidh iomairt a chur air dòigh agus bha a’ mhòr mhòr-chuid de na freagairtean airson an stèisean a ghlèidheadh.

Aig a cheann thall, dhiùilt am Ministear comhairle Network Rail a leantainn gus an stèisean a dhùnadh agus tha e a’ moladh gun stad barrachd trèanaichean ann.

Seo fios naidheachd an Riaghaltais

Alasdair

 


Posted in Breich Station, Brìch, iomairt, rathaidean-iarainn | Comments Off on Stèisean Bhrìch air a shàbhaladh! #gàidhlig

Blitz-kreik Bop – turas dhan Bhruiseil #gàidhlig

Bha seachdain mhòr agam an t-seachdain sa chaidh. Chaidh mi fhèin is mo dheagh charaid Wilson MacLeòid gu tìr mòr na roinn Eòrpa airson taistealachd.

Chan e taistealachd spioradail a bh’ ann idir ach taistealachd còmhdhail – bha sinn a’ dèanamh air a’ Wuppertaler Schwebebahn, no am Bun-os-cionn Bahn mar a chuir sinn air sa Ghàidhlig. ‘S e a th’ann ach aona-rèile (monorail) crochte.

Instagram Photo

Tha Wuppertal faisg air a’ chrìch leis a’ Bheilg agus mar sin, chleachd sinn e mar leisgeil airson a dhol dhan Bhruiseil airson coinneachadh ri ar caraid gaisgeil Còrnach Davyth Hicks.

Thòisich a turas le deochag, coiridh agus an uair sin, turas air a’ chadalaiche (no an ‘leabaidh trèana’ mar a th’ aig Eubha bheag agam air) gu Lunnainn. ‘S e an superpower a th’ agam gun urrainn dhomh cadal ann an àite sam bith, uair sam bith agus mar sin, chan eil cus cuimhne agam air an turas!

Instagram Photo

Bha an trèana leth-uair a thìde air thoiseach is bha cothrom againn stad ann an St. Pancras airson cofaidh.

Mur eil thu air a bhith ann an stèisean St Pancras, bu chòir dhut a dhol ann. Tha e mòr, àlainn agus loma-làn solas na grèine. Tha bùithtean is cafaidhean matha ann agus is fhiach e a dhol ann fiu,s mur a h-eil thu a’ dol air an trèana.

Ach bha sinn a’ dèanamh air trèana, air an Eurostar gu Brussel Zuid/Midi. Tha trèanaichean ùra air an t-slighe agus tha iad gu math spaideil. Tha an turas air a Eurostar gu math mìn agus sàmhach is gu math eadar dhealaichte ris na rathaidean-iarainn àbhaisteach san RA.

Tha trèana cho luath is tha an uiread de thunailean meadhanach fada ann an Kent is nach eil e follaiseach airson greisean nuair a tha thu air a dhol a-steach do Thunail a’ Chaolais. Tha an trèana cho luath cuideachd is nach eil thu anns an tunail fhèin fada.

Cha tug e ach mu 2 uair a thìde eadar Lunnainn agus a’ Bhruiseil agus às dèidh turas tagsaidh goirid, choinnich sinn ri Davyth anns an taigh-òsta againn.

Chaidh sinn an uair sinn air turas timcheall air a’ bhaile a’ coimhead air na rudan abhaisteach so luchd-turais -la Grand Place, Manneken Pis  is mar sin air adhart.

Dh’fheuch sinn biadh an àite agus leann an àite – dèan san Òban a-rèir an Òbain  mar a chanas iad!  Lorg mise leann air leth – kreik – leann na sirise.

Instagram Photo

Air an oidhche, chuir sinn an saoghal ceart, a’ bruidhinn air mion-chànanan, suidheachadh Chatalunya is eile agus chaidh gu leòr leann sgoinneil Beilgeach òl, kreik gu h-àraid.

