Ruigidh Sinn Mars … as Gaeilge!

NASA_mars
Uau! Coimheadaibh air na pòstairean snasail seo bho NASA (le taic bho NÓS), as Gaeilge. Nach iad a tha àlainn.

Via Greg, Taing!


Posted in fànas | Comments Off on Ruigidh Sinn Mars … as Gaeilge!

Turas gu Eilean nan Caorach? #gàidhlig

Tha mi a’ gabhail pàirt ann am farpais an-dràsta gus ‘bucket-list adventure’ a bhuannachadh. Seo co-fharpais aig an deoch CapriSun anns am buannaich cuideigin fortanach £2000 gus rudeigin air air an liosta-bhucaid aca a dhèanamh.

Bidh thu a’ cur a-steach an rud air an liosta-bhucaid agad agus bi daoine a’ bhòtadh air na molaidhean tro na meadhanan sòisealta. Thèid na molaidhean a gheibh an àireamh bhòtaichean as motha air adhart dhan ath ìre agus bhòtaidh pannal air a’ bhucket-list adventure as fheàrr.

Dè tha mise a’ cur air adhart? Turas gu Eilean na Deasgabhalach  (Ascension Island) agus na h-Eileanan Fàclannach (Falkland Islands)! Carson? Uill, is toil leam eileanan beaga iomallach is dùthchannan beaga. Bu toil leam a dhol gu Seòrsia a Deas, St Helena, Tristan Da Cunha is Pitcairn cuideachd – ach bhiodh fada a bharrachd air £2000 nòt a dhìth orm gus sin a dhèanamh!

Instagram Photo

Co-dhiù, ma gheibh mi cothrom a dhol gu na h-Eileanan Fàclannach – no Eileanan nan Caorach mar a th’ orra sa Ghàidhlig cuideachd uaireigiin, mus dèan mi dad eile, tha mi a’ dol a dh’fhaicinn na tha air fhàgail den rathad-iarainn. Seadh, bha rathad-iarainn anns na h-Eileanan Fàclannach uair.

Falkland_Island_Express_of_Camber_Railway

The Falkland Islands Express, Stanley

B’e seo an Camber Light Railway (1915-192?). Chaidh an rathad-iarainn seo, a bha mu 3.5 mìle a dh’fhaide le gèidse de 2′ – a thogail gus ionad-rèidio a thogail faisg air Stanley agus gus connadh a chumail ris.

Ged nach do mhair an rathad-iarainn ro fhada, tha làrach na loidhne fhathast ann agus tha na h-einnseanan fhathast a’ mairsinn. Tha na h-einnseanan ann an droch staid ach tha dòchas ann gun tèid an sgeadachadh latha dè na làithean.

Nach biodh e math nan rachadh beagan den t-seann loidhne ath-thogail airson luchd-turais.

Ma tha thu airson mo cuideachadh airson a dhol gus na tha air fhàgail den rathad-iarainn seo fhaicinn, bhiodh e sgoinneil nam b’ urrainn dhut bhòtadh air mo shon (saor is an-asgaidh) air làrach-lìn CapriSun.

Alasdair


Posted in Ascension Island, Camber Light Railway, Camber Railway, Eileanan Fàclannach, Falkland Islands, rathaidean-iarainn dùinte | Comments Off on Turas gu Eilean nan Caorach? #gàidhlig

Beachdan cronail aig daoine aineolach

Le Eilidh NicDhonnchaidh


Chunnaic mi rud an-diugh air Facebook a chur an dà chuid fearg agus gàire orm. Chan ann tric a thig an dà ghluasad-inntinn a tha sin aig an aon àm.

Bha fear an siud a’ gearan air cho cunnartach ‘s a tha rathaidean air a’ Ghàidhealtachd san latha an-diugh. ‘S e puing chiallach a bh’ aige gun teagamh agus is iomadh tubaist a th’ air a bhith ann am-bliadhna air rathaidean dùthchail. Ach, a-measg na h-argamaidean a bh’aige air a’ chùis, bha fear co-cheangailte ris a’ Ghàidhlig. Dh’ innis e gun robh e a’ ceilidh air Peairt o chionn ghoirid agus, an creideadh tu e, chunnaic e sanasan-rathaid sgrìobhte sa Ghàidhlig an sin. Rud a tha ‘craicte’ na bheachd fhèin, agus rud a tha buntanach ri cho sàbhailte ?s a tha rathaidean an Alba. (A rèir an duine seo, co-dhiù)

15191545940_47d1c163e7_k

Soidhnichean Gàidhlig is Beurla – glaoicean ann am beachd fhathast gu bheil iad cunnartach

A-nis, chan eil fios agamsa dè a bh’ air cùl na h-argamaid a bha seo. ?S dòcha gu bheil am bodach a tha seo den bheachd gu bheil airgead a bu chòir a chosg air soidhnichean-rathaid an Loch Aillse ga chosg air Gàidhlig a sgrìobhadh air soidhnichean am Peairt. (Cha chan mi an còrr air an gòrachas a tha sin) No ?s dòcha gu bheil e den bheachd gum bi soidhnichean Gàidhlig ag adhbharachadh thubaistean, is luchd-turais bochda a’ feuchainn ri ‘simultaneous translation’ a dhèanamh fhad ’s a thogas iad dealbh le aon làmh, an làmh eile a’ feuchainn ri stiùir a chumail air a’ chàr.

Chan eil e cudromach dè dha rìreabh a bh’ air cùl na h-argamaid a bh’aige, ge-tà: ?s e argamaid fhaoin agus aineolach a bh’ ann cò-dhiù agus chithear feadhainn coltach ris a h-uile latha. Faodar maitheanas a thoirt do mhòran aig a bheil beachdan aineolach mun a’ Ghàidhlig. Gu mì-fhortanach, chan eil a’ Ghàidhlig cho cumanta gun urrainn dùil a bhith againn gum bi am mòr-shluagh ro fhiosraichte ma deidhinn. Ach ro thric, chan e aineolas a-mhàin a thèid sgaoileadh, ach aineolas a th’ air cruth gràin, eudachd agus dìmeas a ghabhail. Agus le seo, chan eil maitheanas cho soirbh ri thoirt seachad.

Tha e na chleachdadh dhuinne aig a bheil a’ Ghàidhlig, beachdan mar seo (agus beachdan a tha fada nas miosa) a chluinntinn nar beatha-làitheil: nar dachaighean, nar taighean-seinnse, nar pàipearan naidheachd, nar n-àiteachan-obrach, nar sgoiltean. Agus tha e cuideachd na chleachdadh do mhòran againn fearg, milleadh dùil, frionas agus goirteachadh a bhith oirnn nuair a chluinneas sinn iad. Nach e gnothach truagh a tha sin?

San latha an-diugh, chithear gràin agus olc a’ faighinn làmh an uachdar anns gach ceàrn dhen t-saoghal. Nar dùthaich fhèin tha sinn an dràsta a’ faicinn fàs eagallach san làimh dheas, mion-shluaghan a’ fàs nas iomallaichte agus faireachdainnean claon-bhreitheach ag àrdachadh. Dè a th’ air cùl mòran dhe seo ach aineolas? Aineolas a th’ air a mheasgachadh le fearg, dìmeas agus mì-thoileachas. Dha na Gàidheal, chan e rud ùr a tha seo: chan eil duine ann an-diugh a bha beò riamh ann an saoghal far nach robh dìmeas air a’ Ghàidhlig ga fhaicinn. Ach san raon digiteach, tha e nas fhasa na bha e riamh beachdan mi-chàilear mun a’ Ghàidhlig a sgaoileadh. Agus tha e cuideachd fada nas docha dhuinn na beachdan a tha seo a sheachnadh.

Tha e furasta gàire a dhèanamh riuthasan aig a bheil beachdan aineolach, faoin a thaobh na Gàidhlig. Bidh mi fhìn ga dhèanamh tric gu leòr.Tha e furasta cuideachd a ràdh nach bu chòir cuideam sam bith a chur air beachdan mar seo. Furasta a ràdh, ‘Och, chan eil ann ach amadan. Na èist ris.’ Ach a bheil sinn da-rìreabh a’ creidsinn na chanas sinn, no a bheil sinn dìreach cho cleachdte ris na rudan a tha seo a chluinntinn, agus cho sgìth dhe bhith a’ strì nan aghaidh, gu bheil sinn a’ lorg faochadh ann an àbhachdas agus fealla-dhà?