Chaidh sinn air ais dhan taigh-òsta an uair sin agus chuir mi an alarm air airson an ath  latha. Gu mì-fhortanach, ge-ta, dh’ fhàs mi troimhe a chèile mun eadar-dhealachadh eadar an uair an Alba agus tìr-mòr na Roinn Eòrpa agus cha robh sgeul orm an ath-mhadainn!

Nuair a nochd mi mu dheireadh thall, chaidh sinn gu taigh Davyth airson bracaist is bha deagh àm againn a’ cluich le a chlann.

Tha Tristan beò-glacte le iron man agus chuir sinn tòrr tide seachad a’ bruidhinn mi chùisean Marvel is DC (bha mi caran air m’ aineoil air na cuspairean seo, feumaidh mi ràdh).

An uair sinn, chaidh sinn dhan choille air an trama. Tha siostam tramaichean – agus meatro – anns a’ Bhruiseil agus chaidh sinn a-mach air an trama 44 gu Tervuren ann an Flannrais. ‘S e turas sgoinneil a bh’ ann oir bha an trama luath agus air a sgaradh bho trafaig airson a’ mhòr-chuid den t-slighe agus air a’ phàirt mu dheireadh den turas, bidh e a’ dol tron choille.

Instagram Photo

Ri leantainn…

Alasdair

 


Posted in a' bheilg, belgium, Bruiseil, brussel, brussels, Caledonian Sleeper, Eurostar, rathaidean-iarainn, St Pancras, tramaichean, trams | Comments Off on Blitz-kreik Bop – turas dhan Bhruiseil #gàidhlig

Gaelic Publishing on Bella

We have been writing on gaelic culture and language since 2010 [State of The Art / Staid Na h-Ealain ] and for the past few years in gaelic in our ‘Ghetto na Gàidhlig’ section. You can read all the previous content here. Our intention was to create a space for gaelic speakers to write in […]
Posted in Gaelic, Gàidhlig, Ghetto na Gàidhlig | Comments Off on Gaelic Publishing on Bella

Deich bliadhnaichean dùbhlannach ach torrach (it says here)

Ten glorious years of high praise for the Bòrd in Bòrd's annual reports   "A’ coimhead air ais air a’ chiad bhliadhna agam mar Cheannard, tha mi den bheachd gur e bliadhna shoirbheachail a bh’ ann don Bho?rd – bliadhna far am faca sinn fa?s is adhartas ann am foghlam Ga?idhlig, san inbhe laghail aig foghlam Ga?idhlig, san a?ireimh de bhuidhnean poblach a tha a’ dealbh is a’ cur
Comments Off on Deich bliadhnaichean dùbhlannach ach torrach (it says here)

Dreich ann am Breich! #gàidhlig

Dh’aithris mi an seo bho chionn goirid gu bheil stèisean Bhrìch (Breich) ann an Lodainn an Iar ann an cunnart.

Tha Network Rail a’ beachdachadh air a dhùnadh a chionn ’s nach bi mòran dhaoine ga chleachdadh agus a chionn ’s gum bi drochaid-coise ùr a dhìth air an stèisean nuair a thèid an loidhne a dhealanachadh a dh’aithghearr.

Instagram Photo

Chuir mi freagairt a-steach dhan cho-chomhairle a’ moladh nach tèid an stèisean a dhùnadh. Chuir Comhairle Lodainn an Iar gu làidir an aghaidh dùnadh an stèisein agus tha athchuinge ann airson a chumail fosgailte cuideachd .

Chan eil fhios agam an tèid a dhùnadh gus nach tèid aig a cheann thall ach gus dèanamh cinnteach gum bi cothrom agam an stèisean a chleachdadh, chaidh mi ann an-diugh air an t-slighe agam dhan oifis.

Chan eil ach aon trèana ann gach slighe gach latha. An 07:13 eadar Glaschu Mheadhain agus Dùn Èideann taobh Shotts agus trèana aig 6f eadar Dùn Èideann is Glaschu taobh Shotts.

Instagram Photo

Nis, cha bhi cus dhaoine a’ cleachdadh Stèisean Bhrìch. A rèir Wikipedia, cha do chleachd ach 138 e an-uiridh.  A dh’aindeoin seo, ge-tà, chaidh triùir air bòrd aig Brìch nuair a chaidh mi dheth!

Dè seòrsa stèisein a th’ ann? Ma tha?

Stèisean gu math bunaiteach. Chan eil na h-àrd-ùrlaran concraid – tha clachan orra seach concraid agus tha e follaiseach gu bheil obair ùrachaidh a dhìth air.

Seo an stèisean mar a tha e an-diugh.

Instagram Photo

Instagram Photo

Bha mi ann am Brìch aig 08:04 agus gun chothrom agam trèana eile a ghlacadh gu Dùn Èideann – no air ais a Ghlaschu nas motha!

Gu fòrtanach, chan eil stèisean Tobair Adaidh cho fada air falbh is mar sin, choisich mi ann gus an 09:08 a ghlacadh gu Dùn Èideann.

Instagram Photo

Thuirt Network Rail gun robh stèisean Bhrìch ro fhad air falbh bhon bhaile agus nach biodh daoine ga chleachdadh mar thoradh air seo. Thuirt iad gun robh e mu 15 mionaid air falbh air chois bhon bhaile. Chan eil mi cho luath sin ach cha tug e ach 5 mionaidean aig a chuar as lugha gus meadhan a’ bhaile a ruigsinn.  Chanainn gum biodh fèill mhòr air an stèisean mas e is gum biodh barrachd thrèanaichean a’ stad ann!

Instagram Photo

Bha e fliuch is dorcha nuair a choisich mi gu Tobair Adaidh ach chòrd an turas rium glan. Tha mi an dòchas nach e seo an cothrom mu dheireadh a bhios agam a dhol gu Brìch air an trèana….

Instagram Photo

Alasdair


Posted in Breich, Brìch, Lodainn an Iar, rathaidean-iarainn, Sàbhail Stèisean Bhrìch, Save Breich Station, trèanaichean, West Lothian | Comments Off on Dreich ann am Breich! #gàidhlig

BSL ann am Bloga aithisg oifigeil na Pàrlamaid #gàidhlig

Tha iomradh air Cànan Soidhnidh Bhreatainn ann am Pàrlamaid na h-Alba anns a’ bhloga aig ar càirdean anns an Aithisg Oifigeil. British Sign Language in the Chamber The first official report staff joined the Parliament in November 1998 and a fair few of us are still here, nearly 19 years later. You might think that … Leugh an corr de BSL ann am Bloga aithisg oifigeil na Pàrlamaid #gàidhlig
Comments Off on BSL ann am Bloga aithisg oifigeil na Pàrlamaid #gàidhlig

Ceum-mòr-tastaig Bòrd na Gàidhlig a’ dol bho neart gu neart

Bòrd soar to new depths A chàirdean, bha Gilleasbuig air a dhòigh ghlan nuair a thog planaichean-cànain a' Bhùird ceann anns na naidheachdan Gàidhlig an t-seachdain seo chaidh. Oir is math a tha iad sin àraidh air àrd-mholadh, mar a tha fios againn uile. 'S iad na planaichean a dh' fhàg ath-bheòthachadh na Gàidhlig cho soirbheachail agus a tha e. Cha leig sinn a leas ach coimhead
Posted in Bòrd na Gàidhlig, Planaichean Gàidhlig | Comments Off on Ceum-mòr-tastaig Bòrd na Gàidhlig a’ dol bho neart gu neart

Agallamh le Julie Fowlis | “alterum”

Tha clàr ùr aig Julie Fowlis a-mach an-diugh, agus fhuair Dàna an cothrom bruidhinn ri neach-ciùil sònraichte a tha air cliù mhòr a chosnadh dhi fhèin agus dhan chànan aice – tha ‘alterum’ a’ coimhead ri saoghal caochlaideach tro òrain neo-shaoghalta choimheach.