Tillidh mi chun a’ bhodaich air Facebook agus an aineolas a bhrosnaich mi gus peann a chur ri pàipear feasgar an-diugh. Tha comas bhòtaidh aig an duine a tha seo. Tha a bheachdsan a cheart cho cumhachdail ri beachd duine sam bith eile nuair a thig e gu bhith a’ taghadh cò a tha gar riaghladh, cò aig am bi smachd air leasachadh (no sgrios) na Gàidhlig. ?S dòcha gu bheil clann aig an duine a tha seo cuideachd. Dh’ fhaodadh e seasamh an aghaidh sgoil Ghàidhlig a thogail sa bhaile no sa choimhearsnachd, no na beachdan diùltach aige fhèin a chur air a chuid cloinne. Chan e a th’ anns a’ bhodach a tha seo ach aon duine, ceart gu leòr. Ach chan urrainnear a ràdh nach b’ urrainn dha cron a dhèanamh air a’ Ghàidhlig, na dhòigh bheag fhèin, air sgàth sin.

Cha dèan math dhuinn diochuimhneachadh cho millteach ‘s a dh’ fhaodas beachdan aineolach agus claon-bhreitheach a chithear timcheall oirnn san latha an-diugh a bhith – an dà chuid dhan a’ Ghàidhlig, ach cuideachd dhuinn uile mar shaoranaich an t-saoghail.

le Eilidh NicDhonnchaidh

 

 

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in aineolas, amadain, beachdan aineolach, gearan, glaoic, Gun roinn-seòrsa, soidhnichean Gàidhlig | Comments Off on Beachdan cronail aig daoine aineolach

A’ tighinn a dh’aithghearr air Trèanaichean, Tramaichean is Tràilidhean #gàidhlig

Tha tòrr air a bhith a’ tachairt bho chionn goirid – an dà chuid nam bheatha agus san t-saoghal mhòr agus mar sin, chan eil mi air dad a phostadh fad mìos no dhà. 

Ach tha tòrr ri thighinn air Trèanaichean, Tramaichean is Tràilidhean a dh’aithghearr – puist-bloga air turasan rèile eadar-nàiseanta bho mo chàirdean Dàibhidh Eyre agus Eilidh Sgaimeil agus turas gu Èirinn agus dhan Chuimrigh agus turas gu Siorrachd York bhuam.

Instagram Photo

Instagram Photo

Alasdair


Comments Off on A’ tighinn a dh’aithghearr air Trèanaichean, Tramaichean is Tràilidhean #gàidhlig

Is mise Alannah Pheutan

Is mise Alannah Pheutan

Is mise Alannah Pheutan

Tha Alannah air ais còmhla rinn – ann an iomadh seagh – gu h-àraidh as dèidh dhi mearachd mhòr a dhèanamh air FaceyB o chionn ghoirid… leugh tuilleadh an-seo.

Tha mi an còmhnaidh a’ smaoineachadh air cho fortanach ’s a tha e gu bheil mi a’ toirt orm fhìn a bhith a’ gaireachdainn fad an t-siubhail.  Alannah Pheutan – deagh laugh, abair spòrs, 10/10.  Ach chan eil mòran nas fheàrr na a’ toirt air daoine eile a’ gaireachdainn, is bidh mi airson seo a dhèanamh gu tric.

Is ’s e sin a bha mi airson dèanamh air an 14mh den Giblean, ach cha robh fhìos agam air na trioblaidean a bha gu bhith agam leis an dol-a-mach èibhinn seo.  Rinn mi mearachd, mearachd mhòr. An oidhche a chaidh Alannah Pheutan na tè Albannach le ainm Èireannach, Niamh Ní Cianain.

Seo mar a thachair e.

As deidh botail fìon no trì aig flat mo charaid agus sinn a’ cluich Ring of Fire, chaidh mi dhachaigh dhan flat agam fhìn is shuidh mi air an t-sofa: chlisg mi.

“’S è cò la breith mo charaid Niamh a th’ann a-maireach, nach bhiodh e eibhinn nan atharraichinn m’ainm air Facebook gu Niamh Kinane cuideachd, gus an urrainn dhomh cantainn. – Happy Birthday, From one Niamh Kinane to another – O mo chreach, comadaidh òr.”

Tha m' ainm air atharrachadh air ais a-rithist - taing gu sealbh!

Tha m’ ainm air atharrachadh air ais a-rithist – taing gu sealbh!