IMG_8278

Dàna: Tha tiotal Laideann Alterum air a’ chlàr ùr. Ciamar a tha do chuid Laideann?

Julie: Chan eil cho math! Ach thàinig mi tarsainn air an abairt a seo aon latha fhad ’s a bha mi a’ dèanamh rannsachaidh air-loidhne: ‘alterum orbem terrarum eam appellant’ (‘they call it the other world’) bho Ghaius Plinius Secundus (Pliny the Elder AD 23 – AD 79) agus chuir e ruideigin nam chuimhne. Nuair a thòisich mi a’ seinn gu proifeiseanta, thuirt Mark Radcliffe gu robh na h-òrain a bh’agam coltach ri teachdaireachdan bho shaoghal eile ‘like beautiful messages from an other world’. Chuir e iongnadh orm aig an àm gum b’ urrainn do dh’ òrain Gàidhlig a bhith cho coimheach do chuid anns an dùthaich againn fhèin, agus sin aon de na h-adhbharan a thug mi ‘alterum’ air.

Dàna: Ach a’ cur spòrs gu aon taobh, tha e coltach gu bheil thu ag amas air rud no dhà ùr a dhèanamh leis a’ chlàr seo, gu h-àraidh ag èisteach ri “Dh’èirich mi moch madainn cheòthar”. Cò an luchd-ciùil dham bi thu a’ coimhead airson brosnachadh a thaobh a bhith a’ cumail rudan inntinneach agus ùr (ach fhathast dlùth dhan cheòl a bhrosnaich thu sa chiad dol a-mach)?

Julie: Mar neach-ciùil, tha thu ag ionnsachadh fad an t-siubhail bho sheinneadairean is luchd-ciùil eile, agus tha sin a’ còrdadh rium. Cha bhi mi a’ coimhead air aon neach-ciùil gu sònraichte ach chanainn gu bheil gach clàr eadar-dhealaichte agus tha iad a’ sealltainn na rudan anns a bheil thu an sàs aig an àm, neo cò a tha gad bhrosnachadh. Mar eiseimpleir, tha mi air beagan a dhèanamh le Mary Chapin Carpenter thairis air na bliadhnaichean a dh’ fhalbh, agus tha i cho dèidheal air a bhith seinn sa Ghàidhlig, ’s mar sin dh’ iarr mi oirre seinn còmhla rium air dà òran – aon sa Bheurla agus aon sa Ghàidhlig, agus bha i air a dòigh glan sin a dhèanamh…bha ’s mise! Bhithinn ag èisteachd ri Mary Chapin anns na 90an agus ’s e urram a th’ ann dhomh a bhith seinn leatha air a chlàr. Cuideachd, tha deagh charaidean agam air a chlàr cuideachd. Daoine air a bheil mi gu math eòlach mar Éamon Doorley, Duncan Chisholm, Tony Byrne, Ewen Vernal agus Dòmhnall Seathach. Tha iad uilg sònraichte math agus tha e na thlachd dhomh an-còmhnaidh a bhith ag obair còmhla riutha. Bha mi airson beagan a bharrachd a chur ris na h-òrain an trup seo – le sreangan, shrutibox, samples is eile. Dh’ fheuch mi beagan a bharrachd a sgrìobhadh mi fhèin cuideachd – ceòl ùr a chruthachadh (airson Cearcall mun Ghealaich) is guthan ann an co-sheirm a chrùthachadh ’s a chlàradh cuideachd.

Dàna: Tha na promos agaibh a’ cleachdadh ìomhaigheachd on chuan agus eunlaith – eil adhbhar sònraichte airson sin ann?