Dh’ aontaich a h-uile duine, (agus le sin tha mi a’ ciallachadh mise, mo charaid a bha gun aithne air an t-sofa agus am postair de Ryan Gosling a tha agam sa chidsin) is mar sin, dh’ atharraich mi m’ainm, is chuir mi suas am post, 30 likes neo na loves neo na hahas fancy a tha aca a-nis, ach no biggie: Dihaoine àbhaisteach ann am beatha Alannah Pheutan. Ceann goirt gun aithreachas. Beezer!

Sin i, Alannah air ais le fealla-dhà.  Abair deagh lols.

Cha b’ e.  Cha b’ e abair deagh lols a bh’ ann idir.  As deidh na giggle a fhuair mi, chaidh mi air ais airson m’ ainm atharrachadh a-rithist gu “Alannah Beaton”, mar a b’ àbhaist.

taigh na ga....

taigh na ga….

60 latha? An robh Facebook a’ tarraing asam?

Cha robh.  ’S e an fhìrinn a bh’aca, cha robh cead agam m’ ainm atharrachadh a-rithist airson 60 latha. Tha daoine a’ pòsadh is a’ sgaradh ann an 60 latha, ach tha e soilleir gu bheil Facebook coma mu na truaghain sin.

Bha agam ri fuireach air Facebook mar Niamh Kinane airson barrachd na dà mhìos.  Fhuair mi friend requests neònach, bha mi tagged ann an dealbhan ceàrr, fhuair mi teachdaireachd bho m’ antaidh Susie – cò??? Chaill mi caraidean air Facebook air sgàth ’s nach robh fhios aca cò bh’annam.

Bha mi a’ fulang ris na trioblaidean seo o’ chionn ’s gun robh mi airson beagan fealla-dhà.  Is as deidh beagan smaoineachadh dh’ aontaich mi nach robh e fiù ’s èibhinn. Bha aig an oinseach Sgitheanach seo ris an dealbh a chunnaic sibh aig mullach an artagail seo a chur suas gus nach cailleadh i a cuid charaidean!

Gu fortanach tha cùisean air ais mar bu dual a-nis.  Is mise Alannah Pheutan, agus is e Alannah Pheutan a bhios orm fad mo bheatha.

 

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in adhbhachas | Comments Off on Is mise Alannah Pheutan

Saorsa agus litreachas ùr na Gàidhlig

Tha Mark Ó Fionnáin air alt smaoineachail fhoillseachadh a tha a-mach air ACDD, agus na chois, rinn e meòrachadh air an t-saorsa a bheir litreachas nuadh dhan Ghàidhlig. ’S an tràchdas aig Ó Fionnáin gun leudaich litreachas ùr a’ Ghàidhlig gu raointean ùra, ga h-uidheamachadh gus an saoghal nuadh a riochdachadh, agus ga saoradh bho eisimeil na Beurla anns an t-seagh sin. Tha mi a’ dol leis gu bheil litreachas nuadh garbh cudromach do chor na Gàidhlig agus thug an t-alt aige orm smaoineachadh air an alt aig Moshe Nahir agus esan am beachd gun robh ath-bheothachadh litreachas na h-Eabhra anns an naodhamh linn deug air leth cudromach do shoirbheas ath-bheothachadh na h-Eabhra fhèin anns an fhicheadamh linn, ag uidheamachadh a’ chànain arsaidh airson cleachdadh anns an latha an-diugh. Chòrd e rium gu mòr, nuair a bha mi a’ sgrìobhadh ACDD, feuchainn ri saoghal eadar-reultach a riochdachadh anns a’ Ghàidhlig, a’ cluich leis a’ chànain agus a’ feuchainn ri Gàidhlig iomchaidh a lorg do shuidheachadh na nobhail. Tha mi cinnteach gun lorg ùghdaran eile an aon tlachd nuair a bhios iadsan a’ sgrìobhadh sa Ghàidhlig, agus saoilidh mi gur ann tro chluich chruthachail dha leithid a nì sinn a’ Ghàidhlig beò mar chànan labhairte bho linn gu linn.

Nahir, Moshe (1998) “Micro Language Planning and the Revival of Hebrew: A Schematic Framework.Language in Society, 27(3), 335–357.

Ó Fionnáin, Mark (2016) “Freedom, real and unreal, in Air Cuan Dubh Drilseach.” Ann an Aniela Korzeniowska agus Izabela Szyma?ska (deas.) Scottish Culture: Dialogue and Self-Expression. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper. 277–286.


Posted in corpas ficsean-saidheans, Ficsean-saidheans | Comments Off on Saorsa agus litreachas ùr na Gàidhlig

Bàrdachd | ‘A’ chiad latha den Iuchar’

Aig 7:30m, air a’ chiad latha den Iuchar, dhìrich na rèisimeidean Breatainneach ri gàbhadh na h-àraich. Ro chiaradh an latha, bha timcheall air 20,000 marbh ri froiseadh nam beairt-ghunnaichean. Seo Eòghan Stiùbhart a’ cuimhneachadh.

An Somme, 1916

An Somme, 1916 | Creative Commons

A’ chiad latha den Iuchar
Sna Hearadh oidhche fhliuch
Eilean Sìophoirt fo chòta uisg’
Na bailtean falamh le cràdh na cuimhne
Air na mìltean gan sguabadh san tuil à ifrinn
Agus ceud bliadhna on latha a bu bhruideile
Roinn Eòrpa a-rithist na Clann Lìr aig muir.

Agus ann an sloc otrachas ar linne
Amadan cho dearg ris an fhuil
A’ cantail nach bu chòir dhuinn
Poileataigs a dhèanamh às an call
Mar nach b’ e sin a rinn
Na bumalairean a dh’fhosgail
Dorsan na fala as ùr Diardaoin
Mar nach b’ e siud a rinn
Na h-asalan ’s iad ag ìobairt
Nan seòid air altar an t-Somme.

Chan fheum sinn ach aon Eala Bhàn
Chan fheum na Gàidheil ach aon dàn,
Duan Choruna, air an Somme
An dèan sgiathan Clann Lìr beum?
Chan fheum sinn ach aon Somme
Nach fheum? Nach fheum?

Eòghan Stiùbhart

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in bàrdachd, Cànan & Cultar, Sgrìobhadh Cruthachail, somme; gàidhlig; eòghan stiùbhart; eala bhàn | Comments Off on Bàrdachd | ‘A’ chiad latha den Iuchar’

#FÈISLITALBA

Ma chaill sibh an còmhradh eadar Meg is mi fhìn, seo e air youtube. Saoilidh mi gun deach e uabhasach math. Chì sibh na ceitean aig Google Hangout. Ar taing do #fèislitalba, do Laura a chuir air dòigh e, agus do Chatherine a chùm an còmhradh a’ dol le ceistean.


Posted in Ficsean-saidheans | Comments Off on #FÈISLITALBA

Rionnagan Leugach Òra na h-Eòrpa gan Dubhadh Às

By Diego Delso, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=39895654
le Eilidh NicDhonnchaidh

Tha coltas ùr air an t-saoghal an-diugh agus chan e briseadh-dùil a th’ ann ach briseadh-cridhe. Dhùisg Alba ris an naidheachd ghairiseachail an-diugh gu bheil Breatann air bhòtadh son an Aonadh Eòrpach fhàgail, às dèidh ceathrad bliadhna. Ach, chan e breith Alba a bha seo idir. An Alba, bhòt seasgad sa dhà sa cheud fuireach anns an AE, àireamh cho mòr sa chunnaicear ann am Breatann air fad. Bhòt gach trithead sa dhà roinn-comhairle an Alba fuireach; agus air a chaochladh, cha do bhòt ach aon roinn Sasannach fuireach a-staigh – Lunnainn. Bhòt càch an AE fhàgail. Ma dh’ fhàgas Alba còmhla ris a’ chòrr, ma thà, chan ann le aontachadh na h-Albannaich a bhios e.

Tha an t-Aonadh Eòrpach air mòr-fhàs bhon a rugadh e ann an 1951. Aig an àm a bha seo, b’ e The European Coal and Steel Community a bh’ air agus cha robh ann ach sia dùthchannan. Leudaich a’ choimhearsnachd agus ann an 1957 chaidh ainm ùr a thoirt air, The European Economic Community. Ghabh Breatann ann sa bhliadhna 1973 agus bhon uairsin tha i air suidheachadh làidir a chosnadh. B’e prìomh amas na coimhearsnachd malairt a neartachadh, agus sìth a chumail a-measg nan dùthchannan Eòrpach. As dèidh leòintean domhainn nan cogaidhean mòra, bha còrdadh agus tuigse làidir ann gun robh feum air co-obrachadh gus sìth a chumail agus gus siorbheachas fhàs. San latha an diugh, tha sgiathan na coimhearsnachd air sgaoileadh agus tha buaidh mhòr aig riaghailtean Eòrpach air beathannan làitheil còrr is còig ceud milean neach.