Julie: Dh’iarr mi air Craig Mackay, Pictii, dealbhan a chruthachadh timcheall air a’ cheòl. Chuir mi faclan, beachdan agus ceòl thuige, agus bhruidhinn sinn mu na cuspairean a bha anns na h-òrain is eile. Agus leig mi leis a dhreach fhèin a chuir air na h-ìomhaighean. Seo a thuirt e mu dheidhinn, na fhaclan fhèin:

‘the concept behind ‘alterum’ appealed to me in its interpretation of being spiritual and otherworldly, in the context of interpreting loss and where it goes. My own work is steeped in tradition and historical reference, specific to the Highlands with a leaning to many beliefs and cultures. Locations were identified which were both of the sea and the land, the two most contrasting elements we exist in, featuring horizons separating expansive skies and dark brooding waters. Feathers were introduced depicting journey (transition in this case); owl feathers silent in flight, of the night, the dark a place of mysticism and intrigue. We used them in a head dress, a link to a more ancient association.’ – Craig MacAoigh, Pictii

 

Dàna: Tha thu a’ seinn còmhla ri Gillebridhe MacIlleMhaoil air a’ chlàr seo – Deasach agus Tuathach còmhla ri chèile – tha an dithis agaibh a’ dèanamh tòrr airson inbhe na Gàidhlig a shanasachd do luchd na Beurla. Ciamar a thàinig an duet gu buil agus ciamar a bha e ag obair còmhla ris-san?

Julie: Tha sinn air tòrr a dhèanamh le chèile thairis air na bliadhnaichean, agus bha mi rìamh measail air an t-seinn aige. Tha guth àlainn aige. Tha Gillebrìde air tòrr cuideachaidh a thoirt dhomh thairis air na bliadhnaichean agus bha sinn san oilthigh còmhla cuideachd, rinn sinn an aon chùrsa MA. Ann an 2010 rinn sinn aon phròiseact gu sònraichte air an robh ‘Facing the Atlantic’ – cuirm-ciùil a bha a’ comharrachadh cultar, ceòl agus cànain ann an Galicia agus Gàidhealtachd na h-Alba. Sheinn sinn ‘Camariñas’ an uairsin le seinneadair à Galicia, Rosa Cedrón, agus ’s e Gillebrìde a rinn an t-eadar-theangachadh bho Ghalician gu Gàidhlig. Bha mi cho toilichte gu robh e deònach a sheinn a-rithist air a’ chlàr còmhla rium. ’S e òran air leth breagha a th’ ann.

Dàna: Tha teaghlach òg agad, an e sin as còireach gu bheil dà òran le “Dh’èirich mi moch…” san tiotal? Ciamar a bhios tu a’ taghadh òrain airson pròiseact?

Julie: Ha ha! ’S mi a bhios ag èirigh moch na làithean-sa, gu cinnteach. Neisd – taghadh òrain. Tha sin doirbh. Thòisich mi an uair seo le liosta de dh’òrain a bha ‘neo-shaoghalta’ ann an dòigh air choireigin – òrain mu eich-uisge, ròin, neo sìthichean, rudan mar sin. Ach leudaich e fhad ’s a bha mi a’ dol air adhart – thòisich mi a’ smaoineachadh mu ‘shaoghalan eile’ anns gach dòigh, saoghal na Gàidhlig, saoghal na Beurla – Alba, Breatainn, Na Roinn-Eòrpa. Tha na crìochan air a bheil sinn eòlach a’ gluasad agus ag atharrachadh agus thug sin buaidh air na chuir mi air a’ chlàr.

Dàna: Tha thu air a bhith an-sàs gu mòr ann an cuimhneachan cogaidh o chionn ghoirid, gu h-àraidh le tachartas tiamhaidh thall aig an Somme. Rinn thu tionndadh inntinneach de Air An Somme fhèin air na Quay Sessions, carson nach robh sin a’ nochdadh air a’ chlàr ùr?

Julie: Deagh cheist – tha mi an dùil a chur air clàr eile a tha air fàire. Tuilleadh mu dheidhinn a dh’ aithghearr!

Tha alterum a-mach an-dràsta air Machair Records Ltd agus ri fhaotainn an-seo

http://www.juliefowlis.com/

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Cànan & Cultar, Ceòl | Comments Off on Agallamh le Julie Fowlis | “alterum”