Bho riaghailtean a thaobh siubhal dhaoine, gu riaghailtean air mar a chleachdamaid laghan dachaigheil nuair a bhios cùis lagha eadar-nàiseanta ann; agus bho riaghailtean air dè cho sàbhailte sa dh’ fheumas càraichean, innealan is biadh a bhith, gu riaghailtean cò-cheangailte ri malairt agus cìsean, tha buaidh an AE farsaing dha rìreabh. A rèir an toradh a fhuair sinn an-diugh, tha a’ mhòr chuid air na riaghailtean seo a dhiùltadh. Ach le riaghailtean, thig còraichean. ‘S e an AE as coireach gun urrainnear siubhal eadar dùthchannan Eòrpach às aonais visa, gu bheil còraichean-daonna againn, gun urrainnear eucaraich a chur am smachd ann an dùthchannan cèin, gu bheil rathaidean ùra gan togail sa Ghàidhealtachd agus gun deach ath-bhreith a thoirt air cuid de na coimhearsnachdan as bochda am Breatann. Tha sinn a-nis an impis na sochairean a tha seo agus mòran, mòran eile a chall, air sgàth toradh a tha na dhroch fhaileas air iarrtas Alba.

Dhan a’ Ghàidhlig, gu h-àraid, ‘s e latha dorcha dha rìreabh a th’ann. Mar mion-chànan, tha a’ Ghàidhlig aithnichte mar chànan air a bheil feum air taic – an dà chuid taic ionmhasail agus taic phragtaigeach. Thug e deòir nam shùilean madainn an-diugh is mi a’ smaoineachadh air suidheachadh far am biodh a’ Ghàidhlig, agus sinne mar Ghàidheal, gu tur fo oircheas Westminster. Gum biodh a leithid ri Boris Johnson agus Nigel Farage, aig a’ cheann thall, os ar cinn. Chan eil againn ach coimhead air mar a dhèilig riaghaltas Westminster ri cùis an teaghlach Bhrain o chionn mìos, agus ri faclan Seòras Osbourne mun Ghàidhealtachd air a’ chùis, gus mì-thuigse agus dìmeas nan Tòraidhean fhaicinn. Chan eil a’ Ghàidhlig ach na fhrionas orra, agus na Gàidheil a nì strì mu dheidhinn nam mion-chuid a tha furasta an leigeil seachad.

A’ coiseachd mun chuairt sràidean Dhùn Eideann an-diugh, bha e doirbh gun a bhith a’ sealltainn air an òigridh nan deisean-sgoile, is neochiontas òige lannrach nan aodannan. Ged nach eil fios aca fhathast air, bheir na thachair an-dè buaidh mhaireannach air am beathannan. Chan e sgeul ùr a tha seo, ge tà. ’S iomadh turas a chaidh leòn a thoirt air Alba, is i a’ siubhal air earball Shasainn. Chan eil againn ach sùil bheag a thoirt air gus seo a shealltainn: cogadh, fuadach, bochdainn.

Dè ghabhas dèanamh, ma tha? Am bu choir dhuinn gèilleadh ris a’ mhòir-shluaigh, sluagh Sasannach agus Cuimreach a tha airson ‘Breatainn a dhèanamh glòirmhor a-rithist’? Am bu chòir dhuinn gluasad air adhart, agus gabhail ris na tha air tachairt le co-chumadh samhlach Breatannach? Cha bu chòir. Bha earbsa daonnan agam ann an deamocrasaidh, agus ann an cumhachd a’ mhòir-shluaigh cùisean atharrachadh. An-diugh, chan eil earbsa agam tuilleadh ann an deamocrasaidh Breatannach, ach tha earbsa agam fhathast ann an cumhachd sluagh Alba. Tha teine ag èirigh nam bhroilleach nach gabh smaladh, agus tha làn fhios agam gu bheil an aon teine ag èirigh am broinn nan ceudan is mìltean de dh’ Albannaich eile cuideachd.

A-nochd, tha mo chridhe trom agus tha m’ ìntinn mì-shocair. Tha an t-àm ann Alba a leigeil ma sgaoil agus, mar a thuirt Somhairle:

“>nan robh ’n roghainn rithist dhomh’s mi ’m sheasamh air an àird,leumainn à neamh no iutharnale spiorad ’s cridhe slàn.

  • Eilidh NicDhonnchaidh

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Naidheachdan & Poileataigs | Comments Off on Rionnagan Leugach Òra na h-Eòrpa gan Dubhadh Às

Bròn is Brexit

eu-flag-ss-1920

Tha e fhathast ro naoi uairean sa mhadainn ’s mi a’ sgrìobhadh seo, ach mar-tha, tha Dàibhidh Camshron, a ghuth ga bhriseadh, air a dhreuchd mar phrìomhaire a leigeil dheth.

Cuideachd, tha Nigel Farage, an dèidh dha òraid buaidhe a thoirt seachad, air ràdh gur e “mearachd” a bh’ ann nuair a thuirt an iomairt son fàgail gum biodh £350 millean air ais san sporan againn nam fàgadh an Rìoghachd Aonaichte an Roinn Eòrpa. ‘S beag an t-iongnadh.

Tha mòran ann an Alba a’ faireachdainn gu math tinn an-diugh, ach feumaidh gu bheil daoine anns na bailtean Shasannach a bhòt son fuireach – Liverpool, Manchester, Leeds, Bristol, Lunnainn – tòrr nas tinne. ‘S math dh’fhaoidte gun tig neo-eisimeileachd dhuinn na bu luaithe a-nis, ach tha e doirbh a bhith dòchasach mun àm ri teachd leis na sgòthan dorcha a’ cruinneachadh thairis air ar bràithrean ’s peathraichean ann an Sasann agus a’ Chuimrigh, gun ghuth a ràdh air na miltean de dhaoine bhon RE a tha a’ fuireach agus ag obair an seo.

Cò aig a tha fios dè bhios a’ tachairt ann an Èirinn, ach tha Sinn Féin ag iarraidh reifreann a chumail air ath-aonachadh eadar Èirinn a Tuath agus a’ Phoblachd. Gu dearbh, bhiodh e cianail a’ chrìoch fhoirmeil fhaicinn air ais, a’ fosgail leòntan agus a’ roinn an eilean a-rithist, pàirt san RE ’s pàirt taobh a-muigh.

Tha sinn air cluinntinn mòran mu na “legitimate concerns” a th’ aig na daoine sna bailtean beaga air feadh na dùthcha a’ bhòt son fàgail: tha sinn bochd, chan eil obraichean ann dhuinn, chan eil taighean ann dhuinn. Agus tha iad uile fìor. Ach gu tric san deasbad cha deach sgaradh a dhèanamh eadar na gearanan dligheile sin agus na h-adhbharan air an deach a’ choire a chur.

Mar a tha gu leòr de dhaoine air ràdh roimhe, iomadh turais, ’s e an fhìrinn a th’ ann gu bheil in-imrichean a’ cur ris ar eaconomachd. Ach fhathast, fhathast, tha daoine ag èisteachd ris na fàidheadairean-brèige, ’s iad a’ lorg mìneachadh son an cràidh san àite ceàrr. Cha b’ e rèabhlaid sluaigh a bha seo; tha sinn air a bhith ag amas air targaid follaiseach ach mearachdach.

‘S e an cho-ionnanachd uabhasach a th’ againn san RA (nas motha na a’ mhòr-chuid de dhùthchannan “leasaichte”) an truthaire a tha gar tachdadh. Chan e imrich a-steach a th’ ann, no ballrachd an RE. Gu dearbh, feumaidh sinn rachadh an sàs san duilgheadasan a tha a’ milleadh nan coimhearsnachdan againn, ach dè mar a nì sinn sin nuair nach eil e comasach dhuinn adhbhar nan duilgheadasan ainmeachadh gu ceart? ‘S e sin an dùbhlan a tha ro luchd an làimh chlì an-diugh, oir ’s e an dearbh daoine a bha a’ sabaid son fàgail – luchd-poileataigs agus meadhanan an làimh dheas – a tha airson ar cumail neo-ionnann.

An dèidh do Chamshron fhàgail, tha e coltach gum bi tagh eile againn na bu luaithe na bha sinn ’n dùil. ‘S e cothrom a tha sin, ach cò bhios ga ghabhail?

– Rhona NicDhùghaill

FacebookTwitterGoogle+Roinn

Posted in Brexit, Eòrpa, Naidheachdan & Poileataigs, poileataigs, RE | Comments Off on Bròn is Brexit